Artikelen Kortingen Win CJP events
Over CJP
Support
Word lid Mijn CJP
Rapper of zeemeermin: alle mannen zijn echte mannen
26 AUG 2019 • Door Roos Wolthers • Beeld: Ernst Coppejans • Meer blogs over Theater Festival Lifestyle

Rapper of zeemeermin: alle mannen zijn echte mannen

Mannen staan al 3000 jaar aan de top. Hebben we het niet genoeg over ze gehad? Integendeel! Sinds #MeToo is mannelijkheid een hot topic. CJP spreekt vier theatermakers die in hun voorstellingen stereotypes over mannelijkheid doorbreken. 'Een man die aan yoga doet met vriendinnen is ook een echte man.'

‘Ik denk eigenlijk dat het al heel lang nodig en relevant was om het over mannelijkheid te hebben,' zegt theatermaker Rikkert van Huisstede, 'maar nu zit er een soort vaart achter.' Het thema 'mannelijkheid' leeft inderdaad: google het en je vindt massa's artikelen, video's en films waarin het onderwerp besproken wordt. In zijn liedje Real Man beschrijft Benjamin Fro ironisch wanneer je een 'echte' man bent: als je geen emoties hebt, succesvol bent, veel geld verdient en je opdringt aan vrouwen. Traditionele mannelijkheid, het idee dat mannen ambitieus, competitief, agressief, dominant en ongevoelig moeten zijn, zorgt voor veel problemen: mannen plegen vaker zelfmoord, zorgen minder goed voor zichzelf en zijn veel vaker verantwoordelijk voor geweldsdelicten dan vrouwen. Sinds #MeToo spreken steeds meer mannen zich uit tegen traditionele mannelijkheid, waaronder acteurs als Terry Crews en Justin Baldoni. Maar wat willen we dan wel? CJP spreekt vier theatermakers die in hun voorstellingen over mannelijkheid hokjes willen doorbreken.

Acteur Justin Baldoni spreekt zich uit tegen traditionele mannelijkheid

Lars Brinkman - The Bitchboy Project

Lars Brinkman is zijn voorstelling The Bitchboy Project gaan maken om de kanten van zichzelf te ontdekken waarvoor er op de toneelschool geen ruimte was: ‘Op de toneelschool kon ik niet mezelf zijn. Zodra ik de vloer op ging censureerde ik mezelf. Ik dacht: ik mag niet door mijn heupen zakken, mijn benen mogen niet over elkaar, ik mag niet sierlijk bewegen.’ De toneelteksten die Lars op school tegenkwam waren bijna altijd heteronormatief en ze gingen alleen over cis-genders (mensen wiens genderidentiteit overeenkomt met hun biologische geslacht). In zijn fysieke voorstelling gaat Lars op zoek naar vrouwelijkheid binnen het jongen-zijn. Hij wil weg van het benoemen, de hokjes en de termen en terug naar het lichaam. ‘Op de toneelschool had ik vaak het gevoel dat ik een geloofwaardige heterojongen moest zijn’, zegt Lars. ‘Dat idee werd soms bevestigd door regisseurs. Maar ik denk ook dat ik mezelf dat onder invloed van de maatschappij heb opgelegd.’ In The Bitchboy Project onderzoekt Lars alle verschillende kanten die in hem zitten. Hij onderzoekt waarin zijn lichaam kan transformeren: dat blijkt zowel een rapper te zijn als een zeemeermin. ‘Het is echt een reis langs allerlei verschillende kanten van mijn persoonlijkheid.’

Lars Brinkman (foto door Johan Pijpops)

‘Ik denk dat heel veel mensen bang zijn om te zoeken naar andere delen van zichzelf', zegt Lars. 'Het is best wel lekker om jezelf in een hokje te plaatsen, want dat is veilig. Ik zou het tof vinden als mensen naar de voorstelling komen kijken en dan zien dat ze op een andere manier met hun lichaam om kunnen gaan: minder zoeken in hokjes en meer uitproberen, ook als dat eng is.’ Hij vindt dat er relatief nog steeds veel te weinig wordt gesproken over mannelijkheid. Volgens Lars zijn er nog veel taboes rondom mannelijkheid, zoals de aantrekkingskracht van mannen met macht. ‘Ik wil met dit thema blijven werken: blijven uitzoeken hoe het zit met mannelijkheid en alle rare dingen die onze maatschappij eraan verbindt. Ik wil uitzoeken hoe ik dat kan openbreken en hoe ik mijn eigen standpunt ertegenover kan stellen.'

Bart Klop en Maarten Hopman - Het jaar van de man

Sinds #MeToo stellen theatermakers Bart Klop en Maarten Hopman zichzelf vragen over mannelijkheid. Moet er iets veranderen aan de manier waarop mannen zich gedragen? En wat dan precies? Maarten: ‘Dit waren vragen die wij zo interessant vonden dat we besloten om een voorstelling te maken, zodat we met elkaar en het publiek op zoek konden naar nieuwe inzichten.’ Dat werd Het jaar van de man: een cabareteske voorstelling waarin ze stereotypes uitvergroten of aan de kaak stellen. Het belangrijkste inzicht dat ze tijdens het maken van de voorstelling hebben opgedaan is dat kwetsbaarheid een kracht is, geen zwakte. Dat is dan ook wat ze willen meegeven aan het publiek: 'Onze boodschap is: stel je kwetsbaar op en durf het te zeggen als je je onzeker voelt of het niet meer weet.' Veel mannen worstelen volgens Bart en Maarten met onzekerheid, omdat ze niet goed meer weten waar de grenzen liggen, tijdens het flirten bijvoorbeeld, en wat er van hen wordt verwacht tijdens dates en binnen een relatie. Volgens Bart en Maarten kroppen mannen die onzekerheid nu vaak op, wat leidt tot frustratie en onbegrip. In plaats daarvan moet die onzekerheid bespreekbaar worden.

Maarten Hopman en Bart Klop (foto door Roeltje van de Sande Bakhuijzen)

In de voorstelling stellen Maarten en Bart zich kwetsbaar op en delen ze hun eigen onzekerheden: ‘Daarmee willen we laten zien dat dat oké is en dat je dan heus niet gek wordt aangekeken.’ Het idee dat mannen hun kwetsbaarheid en emoties moeten verbergen om te voldoen aan het ideaal van de ‘echte’ man vinden Maarten en Bart onzin. ‘Vaak hoor je: echte mannen moeten stoer zijn, gespierd zijn en al chips etend en boerend voetbal kijken op de bank’, zegt Bart. ‘Ons statement is: een man die aan yoga doet met vriendinnen is ook een echte man. Alle mannen zijn echte mannen. Er is geen definitie van de "echte" man.’ In hun voorstelling komen dan ook allerlei soorten mannen voorbij: machomannen, hele lieve mannen en alles daartussenin.

Rikkert van Huisstede - BOYS WON'T BE BOYS

Theatermaker Rikkert van Huisstede voelde zich voeger een buitenbeentje. Hij had het gevoel dat hij anders was dan andere mannen: ‘Ik voelde me niet prettig bij de manier waarop mannen met elkaar praten, waarop ze elkaar aanraken. Zo hard en ongevoelig.’ Volgens Rikkert lieten de mannen om hem heen vaak maar één kant van zichzelf zien, een ongevoelige en onverschillige kant. Hij zegt dat hij daardoor een verkeerd beeld ontwikkelde van wat het betekent om man te zijn. Voor zijn voorstelling BOYS WON'T BE BOYS verzamelde hij een groep mannen om zich heen die net als hij stereotypen doorbreken en die ook hun gevoelige, kwetsbare en flamboyante kant durven te laten zien. In de voorstelling hebben zij allemaal vijf minuten de tijd om een persoonlijk verhaal te delen, via spoken word, dans, poëzie, mime of rap. Rikkert wil laten zien dat het beeld dat we van mannelijkheid hebben te beperkt en simplistisch is. Een van de spelers die meedoet is een hoofduitvoerder in de bouw, vertelt Rikkert. In eerste instantie lijkt hij te voldoen aan het traditionele beeld van mannelijkheid: hij doet zwaar fysiek werk en is leidinggevende. Maar hij draagt ook graag jurken en hakken en vertelt daar openhartig over in de voorstelling.

Rikkert van Huisstede en Jasper Albinus (foto's door Ernst Coppejans)

Er is eigenlijk niemand die volledig aan het ideaal van traditionele mannelijkheid voldoet: 'Er zijn overal mannen die niet in het hokje passen, omdat het hokje gewoon veel te krap is.' Ook mannen die lijken te voldoen aan de stereotypes vallen in bepaalde opzichten buiten de hokjes. Mannen zijn allemaal complete mensen, die naast traditioneel mannelijke eigenschappen ook een gevoelige kant hebben. ‘Het is gewoon niet waar dat mannen niet kwetsbaar kunnen zijn, of niet empathisch’, zegt Rikkert. ‘Door het maken van de voorstelling heb ik nog veel meer vertrouwen gekregen in mijn geloof dat mannen alles kunnen.' Met de voorstelling wil hij hen laten zien dat ze de ruimte hebben om alle verschillende kanten van zichzelf te laten zien.

BOYS WON'T BE BOYS staat o.a. in de Stadsschouwburg Utrecht op 19 september (€ 10,- met CJP), in Theater Bellevue in Amsterdam van 15 t/m 19 oktober (€ 12,- met CJP) en in het Chassé Theater in Breda op 10 januari (€ 10,- met CJP). Kun je niet wachten? Bel dan 06-42280481, dan kun je alvast naar een gedicht of liedje luisteren. 

Het jaar van de man won dit jaar de publieksprijs van het Café Theater Festival is nu opnieuw te zien! Op 5, 6 en 15 september staat de voorstelling op het Fringe Festival in Amsterdam (€ 7,00 met CJP). Daarnaast zie je Het jaar van de man samen met de voorstelling God zal (ons) niet redden in het Compagnietheater in Amsterdam op 25 september (€ 12,50 met CJP) en in Zaal 3 in Den Haag op 1 oktober (€ 11,50 met CJP) tijdens The Best of Café Theater Festival.

The Bitchboy Project is nog maar één keer te zien, dus blokkeer deze avond snel in je agenda. Op 2 december speelt Lars in Zaal 3. Met CJP kost een kaartje € 11,50.

Tik jij de 30 voorlopig niet aan en heb je nog geen CJP-pas? Je scoort er nu al eentje voor € 17,50 per jaar!

Comments

We maken gebruik van cookies om jouw website-ervaring te optimaliseren. Door gebruik te maken van CJP.nl ga je hiermee akkoord.