Artikelen Kortingen Win CJP events
Over CJP
Support
Word lid Mijn CJP
‘Wees flexibel en ga met een school in gesprek’
01 JUL 2018 • Door Rick van Veluw • Beeld: 4XM, Kröller-Müller Museum, Helder Theater • Meer blogs over Lifestyle

‘Wees flexibel en ga met een school in gesprek’

Coronacrisis of niet: veel Cultuurkaart-acceptanten zien de boekingen alweer voorzichtig binnenstromen. Hoe ze dat gelukt is? ‘Wij hebben vanaf dag 1 de knop omgezet.’

Corona is en was voor iedereen een fikse klap. Zeker in de culturele sector: culturele instellingen zagen cultuureducatieprojecten, workshops en CKV-dagen geannuleerd worden. Soms met grote financiële gevolgen. Toch zijn er ook genoeg instellingen die niet bij de pakken neerzitten, maar in actie komen. Wij belden met drie Cultuurkaart-acceptanten - Kleinkunstig, 4XM en Helder Theater - die op een inspirerende manier omgaan met corona en ‘gewoon’ doorgaan met het aanbieden van hun aanbod. 

Sjoerd Berendsen is artistiek- en operationeel directeur van Kleinkunstig: zij maken kunsteducatieve workshops op maat voor het voortgezet onderwijs.

Ha Sjoerd, hoe reageerden jullie op de coronacrisis?
‘Wij hebben vanaf dag 1 de knop omgezet. We zagen ook dat dit steeds groter werd en wisten dat we hier snel op moesten reageren. Natuurlijk ben je eerst in gesprek met klanten over hoe nu verder, maar we zijn ons eigenlijk vrijwel direct gaan voorbereiden op online workshops.'
‘Een mooi voorbeeld van een groot project is de CKV-dag die we hebben ontwikkeld met het Kröller-Müller Museum, Scapino Ballet, Holland Opera en Tim van Esch (frontman Handsome Poets, red.). Het is een interdisciplinaire dag met online workshops met externe professionals en culturele uitstapjes. Leerlingen gaan zowel plenair als zelfstandig aan de slag en staan met elkaar in verbinding door een chat. Ons speerpunt in de ontwikkeling van de online workshops is dat ze altijd actief zijn. Het zijn geen filmpjes waarnaar je kijkt, de workshopbegeleiders spreken je live toe. Didactisch is dat ook veel beter dan iets dat van tevoren opgenomen is. Je kunt als workshopleider inspelen op niveau of interesses van individuele leerlingen. Dat is niet mogelijk met vooraf opgenomen filmpjes. Ik ben heel blij met hoe we ons aanbod succesvol hebben aangepast.’
Hoe is het contact met de klanten en scholen geweest in deze tijd?
‘Grotendeels onveranderd. Scholen vinden cultuureducatie nog altijd belangrijk. Zelden heb ik gehoord dat een directie cultuureducatie wil tegenhouden. Wat ik wel regelmatig hoor is dat scholen cultuureducatie willen uitstellen, om tot bijvoorbeeld november even rust te hebben. Maar ons klantcontact is nog steeds hetzelfde.’
‘Door de corona-uitbraak moeten we veel projecten op maat maken voor een school. Dit deden we al voor de crisis begon en dat zijn we blijven doen. Ik was gisteren bijvoorbeeld bij een vrije school in Roermond: logisch dat zij een kunstworkshop anders zien dan een reguliere school. Ik vind het belangrijk dat wij altijd naar een school toe gaan. Om de lokalen te bekijken, ons contactpersoon te ontmoeten en over de inhoud te praten. Maatwerk deden we dus altijd al.’
Wat voor hindernissen zie jij de komende tijd in de sector van cultuureducatie?
‘Ik zie weinig hindernissen. Natuurlijk is 2020 niet zoals we hadden gedacht en zijn er flinke opgaven, maar wij zijn voorzichtig positief. Ja, het is een onvoorspelbare periode, maar we komen er goed doorheen omdat we goed hebben gereageerd op corona. Ik zie ook dat scholen zich flexibel opstellen en dat er een positieve sfeer heerst.'
Heb je nog een tip voor andere Cultuurkaart-acceptanten?
‘Mijn tip is ook: praat met scholen en vraag hen naar wat ze willen. In zo’n gesprek kom je vaak tot nieuwe ideëen. Het is niet zo dat je als instelling altijd het antwoord moet vinden op lastige vraagstukken: dat doe je samen.’ 

Gert-Jan Nabuurs, biedt met 4XM workshops en CKV-dagen aan voor scholen. Zoals een workshop graffiti spuiten, freerunning workshop of een voorstelling als de Cabarapshow.

Ha Gert Jan, hoe waren de eerste dagen corona voor 4XM?
‘De eerste week van de onderwijssluiting kregen we twee volledig volgeboekte maanden aan annuleringen binnen, inclusief meer dan een ton aan omzetderving. Ook kwamen er geen nieuwe aanvragen meer. De eerste weken zijn we bezig geweest voorstellingen te annuleren en te verzetten.’
‘Toch zijn we snel begonnen met het aanpassen van ons aanbod. Dat begon met een klant die vroeg: ‘kunnen jullie niet iets online voor ons doen?’ Daar zijn we toen mee aan de slag gegaan en dat werkte best goed. Vanaf dat moment zijn we kritisch gaan kijken naar ons aanbod. Wat kunnen we aanpassen zodat het coronaproof is, wat kunnen we goed naar online vertalen? Ook hebben we een duidelijk coronaprotocol opgesteld en dat op onze website gezet.’
Wat hebben jullie verder gedaan om ondanks corona door te kunnen?
‘Heel concreet: we hebben meteen ontsmettingsmaterialen ingeslagen. Een workshop Streetbeats kun je best geven in een gymzaal, als je daarna maar de materialen desinfecteert. Sommige van onze workshops kunnen ook prima in de buitenlucht plaatsvinden, andere hebben we naar online getild. Je ziet nu dat veel aanbieders hun aanbod 1-op-1 naar online vertalen. Een voorstelling wordt opgenomen en daar kun je naar kijken. Ja, dan zet ik wel een YouTube-video op. Je moet iets toevoegen aan die online ervaring! Zo spelen wij de Cabarapshow: rappers improviseren op ludieke wijze met input van het publiek. Dat doen we nu via Microsoft Teams, om het interactief te maken. De kijkers leveren input en je ziet de rappers in beeld als ze hun freestyles rappen. Dat werkt supergoed.’
Wat zijn wat jou betreft de grootste hindernissen de komende tijd?
‘Ik zie dat het spel van vraag en aanbod nog niet echt op gang komt. Dat ligt aan verschillende dingen. Bijvoorbeeld dat een workshop voor een kleine groep leerlingen relatief duur is. Ook zie je nu dat onze contactpersonen bij scholen alles langs hun directie moeten loodsen. Dat zorgt ervoor dat besluitvorming langer duurt of iets afketst. Maar het lastigste is de onduidelijkheid. Niemand weet wanneer we weer terug kunnen naar de oude situatie. Wat dat betreft hoop ik dat we snel meer horen van de overheid. Intussen draaien wij gewoon door: we zijn continu met klanten in gesprek en zien de boekingen alweer goed op gang komen. Dat valt vooralsnog niks tegen.’
Heb je nog een tip voor andere Cultuurkaart-acceptanten?
‘Ga met een school of klant in gesprek. Dan kom je erachter dat er ondanks corona toch nog altijd heel veel mogelijk is.’

Hester Dadema is eigenaar van Helder Theater: met een team van acteurs maken zij interactieve voorstellingen over maatschappelijke thema’s als verslaving, seks of stress.

Ha Hester, wat gebeurde er bij jullie toen corona op de deur klopte?
‘Wij hebben het vanaf januari tot het begin van de zomer traditioneel druk. Dan zitten we he-le-maal ramvol. Toen corona in Nederland de kop opstak, dacht ik wel dat het zou meevallen. Toen 12 maart bijna alles werd afgelast, schrok ik wel. Het is heel veel werk geweest voorstellingen te annuleren en te verplaatsen. Daarna werd het duidelijk dat er tot september weinig ging gebeuren. En daar moesten we wel echt iets mee.’
Hoe hebben jullie daarop gereageerd?
‘Ik was sceptisch over online, maar dat veranderde toen een school in Veghel me benaderde. Zij wilden hun ouderavond online doen. Toen zijn we er gewoon voor gegaan: met de goede mensen om me hen hebben we daar een hele succesvolle ouderavond van gemaakt. En het was ook nog eens heel leuk om te doen. Het voelt meer alsof je een televisieprogramma presenteert dan theater. Het publiek was ook nog eens enthousiast, dat was heel leuk. Intussen kwamen steeds meer scholen met vragen: ‘wat kunnen jullie wél doen?’ Nou, heel veel voorstellingen zijn we dus online gaan spelen.’
Jullie voorstellingen zijn natuurlijk heel interactief, hoe heb je dat opgelost?
‘We spelen de voorstellingen live, in een studio bij ons op kantoor. Dat wordt uitgezonden voor leerlingen thuis of op school. De docent heeft de rol van presentator: de klas motiveren om vragen aan de acteurs te stellen en zo een gesprek te starten. Natuurlijk is het wel anders dan spelen voor een fysiek publiek. Het lijkt meer op live televisie. Maar we merken dat leerlingen het heel leuk vinden en dat is het belangrijkste.’
‘Een mooi voorbeeld dat ik wil noemen is onze samenwerking met het Lek en Linge College in Culemborg. Begin 2020 hadden we afgesproken daar zes voorstellingen te spelen over het thema seksualiteit en relaties. Onze contactpersoon daar belde mij begin mei: ‘hoe gaan we dat nu doen?’ En ik zei: ‘Dat weet ik nog niet, maar we komen er wel uit’. We hebben uitgebreid alle opties doorgenomen: buiten spelen, een live voorstelling, de leerlingen splitsen in thuis en op school. De directeur van theater De Gelderlandfabriek hoorde hiervan en bood aan dat we de voorstelling wel in zijn theater mochten spelen. En dat gaan we nu dus doen! Dat bewijst voor mij dat het altijd wel lukt, als de instelling zich flexibel opstelt en de school met je meedenkt.’
Wat zie jij de komende tijd als mogelijke problemen voor cultuureducatie?
‘Ik ben positief gestemd. Veel scholen komen weer bij ons langs. Ik merk nog wel dat cultuuronderwijs op dit moment niet de hoogste prioriteit is bij veel scholen. De ‘normale’ vakken krijgen voorrang. Maar overall merk ik veel zin en enthousiasme om alles weer op te pakken.’
Heb je nog een tip voor andere Cultuurkaart-acceptanten?
‘Wees niet star. Anticipeer op wat er gaande is en speel daar op in. Je wilt jongeren iets leren en meegeven en dat kan op heel veel verschillende manieren. En misschien wel op een manier waarbij je jouw product of dienst anders moet neerzetten. Zolang je flexibel bent, komt het goed.’

Een scènefoto van een voorstelling van Helder Theater.

De verhalen van 4XM, Kleinkunstig en Helder Theater zijn goede voorbeelden van hoe het wél kan in deze coronatijd. Maar er zijn meer instellingen die ondanks de beperkingen door zijn gestoomd: hier lees je meer korte voorbeelden.

Heeft jouw organisatie ook al corona-proof cultureel aanbod voor middelbare scholen en wil je jouw succesverhaal delen met andere culturele instellingen en scholen? Stuur dan een mailtje naar ckacceptanten@cjp.nl 

Comments

We maken gebruik van cookies om jouw website-ervaring te optimaliseren. Door gebruik te maken van CJP.nl ga je hiermee akkoord.