19 oktober 2026
1 min leestijd
Kunst en Cultuur kan in het mbo-onderwijs een belangrijke rol spelen.
Een culturele activiteit biedt iets wat in geen enkele lesmethode volledig te organiseren is. Een theatervoorstelling, film, tentoonstelling of workshop kan kwetsbare, abstracte of complexe thema's concreet maken, nieuwe perspectieven introduceren en gevoelige onderwerpen bespreekbaar maken. Kunst en cultuur doen daarbij een beroep op verbeeldingskracht, emotie en nieuwsgierigheid. Daardoor ontstaat ruimte voor gesprek, reflectie, duiding en betekenisgeving.
Dat maakt kunst & cultuur relevant voor uiteenlopende onderwerpen die binnen het mbo een plek hebben. Denk aan identiteit, democratie, duurzaamheid, mediawijsheid, mentale gezondheid, kansengelijkheid of samenleven in een diverse samenleving. Niet omdat een culturele activiteit antwoorden geeft, maar omdat zij vragen kan oproepen, perspectieven zichtbaar maakt en aanleiding biedt voor gesprek.
Ook binnen loopbaanontwikkeling kunnen deze ervaringen waardevol zijn. Vragen als Wie ben ik?, Wat vind ik belangrijk? en Welke bijdrage wil ik leveren? krijgen vaak meer betekenis wanneer studenten worden uitgedaagd om buiten hun eigen referentiekader te kijken.
Juist omdat kunst en cultuur op zoveel verschillende manieren kunnen bijdragen aan onderwijsdoelen, zoeken veel mbo-scholen naar mogelijkheden om dergelijke activiteiten structureel een plek te geven binnen hun onderwijsprogramma. De CJP Cultuurkaart kan daarbij een waardevol instrument zijn.
Veel mbo-scholen maken inmiddels gebruik van de mogelijkheden die de CJP Cultuurkaart biedt om dergelijke activiteiten onderdeel te maken van hun onderwijsprogramma.
De Cultuurkaart combineert een financieel budget, deels beschikbaar gesteld door het ministerie van OCW voor cultuur in het onderwijs, met een gratis CJP-pas voor studenten. Hierdoor ontstaat ruimte om culturele ervaringen een plek te geven binnen burgerschap, LOB, projectonderwijs of andere onderdelen van het curriculum.
Het budget kan op simpele wijze worden aangevraagd en het kan worden besteed bij meer dan 1.800 culturele organisaties in Nederland. Van theaters, musea en filmhuizen tot erfgoedorganisaties, makers, kunstenaars en aanbieders van educatieve workshops. Daardoor kunnen scholen activiteiten kiezen die passen bij hun eigen onderwijsvisie, studentenpopulatie en leerdoelen.
De CJP Cultuurkaart biedt scholen verschillende mogelijkheden.
Bij de collectieve variant investeert de school zelf 12,50 per student in cultuuronderwijs. Daar wordt extra Cultuurkaartbudget vanuit het ministerie van OCW aan toegevoegd. De hoogte van dit bedrag hangt af van de landelijke deelname, maar er wordt in totaal zeker 10 euro per student bijgestort. Dit budget kan vervolgens heel makkelijk door de docent worden ingezet voor gezamenlijke activiteiten met groepen of klassen.
Daarnaast is er een individuele variant. Daarbij ontvangen studenten een persoonlijk tegoed met een vast bedrag van 6,25 dat zij zelf kunnen besteden aan culturele activiteiten.
Veel mbo-scholen nemen inmiddels deel aan de Cultuurkaart-regeling. Iedere deelnemende school heeft één of meerdere budgethouders die het account beheren en het budget kunnen inzetten voor culturele activiteiten.
Weet je niet zeker of jouw school al is aangesloten? Dan kun je contact opnemen met de supportafdeling van CJP via support@cjp.nl. Zij kunnen zien of er al een account bestaat en wie binnen de organisatie als budgethouder geregistreerd staat.
Scholen die nog niet deelnemen kunnen eenvoudig een schoolaccount aanmaken via https://scholen.cjp.nl . Vervolgens kan het Cultuurkaartbudget worden aangevraagd en beheerd door de budgethouder. Na verwerking van de aanvraag en betaling van de factuur wordt het budget beschikbaar gesteld in het schoolaccount.
Vanuit dat account kunnen culturele activiteiten worden geboekt en gevolgd.
Scholen die op zoek zijn naar inspiratie of praktische ondersteuning kunnen op verschillende plekken terecht.
De waarde van de Cultuurkaart zit uiteindelijk niet alleen in het beschikbare budget. De regeling maakt het mogelijk om studenten in aanraking te brengen met ervaringen die anders vaak buiten bereik blijven. Een voorstelling kan een gesprek openen, een documentaire een maatschappelijk vraagstuk dichterbij brengen en een workshop studenten helpen hun eigen ideeën en ervaringen te onderzoeken.
Daarmee ondersteunt de Cultuurkaart niet alleen culturele activiteiten, maar ook de bredere opdracht van het mbo: studenten voorbereiden op hun rol als vakmens én als deelnemer aan de samenleving.
En misschien is dat uiteindelijk waar goed onderwijs om draait: studenten niet alleen kennis laten opdoen, maar hen ook helpen de wereld en hun plaats daarin beter te begrijpen.
