Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Hoe geniet je van cultuur als de maker een eikel is?
25 MEI 2016 • Door Janet Lie. • Meer blogs over Muziek Film Expo Lifestyle

Hoe geniet je van cultuur als de maker een eikel is?

Kunst van de kunstenaar scheiden: makkelijker gezegd dan gedaan.

Je bent helemaal gek van een artiest, maar komt erachter dat deze persoon in het echte leven lijnrecht tegenover jouw principes staat. Hij blijkt een racist, pedofiel of vrouwenmepper te zijn. In hoeverre kun je het werk los zien van de makers persoonlijke leven?

Trouwen met je dochter

Neem Woody Allen, een geweldige filmmaker. Maar wel iemand die zijn adoptiedochter Dylan – toen 7 jaar - zou hebben verkracht. Hoewel Allens hardcore fans dit verwerpen als ‘aandachttrekkerij’ en beroemde acteurs nog steeds in de rij staan om met hem samen te werken, kun je zijn hoge creep-gehalte niet negeren. Zoals trouwen met zijn andere adoptiedochter Soon-Yi, waarvan hij stiekem naaktfoto's maakte toen zij 17 was. Hij zat toen in een relatie met haar moeder Mia Farrow, maar trouwde drie jaar later als 56-jarige grijsaard met het meisje.

Allen maakt het ons moeilijk om de kunst van de kunstenaar te scheiden, omdat zijn pedofiele trekjes door zijn films heen sijpelen. In Manhattan (1979) voost de 42-jarige hoofdpersoon (gespeeld door Allen zelf) met een 17-jarig meisje. In Annie Hall (1977) grapt hij over seks met een 16-jarige tweeling. Om de gluiperigheid af te maken zei hij tijdens een interview met People in 1976: 'I’m open-minded about sex. If anything, I’m below reproach. I mean, if I was caught in a love nest with 15 12-year-old girls tomorrow, people would think, yeah, I always knew that about him.' Maar toen hem eerder deze maand op het filmfestival van Cannes werd gevraagd waarom zijn films altijd gaan over oudere mannen met piepjonge meisjes, had zijn gehoorapparaat opeens kuren.

Liefdevolle tweet van Allen's zoon.

Kapotte wereldbeeld

De filmmaker is niet de enige problematische artiest. Een van mijn favoriete rappers is Azealia Banks. Maar toen zij op Twitter een racistisch kanon afvuurde op Zayn Malik, voelde het als een stomp in mijn maag. Haar album Broke with Expensive Taste heb ik kapot gedraaid, maar ik zal racistische woorden als ‘curry-scented bitch’ en ‘Paki’ nooit verdedigen. Een andere teleurstelling voelde ik bij mijn inspiratiebron Salvador Dalí, toen ik erachter kwam dat hij vrouwen en gehandicapten sloeg voor de lol, én een Hitler-fanboy was.

Ook John Lennon, die ons het vrede-volkslied Imagine gaf, had losse handjes: ‘I used to be cruel to my woman, and physically -- any woman. I was a hitter.’ Niet alleen zijn vrouwen, maar ook zijn eigen zoontje kreeg klappen van papa John. Daarnaast vond hij het leuk om tijdens een optreden verstandelijke gehandicapten na te doen, wat niet zou misstaan in een South Park-aflevering. Of wat dacht je van de jolige Charlie Chaplin, die tienermeisjes zwanger maakte toen hij zelf al in de vijftig was. Acteur Marlon Brando noemde hem 'probably the most sadistic man I’d ever met.' De lijst van Verschrikkelijke Beroemdheden gaat maar door. Hoe meer je over de nare kanten van jouw favoriete artiesten weet, hoe meer je wereld in elkaar stort. Het liefst zou ik deze informatie uit mijn geheugen wissen á la Men in Black, zodat ik van Imagine kan genieten zonder Lennons hypocriete vuist in een vrouwengezicht voor me te zien.

Could you imagine?

Kunst van kunstenaar scheiden?

Oké, je komt er dus achter dat jouw favoriete artiest een walgelijk persoon is. Betekent dit dat je nooit meer van cultuur kan genieten?
Het antwoord: ja en nee. Als we alle kunstwerken zouden afkeuren alleen omdat de maker akelige dingen doet in zijn privé-leven, dan blijft er geen kunst meer over. Musea zouden leeg staan, bioscopen storten in en iedereen gooit zijn laptop uit het raam.

Het is mogelijk om van kunst te genieten en er tegelijk kritisch over te zijn. Met de info over de maker in het achterhoofd bepaal jij of je het werk van deze persoon nog wil consumeren. Het heeft geen zin om jouw idolen tot op het bot te verdedigen en hun problematische kanten te negeren, alleen omdat ze leuke muziek maken. Deze ‘alles of niets’-mentaliteit is erg ongezond, want de wereld is niet zwart-wit. De Bijbel bijvoorbeeld bevat veel mooie verhalen over hoop, genegenheid en liefde. Maar tegelijkertijd zitten er ook genoeg horror-scenario’s in: afgehakte handen, kindermoord en incest. Als iemand letterlijk alles wat er in de Bijbel staat goedpraat, word ik een beetje bang. Mijn moeder is een nette Christelijke vrouw en het boek heeft haar met veel dingen in het leven geholpen. Maar tegelijkertijd is ze kritisch over de homofobische ondertonen en heeft ze daar veel discussies over gehad bij haar kerk.

Hetzelfde heb ik met mijn favoriete artiesten. Hoewel ik van hun persoonlijke keuzes walg, hangt mijn door Dalí geïnspireerde olifantenschilderij nog steeds aan mijn muur en blijf ik naar Azealia Banks luisteren. Films van Woody Allen kan ik moeilijk verteren, maar mijn vriendin smijt dolgraag haar geld over de toonbank om zijn nieuwste werkte zien. Ook al keurt ze zijn creepiness af. ‘Hij snapt mijn humor.’ Hierin verschillen zij en ik van mening. We zijn immers mensen, net zoals de artiesten zelf.

Damn you, Azealia.

Comments