Artikelen Kortingen Win CJP events
Over CJP
Support
Word lid Mijn CJP
Nicole Kaandorp vindt feiten niet zo belangrijk
31 OKT 2019 • Door Roos Wolthers • Beeld: Zeza van den Hoff • Meer blogs over Lezen

Nicole Kaandorp vindt feiten niet zo belangrijk

Nicole Kaandorp wil een schrijver worden met een hoofdletter S. Of, nou ja, ze wil vooral graag meedoen met Wie is de Mol? Wij spraken haar over de witte schoenen die ze had als kind en over waarom goudvissen zulke fascinerende dieren zijn.

In de rubriek CJP is er vroeg bij zetten we ruwe diamanten in de spotlights. Met in deze aflevering: schrijfster Nicole Kaandorp (22).

Wie?

Nicole Kaandorp omschrijft haar werk als ‘semi-realistisch proza over mensen die met elkaar om proberen te gaan’. Daarmee won ze schrijfwedstrijd Write Now! Amsterdam en De Grote Lowlands Schrijfwedstrijd. Eerder dit jaar werd Wat doen we met Ovidius, een verhaal over twee exen die om en om voor hun goudvis zorgen, gepubliceerd in de Sampler van Das Mag. Nicole's essay Ik had eens twee meisjes, over haar polyamoreuze ex-relatie, werd genomineerd voor de Joost Zwagerman Essayprijs. Op 2 november staat Nicole op festival Crossing Border, op 17 november treedt ze op bij literaire avond Frontaal in Rotterdam.

Ha Nicole, opeens kom ik je naam en je teksten overal tegen, win je wedstrijden en sta je op evenementen en festivals. Hoe heb je dat voor elkaar gekregen?
'Ja, het gaat heel goed en dat is fijn. Het voelt soms alsof het allemaal vanzelf gaat. Eigenlijk is mijn carrière mij aangeraden door anderen. Iemand zei ooit dat ik moest meedoen met Kunstbende (een wedstrijd voor jong creatief talent, red.). Ik werd tweede en vanaf toen is het een beetje vanzelf gegaan. Nou ja, vanzelf is een groot woord, want ik moet natuurlijk wel doorschrijven. Schrijven doe ik al heel lang, al tien jaar. Over twee jaar schrijf ik de helft van mijn leven. Ik weet niet wat ik anders zou moeten doen dan schrijven. Ik kan eigenlijk niets anders doen dan doorgaan.'
Je zei een keer heel stellig dat je verhalen niet autobiografisch zijn. Maar jouw personages worstelen vaak met hetzelfde als waar jij mee worstelt in je essay Ik had eens twee meisjes: ze maken plannen en vervolgens loopt alles anders.
'Alles in mijn leven draagt bij aan mijn verhalen, op welke manier dan ook. Ik kwam laatst een hond tegen die Yoghurt heette. Dat vond ik zo’n leuke naam. Dus in mijn volgende verhaal zit waarschijnlijk ook een hond die Yoghurt heet. Je kunt het autobiografische nooit vermijden. Ik heb een docent op de schrijversvakschool en die zegt altijd: schrijf wat je kent. Als je ergens niets van weet, moet je eerst onderzoek doen. Maar dat kan ook heel leuk zijn. Toen ik onderzoek ging doen naar goudvissen voor mijn verhaal in de Sampler van Das Mag, kwam ik erachter dat goudvissen echt fascinerende dieren zijn.'
Hoezo dan?
'De binnenkant van een goudvis groeit zijn hele leven door, maar de buitenkant van een goudvis past zich aan aan de grootte van de kom. Daarom gaan de meeste goudvissen zo snel dood. De binnenkant groeit door, maar kan nergens heen en dan ontploffen ze van binnenuit. Als je goudvissen in een grotere kom doet worden ze groter. Als je ze dan weer in een kleinere kom doet probeert de buitenkant weer terug te krimpen, dan gaan ze ook dood.'

Nicole maakt ook liedjes onder de naam Kopje Onder, samen met haar vriendin Jona Bosman. Nicole: 'Dit liedje is een gedicht op muziek, wat we normaal maken is meer kleinkunst: grappig en verhalend. Jona zingt en speelt gitaar. Ik kan niet zingen. Dus ik praat er een beetje doorheen.'

Schrijver met een hoofdletter S

In het liedje Wat ik wil zeg je dat je een schrijver wil worden met een hoofdletter S. Wanneer ben je dat?
'Als je veel schrijft en als mensen je kennen.'
Ben je dan niet al een schrijver met een hoofdletter S?
'Harry Mulisch is een schrijver met een hoofdletter S.'
Iedereen moet je kennen, is dat het?
'Ja, ik denk het. Hoewel ik niet per se wil dat iedereen mij kent. Ik zou wel graag een keer bij De Wereld Draait Door willen zitten. Dat is wel goed genoeg. Of meedoen aan Wie is de Mol?'
Waarom wil je dat graag? Omdat je Wie is de Mol? zo leuk vindt of omdat je een bepaalde erkenning wil?
'Meedoen met Wie is de Mol? lijkt me zó leuk: dat je dan een maand in een ander land zit en niemand dat weet en dat je dat geheim moet houden voor iedereen. Ik ben dol op dat soort geheimen. Maar ik wil ook carrière maken en denk dat dat in de schrijverswereld vooral neerkomt op bekender worden. Nu komt er soms iemand naar me toe die zegt: 'Hee, zag ik jou niet daar en zei je toen niet dit?' En dat is heel fijn, want dan voelt het alsof ik die mensen ook een beetje ken. Alsof ik meer vrienden heb gemaakt.'
Veel van jouw vrienden schrijven ook. Heeft dat invloed op je werk?
'Ik praat veel met mensen die schrijven over schrijven en dat is heel nuttig. Soms zegt een van hen iets over schrijven en dan denk ik: goh, ik had dat nog nooit zo bekeken. Ik ken een jongen die een gedicht heeft geschreven over vruchtjes. In dat gedicht gaat hij alle vruchtjes opnoemen die hij zou kunnen eten. En dat zijn allemaal vruchtjes die helemaal niet bestaan. Dan denk ik: dit kan óók. Dat had ik zelf nooit bedacht en dat vind ik dan mooi. Dat houdt alles open en los, als ik weet dat het ook anders kan. Soms ga je uit van de dingen waar je sowieso al vanuit gaat en wordt alles te veel van hetzelfde. En dan komt er iemand met vruchtjes en dan kun je weer wat nieuws.'

Het gedicht van Joost Oomen over vruchtjes

Schrijven verandert je manier van denken

Je schrijft altijd fictieve verhalen, maar over je polyamoureuze ex-relatie schreef je een non-fictief, persoonlijk essay. Waarom koos je voor die vorm en schreef je geen verhaal over dit onderwerp?
'Toen het uitging, had ik het gevoel dat ik het allemaal moest opschrijven. Schrijven is voor mij een manier om gedachten te structureren. Je kan maar één zin tegelijk typen en daardoor lijkt het alsof je ook maar een zin tegelijk kan denken. Als het er eenmaal staat, dan staat het er. En dat verandert dan ook hoe je erover nadenkt. Het lijkt opeens alsof je er precies zo over nadenkt zoals je het hebt geschreven. Er staan dingen in het essay die helemaal niet waar zijn. Het was helemaal niet aan het water dat het aan ging, het was in bed. Maar maakt dat het minder waar? Kan een verandering iets niet méér waar maken? Soms kun je door iets te veranderen een waarheidsgetrouwer beeld van het gevoel uitdrukken. In die zin zijn feiten eigenlijk niet zo belangrijk. 
Kun je uitleggen hoe jouw manier van nadenken verandert als je schrijft?
'Het is net als de manier waarop mensen zich dingen herinneren. Elke keer dat je opnieuw aan iets denkt, overschrijf je je vorige herinnering. Je herinnert je niet de gebeurtenis, maar de laatste keer dat je je die gebeurtenis herinnerde. Ik weet nog dat ik, toen ik een kind was, in een huis woonde waarvan de gangen een cirkel vormden. Je kon door het hele huis rennen in cirkels. Ik had nieuwe, witte schoenen en kon daarmee zo snel rennen dat niemand mij meer zag. Dat dacht ik toen tenminste, dat kan natuurlijk niet.'

'Ik heb mij dit zo vaak herinnerd, want ik vond het supervet, dat ik die schoenen wit heb gemaakt. Op foto’s zag ik later dat ze eigenlijk blauw waren. Ik snap niet hoe dat kan, maar blijkbaar heb ik ze dus ergens in het proces van herinneren van kleur laten veranderen. En nu is dat een soort waarheid geworden. En in zekere zin gebeurt dat met schrijven ook. Ik denk aan iets en schrijf dat op een bepaalde manier op. Daarna staan de zinnen er en betekenen ze wat ze betekenen. Ik heb een keer gekozen om iets zo te zeggen en dat overschrijft dan de gedachte.'
In jouw verhalen zie je een stukje uit de levens van personages. Als het verhaal eindigt zijn de personages misschien iets verder dan in begin, maar vaak zijn hun problemen nog niet echt opgelost. Je laat je personages altijd achter met vragen. Doe je dat bewust?
'Ik heb daar nooit zo over nagedacht. Ik denk dat het vanzelf gaat, want aan de meeste dingen zit geen einde. Ik stop op een moment waarop ik denk: nu komen ze er zelf wel uit.' 

Aan dit artikel zit wel een einde, helaas. En dat is nu. Gelukkig kun je nog veel meer van Nicole zien en horen. Op 2 november staat ze op Crossing Border Festival in Den Haag. Op 17 november treedt ze op in WORM in Rotterdam. Ook kun je online Nicole's verhaal Linnen lezen of haar essay Ik had eens twee meisjes

Tik jij de 30 voorlopig niet aan en heb je nog geen CJP? Je wordt nu al lid voor € 17,50 per jaar!

Comments

We maken gebruik van cookies om jouw website-ervaring te optimaliseren. Door gebruik te maken van CJP.nl ga je hiermee akkoord.