Artikelen Kortingen Win CJP events
Over CJP
Support
Word lid Mijn CJP
Van Francis Nagy mag je best wat eerder sterven
03 OKT 2019 • Door Roos Wolthers • Beeld: Zeza van den Hoff • Meer blogs over Lezen

Van Francis Nagy mag je best wat eerder sterven

Sommige schrijvers hebben het gevoel dat ze een verhaal hebben dat verteld moet worden. Dat heeft Francis Nagy nooit. Ze schrijft gewoon over onderwerpen die haar fascineren, zoals tijgerbrood, peren en rare ziektes. En dan wint ze daarmee opeens een grote schrijfwedstrijd.

In de rubriek CJP is er vroeg bij zetten wij ruwe diamanten in de spotlights. Met in deze aflevering: schrijfster Francis Nagy (24).

Wie?

Francis Nagy deed de basisopleiding fotografie aan de fotovakschool en schrijft nu van alles en nog wat: van korte verhalen, gedichten en brieven tot fictieve audiotranscripties. Ze studeert Creative Writing aan ArtEZ in Arnhem en won afgelopen juli, geheel tegen haar bedoeling in, schrijfwedstrijd Write Now!. In het verhaal waarmee ze won, Vruchtval, staan peren en fruitvliegjes symbool voor een verlies dat twee geliefden uit elkaar drijft. In oktober staat ze op literair festival Geen Daden Maar Woorden. Wij gingen bij haar langs op haar studentenkamer in Arnhem.

Ha Francis, je zei in een interview dat het niet je bedoeling was om Write Now! te winnen. Wat bedoelde je daar precies mee?
'Het had niet gehoeven en ik had het niet verwacht. Het was meer een graadmeting. Ik was benieuwd hoe mijn werk buiten de ArtEZ-bubbel zou staan. Ik vind het nog steeds verbazingwekkend dat ik gewonnen heb. Ik vind het moeilijk om te geloven dat mensen mijn werk graag lezen. Mensen vinden het blijkbaar goed, maar ik weet zelf helemaal niet of ik het wel goed vind. Ik ben de opleiding Creative Writing niet gaan doen omdat ik schrijver wil worden, maar omdat ik het leuk vind om te schrijven en niets beters wist. Ik schrijf gewoon over dingen die ik zelf fascinerend vind.'
Je zei dat het verhaal waarmee je won voortkwam uit een plotselinge fascinatie voor peren en dat je werk meestal vanuit plotselinge fascinaties ontstaat. Zijn er ook fascinaties die je altijd hebt, die een rode draad vormen in je werk?
'Ik denk het niet, ik denk dat er geen rode draad is. Die fascinaties komen en gaan. Er is niet een specifieke fascinatie die altijd terugkeert.' 
Dus je werk is altijd afwisselend? Als je een tekst van jou leest, kun je dan ergens aan herkennen dat die door jou is geschreven?
'Docenten noemen mijn werk absurdistisch en zeggen dat ik vaak schrijf vanuit de belevingswereld van een kind. Ik vind het bevrijdend om vanuit dat perspectief te schrijven, omdat er zo veel moet in het leven. Als kind hoef je nog niet zoveel. Maar het is dus niet zo dat ik bijvoorbeeld al vier jaar over peren schrijf.' 
Je schrijft dus niet met het doel om een bepaald soort verhaal te schrijven, maar omdat je het prettig vindt om je in een bepaald perspectief of onderwerp te verdiepen.
'Ja, ik denk dat je dat goed zegt. Je hoort weleens van schrijvers dat zij schrijven omdat ze het gevoel hebben: dit verhaal moet verteld worden. Dat heb ik niet. Ik schrijf wat ik zelf wil schrijven. Ik heb niet het idee dat ik iets te zeggen heb wat iedereen moet weten.'

Zintuigen, fotografie en tijgerbrood

Wat ben je nu aan het schrijven?
'Ik zou nu bezig moeten zijn met mijn afstudeeronderzoek. In eerste instantie wilde ik dat over tijgerbrood doen. Wat mij daaraan fascineerde is dat het tijgerbrood heet, maar dat de korst niet op tijgerprint lijkt. Gewoon echt niet. Dat vind ik bijna stuitend. Maar nu neigt het toch te gaan over de taal van geur. Er zijn eigenlijk geen Nederlandse woorden voor geuren, behalve het woord 'muf'. Sommige stammen in Maleisië hebben wel concrete woorden voor geuren. Zij hebben zelfs verschillende woorden voor de geuren van de lijken van verschillende diersoorten. Als wij een dood dier ruiken denken we hooguit: vies en een beetje rottig.' 
Je werk is altijd zintuigelijk: je schrijft vaker over geuren, gaat uitgebreid in op kleuren en beschrijft gedetailleerd hoe voorwerpen en ruimtes eruit zien. Is dat omdat jij zelf op die manier naar de wereld kijkt? Of doe je dat heel bewust, omdat je een bepaald gevoel wil oproepen bij de lezer?
'Het is sowieso niet bewust, anders zou ik dat wel weten. Ik denk dat het komt omdat ik heel observerend ben. Dat is dan weer terug te zien in mijn verhalen. Ik hou van het beschrijven van details en daardoor ontstaat er een heel beeldend tafereel.'
Denk je dat jouw focus op details samenhangt met het feit dat je een fotografieopleiding hebt gedaan?
'Ik denk dat dat wel meespeelt. Als je fotografeert, denk je ook na over wat je wel en niet in beeld brengt. De laatste tijd ben ik niet zoveel meer bezig met fotografie, maar af en toe zie ik iets en denk ik: 'wow, dat moet ik echt vastleggen'. Zo heb je wc’s met daarachter een schapje waar spullen op staan, bijvoorbeeld extra wc-rollen of luchtverfrisser. Ik vind het grappig om te kijken wat mensen daar hebben neergezet en daar maak ik dan foto’s van. Ik vind het heel leuk dat ik nu een mapje op mijn computer heb vol met toilet-interieurs.' 
Wat zetten mensen daar dan zoal neer?
'De allereerste keer dat ik een foto maakte was bij een horeca-gelegenheid en toen stond er een vogelhuisje. Daar was ik zo verbaasd over. Waarom zet iemand een vogelhuisje op de wc? En ooit was ik in een kattencafé en toen hadden ze er vogelbeeldjes neergezet. Ik vind het echt jammer dat een kattencafé dat doet. Ik denk dan: voer het concept even door en zet er kattenbeeldjes neer. Hoewel je natuurlijk ook kan beargumenteren dat katten graag achter vogels aanzitten. Vogelbeeldjes, vogelhuisjes: vogels zijn wel echt een ding voor wc’s. Misschien zit daar nog iets achter. Nou ja, dat soort dingen denk ik dan allemaal als ik op de wc zit.'

Het wc-interieur van Café Europakade (foto door Francis Nagy)

Verzamelen en ordenen

Naast foto's van wc-interieurs verzamel je nog allerlei andere dingen. Je kamer hangt vol met bonnetjes, postzegels en ansichtkaarten. Je hebt wel iets met verzamelingen. 
'Ja, dat is wel duidelijk. Ik vind lijstjes en ordenen leuk.'
Wat vind je daar zo leuk aan?
'Het is overzichtelijk. Ik vind dat prettig. Ik probeer er wel voor te zorgen dat het niet uit de hand loopt. Ik wil niet dat mensen mij zien als een hoarder. Ik wil dat mensen zien dat het onder controle is. Ik houd niet van troep. En ik ben er heel specifiek in wat ik verzamel. Het is niet zo dat ik zomaar elke kaart op de muur plak.' 
Als je gaat schrijven, ben je dan ook zo bezig met het creeëren van overzicht of gaat dat veel intuïtiever?
'Dat is echt anders. Mijn schrijfproces is totaal niet gestructureerd. Ik heb klasgenoten die op vaste momenten een aantal uur achter elkaar kunnen schrijven. Ik kan dat niet, hoor. Het gaat echt van hot naar her. Ik heb geen vaste schrijfplek of vaste schrijfmomenten.' 
En als je eenmaal iets geschreven hebt, is het dan in één keer goed of ben je veel bezig met schuiven en herschrijven?
'Ik schrijf heel traag en dat komt omdat ik al aan het redigeren ben tijdens het schrijven. Ik kan een halfuur doen over het vinden van het juiste woord. Als teksten eenmaal staan, verandert er meestal niet heel veel meer.'

De bonnetjes- en postzegelverzamelingen van Francis

Sterf maar iets eerder

Het viel me op dat je veel schrijft over dingen die mensen vies vinden, zoals stank, kots, schimmel en rotting.
'Oh echt? Ik vind medische en lichamelijke dingen, zoals rare ziektes, heel interessant. Ik wilde eerst ook arts worden. En ik vind het vergaan van dingen ook interessant, dus in dat opzicht verbaast het me niet dat die onderwerpen veel terugkomen.'
Wat vind je zo interessant aan vergankelijkheid?
'Ik vind het wel mooi. Ik moet er niet aan denken dat alles zou blijven bestaan.' 
Waarom niet?
'Dat kan de wereld helemaal niet aan. Ik vind het niet positief dat de mens steeds ouder wordt. Kinderen die nu geboren worden, worden misschien wel honderd of honderdtien. Dan denk ik: nou, is dat nu echt nodig? Het is al best wel drukjes hier.'
Misschien toch maar goed dat je toch geen dokter bent geworden…
'Ik zou tegen iedereen zeggen: sterf maar iets eerder.'

Ook dit artikel kan niet eeuwig doorgaan. Maar geen zorgen, als je meer van Francis wil zien, dan kan dat! Ze staat op literair festival Geen Daden Maar Woorden op 12 oktober. Tot die tijd kun je hier haar verhaal Vruchtval lezen.

Tik jij de 30 voorlopig niet aan en heb je nog geen CJP? Je wordt nu al lid voor € 17,50 per jaar! 

Comments

We maken gebruik van cookies om jouw website-ervaring te optimaliseren. Door gebruik te maken van CJP.nl ga je hiermee akkoord.