Artikelen Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Moderne dans: snap jij er wat van?
26 OKT 2018 • Door Amy van Lammeren • Beeld: Anne Beentjes • Meer blogs over Theater

Moderne dans: snap jij er wat van?

De deuren gesloten, de spotlights aan en jij vol spanning in het publiek. Getalenteerde dansers nemen het podium in beslag en laten hun beste danskunsten zien. Een klein uurtje later verlaat je de zaal. Hoe was het? Super tof natuurlijk, maar je had werkelijk geen idee waar het over ging.

Hoe lees je een moderne dansvoorstelling? Om antwoord te krijgen op die vraag zijn we in gesprek gegaan met choreograaf Dario Tortorelli, recensent Carolien Verduijn en Moreen Beentjes en Roma Koolen van danscollectief MAN || CO. Hoe zorgen zij ervoor dat een voorstelling begrijpelijk is? Of is het juist oké als we het niet begrijpen?

Dario Tortorelli (41) is choreograaf en werkt momenteel aan het stuk Transmotion

Waarom ga jij in gesprek met het publiek?
‘Ik ben al eerder op deze manier het gesprek aangegaan met het publiek. Ze kijken eerst de voorstelling en dan ga ik de dialoog met ze aan. Dat werkt heel prettig. Je vraagt wat ze voelen, wat ze denken en wat ze zich afvragen na het stuk. Zo maak je de mensen onderdeel van je voorstelling. Door die interactie en het toepassen van de feedback zorg je ervoor dat het publiek zich comfortabeler voelt tijdens het kijken naar een dansvoorstelling. Mensen zijn namelijk vaak bang om het verhaal niet te begrijpen.’
Is het belangrijk dat mensen het begrijpen?
‘Het is wel belangrijk dat mensen het een beetje begrijpen, ze moeten vooral hun eigen gevoel bij een stuk hebben. Mensen verwachten vaak fantastische dans. Bij mij zijn ze dan soms teleurgesteld, want het gaat in mijn werk vooral om het creëren van een sfeer die mensen herkennen. Ik werk ook niet echt met een verhaal, maar met een concept. Het publiek moet zelf voelen en denken en kan er dan zelf een interpretatie aan geven. Ik denk ook dat het publiek het fijn kan vinden om het niet te begrijpen.’
Zijn er tips voor toeschouwers als ze het verhaal wel graag willen begrijpen?
‘Ik weet het niet, mensen zijn allemaal anders. Daarom is het voor mij belangrijk om de dialoog met mensen aan te gaan. Ik ben namelijk ook bezig met wat het publiek verwacht. Ik wil het publiek niet entertainen, maar juist uitdagen om zelf te voelen wat ze zien.’

Carolien Verduijn (24) studeerde Algemene Cultuurwetenschappen en Contemporary Theatre, Dance & Dramaturgy. Nu is ze recensent voor Theaterkrant.nl 

Is er een goede omschrijving voor moderne dans?
‘Er is niet één moderne dans. Er is geen traditionele vorm, want er is zoveel verscheidenheid. Je kunt wel een verdeling maken. Scapino Ballet en Introdans werken vanuit de ballettechniek. Je hebt ook het vlakke vloercircuit. Dat zijn makers die een eigen gezelschap hebben, of bijvoorbeeld vanuit een dansproductiehuis voorstellingen maken. Die werken veel conceptueler. Dat houdt in dat ze beginnen met een idee over wat ze willen. Ze starten niet met een bepaalde dansvorm, maar met het idee erachter. Vanuit dat idee ontwikkelen ze een eigen bewegingstaal.’
Hoe kom jij achter het verhaal of thema als recensent?
‘Dat verschilt heel erg eigenlijk. Het ene stuk reikt iets aan waar je nieuwsgierig naar wordt en soms vertrekken dansers vanuit een andere interessante vorm. De ene keer let je meer op dynamiek en structuur, de andere keer let je vooral op het lichaam. Elke voorstelling geeft je iets anders. Ik denk altijd: wat voor vragen stelt de voorstelling mij? Dat is voor mij het uitgangspunt als ik een recensie schrijf. Laatst was ik met mijn moeder naar een voorstelling en die vroeg achteraf: ‘Waar ging het nou over?’ Dat is lastig. Mensen zoeken vaak naar een verhaal, maar dat is bij dans vaak niet zo. Het helpt heel erg als een voorstelling een inleiding heeft. Of als de marketing vooraf al duidelijk maakt dat er geen écht verhaal in zit.’
Zijn er trucjes voor het publiek om een dansvoorstelling beter te begrijpen?
‘Ga er open in. Durf en ervaar het gewoon. Probeer je verwachtingen aan de kant te zetten. Het is ook niet gek als je het niet begrijpt. Alles is tegenwoordig gebaseerd op tekst. Dans is het tegenovergestelde, je moet het gewoon zien. Het is echt een zintuigelijke ervaring en dat zijn we niet gewend. Ik vergelijk het met beeldende kunst. Als een schilderij in een museum hangt, zie je dat visueel. Dat kan gewoon mooi zijn, zonder dat je er een verhaal achter zoekt. Dans is juist mooi, omdat het niet met woorden werkt. Het is niet erg als je niet alle elementen in een dansvoorstelling begrijpt. Zolang je er voor jezelf maar iets waardevols uithaalt.'

‘MAN || CO is een danscollectief uit Amsterdam en werkt op dit moment aan de voorstelling Hotel Rock Bottom. Een voorstelling die voortkomt uit de vraag: hoe gaan mensen om met druk en verwachting? Man || CO maakt al hun voorstellingen vanuit één missie.

Wat is jullie missie bij het maken van een dansvoorstelling? 
Moreen (27): ‘We willen dans toegankelijk maken voor een breder publiek. Veel mensen begrijpen het niet.’
Roma (27): ‘Maar we willen ook de danskenner blijven boeien. Het is inhoudelijk versus toegankelijk. Niemand mag worden uitgesloten.’
Hoe verwezenlijken jullie die missie?
Moreen: ‘We verwerken veel theatrale elementen in het stuk. Het blijft echter ook abstract. We zorgen ervoor dat het breed te interpreteren is voor het publiek. Zij moeten situaties en emoties herkennen. Daarom oefenen ook met mimiek. Mensen kunnen emoties van onze gezichten aflezen. Om het herkenbaar te maken, onderzoeken we hoe mensen zich gedragen en bewegen als ze zich bijvoorbeeld eenzaam voelen. Als je weet wat een persoon in zo’n situatie doet kun je het nadoen en herkennen mensen het.’
Werkt dat?
Moreen: ‘Jazeker. De afgelopen drie jaar stonden we op theater- en muziekfestivals. Mensen die nog nooit een dansvoorstelling hadden gezien, zeiden dan dat ze echt emoties voelden bij de voorstelling.’
Roma: ‘De opmerking van ‘ik begrijp het niet’ hoeft niet op te komen. Er zijn in onze voorstellingen genoeg dingen om je aan vast te houden. Van een personage waar je je in herkent tot een gevoel. Je hoeft je geen outsider te voelen.’
Zijn er bepaalde emoties die lastig zijn te verwoorden in dans?
Moreen: ‘Alle emoties zijn lastig. Iets kan voor een danser heel lekker voelen en voor het publiek lastig te begrijpen zijn of zelfs afstandelijk voelen. Om het publiek erbij te betrekken dansen we bijvoorbeeld weleens tussen de mensen in.’
Roma: ‘Ja, daar kunnen mensen best ongemakkelijk van worden. Soms past dat perfect bij een stuk.’
Moreen: ‘Door dichtbij ze te dansen ervaren ze de emotie beter. Onze nieuwe voorstelling begint ook al in de foyer en wordt doorgetrokken naar de zaal. Mensen mogen wel gewoon blijven zitten en kijken, maar worden tegelijkertijd geprikkeld.
Roma: ‘Dat noemen we een actieve kijkhouding.’  
Hebben jullie tips voor het publiek?
Moreen: ‘Wij stappen er zelf zonder verwachtingen in. Bedenk niet dat er een kloppend verhaal moet zijn. Ervaar en voel de emoties.’
Roma: ‘Dit geldt overigens niet alleen voor dans: maar heb een open blik. Laat je meevoeren in een van de dansers of muziek. Als je je in één ding kan herkennen is dat al goed.’

Hotel Rock Bottom van MAN || CO is vanaf eind november in verschillende theaters te zien. Extra leuk: met je CJP-pas krijg je bij héél veel theaters een mooie korting.

Comments

Gerelateerde kortingen

A PHP Error was encountered

Severity: Notice

Message: Undefined property: stdClass::$weekly

Filename: discount/discount_item_stacked_home_partial.php

Line Number: 69

A PHP Error was encountered

Severity: Notice

Message: Undefined property: stdClass::$weekly

Filename: discount/discount_item_stacked_home_partial.php

Line Number: 69

A PHP Error was encountered

Severity: Notice

Message: Undefined property: stdClass::$weekly

Filename: discount/discount_item_stacked_home_partial.php

Line Number: 69

Bekijk alle kortingen
We maken gebruik van cookies om jouw website-ervaring te optimaliseren. Door gebruik te maken van CJP.nl ga je hiermee akkoord.