Artikelen Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Julien Baker is een ridder zonder harnas
27 OKT 2017 • Door Rick van Veluw • Beeld: Rick van Veluw • Meer blogs over Muziek

Julien Baker is een ridder zonder harnas

Depressie, eenzaamheid en verslaving zijn helaas goede bekenden voor Julien Baker. Op haar nieuwe album Turn Out The Lights zingt ze er in alle eerlijkheid over. ‘In kwetsbaarheid schuilt kracht.’

Tegen jezelf zeggen dat het wel goed komt terwijl je weet dat dat niet zo is. Appointments van Julien Baker is een hartverscheurend liedje over depressie, een nummer waarin ze pure wanhoop vangt in woorden. ‘Maybe it's all gonna turn out all right / Oh, I know that it's not, but I have to believe that it is’. Op Turn Out The Lights, het tweede album van de 21-jarige singer-songwriter uit Memphis, staan wel meer van dat soort rake, pijnlijke zinnen. Julien weet als geen ander haar sores in woorden te vatten. Dat levert hartverscheurend mooie muziek op, die bovendien troost biedt als je hetzelfde doormaakt.

Het contrast met de Julien die we in Amsterdam treffen kan haast niet groter zijn: ze is vrolijk en opgeruimd, zelfs na een lange dag vol interviews. ‘Ik hoor mensen wel vaker zeggen dat ze een verlegen meisje verwachten,’ vertelt ze terwijl ze enthousiast zwaait naar de vorige journalist.

Vechten zonder harnas

In ieder interview is dit een obligate gespreksopener, maar bij jou vraag ik het me écht af: hoe gaat het met je?
‘Goed hoor! Vrienden bellen me weleens bezorgd op als ik een demo opstuur. ‘Dude, are you okay?’ Mijn muziek is autobiografisch. Alles wat je hoort, speelt zich af in mijn hoofd. Maar ik leef niet continu met zulke duistere gedachten. Ik kan ze kwijt in mijn muziek. Dat is een veilige haven. Ik kan die gedachten daar brengen en daar laten.’
In jouw persbio valt het woord ‘kwetsbaarheid’ vaak. Laatst las ik een interview met de Nederlandse wetenschapper Midas Dekkers waar het ook over kwetsbaarheid ging. Hij stelde: waarom zou je je zo opstellen? Je wordt makkelijk gekwetst. Alsof je als ridder zonder harnas vecht. Wat levert kwetsbaar zijn jou op?
‘In kwetsbaarheid schuilt kracht. In onze maatschappij leeft nog altijd het treurige misverstand dat je het zelf moet oplossen als je problemen hebt met je mentale gezondheid. Doe in ieder geval maar alsof het allemaal oké gaat, dan komt het wel goed. Op dat moment jaag je heel geforceerd een ideaal na van ‘geluk’ en ‘normaal zijn’. Dat is onhaalbaar en bestaat bovendien niet. Natuurlijk faal je op een dag en denk je: waarom kan ik niet zo sterk zijn als al die andere mensen? Die andere mensen zijn niet zo sterk! Volwassenheid en kracht zit ‘m voor mij in het verliezen van een beetje trots en ego. Toon jezelf kwetsbaar, laat je mislukkingen zien. Dat is betekenisvol.’

Maar dat doet wel veel en vaak pijn.
‘Klopt, maar op een bepaald moment word je hoe dan ook gekwetst. Pijn en lijden zijn onvermijdelijk in het leven. Waarom zou je je terugtrekken en een muur opbouwen tussen jou en je naasten? Terwijl: als je je gevoelens deelt, dan wordt de last verlicht. Misschien hebben vrienden hetzelfde doorgemaakt. Zo vind je solidariteit en troost.’

Liever samen huilen

Op haar debuut Sprained Ankle zong Baker over haar geloof én geaardheid: ze is zowel lesbisch als diepgelovig. Op deze nieuwe plaat komt die christelijke achtergrond vooral terug: de haast evangelische drang om andere mensen in nood bij te staan.
Vind je het belangrijk om mensen te helpen met je muziek?
‘Absoluut. Het is niet zo dat ik er ben om alle antwoorden te geven of het leven van arme luisteraars weer op de rit te helpen. Ik deel wat ik heb doorgemaakt en hoop andere mensen daarmee te helpen.’
Hoe is dat ten opzichte van je vorige album Sprained Ankle? Voor mijn gevoel was dat meer naar binnen gericht en deze nieuwe plaat juist meer naar buiten.
‘Op Sprained Ankle deelde ik lelijke en beangstigende ervaringen en richtte ik me op mezelf. Op Turn Out The Lights ben ik me er meer van bewust dat de focus niet alleen op mij hoeft te liggen. Ik wil delen in ervaringen, het publiek een stem geven, mijn fans de ruimte bieden om hun verhaal te doen. Zodat luisteraars in de schoenen van de verteller kunnen gaan staan om te zeggen: ik voel me ook zo, that’s me.’

Je cirkel is wijder geworden.
‘Precies. Dat merk ik bij liveshows en daar investeer ik ook in, het contact met mijn fans. Het podium is voor mij geen plek om lof in ontvangst te nemen. Het is een plek om mensen te ontmoeten en samen een moment te delen. Soms komt iemand naar me toe en zegt: ‘jouw muziek heeft me door een donkere tijd geholpen’. Dan wil ik huilen. Dat is voor mij belangrijker dan een vijfsterrenrecensie. Ik hoop dat mijn muziek mensen geruststelt en helpt. Het is geen eindproduct, maar misschien een instrument om verandering in gang te zetten.’
Is dat soms niet heel heftig, als mensen met nare ervaringen bij jou hun hart luchten?
‘Door sommige verhalen word ik diep geraakt, ja. Maar dat weerhoudt me er niet van telkens weer het gesprek aan te gaan. I rather risk feeling too much than not feeling enough.’

Voyeurisme

Baker zelf vindt steun in de punk- en hardcorescene: de moshpit bij Touché Amore en Everytime I Die is haar safe space. Maar ook een pijnlijk intieme plaat als A Crow Looked At Me van Mount Eerie raakt haar en relativeert de dingen die zij heeft doorgemaakt.

‘Phil Elverum zingt op die plaat over het verlies van zijn vrouw aan kanker. Ik hapte naar adem bij de eerste luisterbeurt. Dat niveau van wanhoop is onpeilbaar. Mag ik hier wel naar luisteren? Het is zo ontzettend privé, het voelde niet oké. Ik heb het recht niet.’
Dat heb ik bij jouw muziek eigenlijk ook. Normaal gesproken vraag ik artiesten naar hun lyrics, maar bij jou voel ik me bijna beschaamd dat te doen. Het is zó persoonlijk.
‘Dat snap ik wel. Er zijn journalisten die gaan zitten met de openingszin ‘zo, dus jij was aan de drugs?’ Ik wil niet beledigd of geheimzinnig reageren als mensen me daar naar vragen, want ik zing er per slot van rekening over. Maar natuurlijk wil je het soms liever over muziek hebben. Toch praat ik er altijd weer over. Misschien kan ik iemand helpen die hetzelfde doormaakt. Dan ben ik graag eerlijk en kwetsbaar.’

Turn Out The Lights staat nu op Spotify. Julien Baker speelt vrijdag 3 november op Crossing Border: CJP'ers krijgen € 7,50 korting op een ticket!

 

Comments

We maken gebruik van cookies om jouw website-ervaring te optimaliseren. Door gebruik te maken van CJP.nl ga je hiermee akkoord.