Artikelen Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
De Museumontgroening: Outsider Art Museum
12 JAN 2018 • Door Rick van Veluw • Beeld: Rick van Veluw • Meer blogs over Expo

De Museumontgroening: Outsider Art Museum

Het Outsider Art Museum trekt kunstenaars uit de obscuriteit en hangt hun werk trots aan de muur. Redacteur Rick ontdekte er ongesuikerde kunst en werd fan van nieuwe meesters. 

Wat verwacht ik?

Laat ik die vraag gelijk counteren met een andere vraag: wat is outsider art? Dat houdt me bezig nu ik op de fiets zit naar de Hermitage, waar het Outsider Art Museum is ondergebracht. Is outsider art zoiets als niet-westerse kunst? Gaat het om kunstenaars met een beperking? Of domweg geweldige werken die eerder op een zolder lagen te verstoffen en nu weer in de spotlights hangen? Let’s find out.

Zo kom je binnen bij het Outsider Art Museum in de Hermitage Amsterdam.

Kunst zonder suiker

Godzijdank wordt die prangende vraag bij binnenkomst gelijk beantwoord. Op de museummuur hangt een definitie. Ik citeer: ‘Outsider Art is een term die in 1972 is ontstaan bij het verschijnen van een boek van de Britse kunsthistoricus Roger Cardinal. In feite behandelt hij ‘Art Brut’: de ‘ongesuikerde, pure kunst’ (…) Nu omvat Outsider Art niet alleen kunst van mensen met weinig aansluiting met de kunstwereld maar vooral werk dat buiten de canon en de bestaande kaders van de reguliere kunst valt.’ Oké, niet super bevredigend, maar hier doe ik het maar mee. Tijd om naar binnen te stappen en het mee te maken.

Een werk van Piet Schopping.

Zoals gezegd zit het Outsider Art Museum in de Hermitage. Een zijvleugel is ingericht met grote portretten van de kunstenaars door Sander Troelstra. Daarnaast hangen één of meer werken van zo’n outsider art-kunstenaar. Nieuwe Meesters heet de expositie: dit zijn meesters die je nog niet kent, maar wiens werk wel de moeite waard is. De zaal van het OAM is schaars verlicht en niet al te groot; toch dwaal je er gemakkelijk een uur rond.

Een werk van Jessica Magnin.

Super Mario

Deze expo is namelijk super gevarieerd: je ziet er tekeningen, schilderijen, keramiek en meer. Dat is dan weer het voordeel van die brede definitie van Outsider Art. Willem van Genk – volgens een begeleidende tekst de grootste OA-kunstenaar in Nederland ooit – beschildert panelen met kleurrijke teksten, tekeningen en tekens. Alsof je naar een onontdekte Jean-Michel Basquiat kijkt. Coen Ringeling lijkt een nazaat van Escher met zijn mega-gedetailleerde tekeningen van wereldbollen en gebouwen. Hoe langer je naar zijn werk staart, hoe meer figuurtjes uit Super Mario opduiken.

Een werk van Coen Ringeling.

Droomboek

Even verderop ligt het ‘droomboek’ van Mies van der Perk. In een rood schriftje tekent ze al haar dromen, keurig gelabeld met de datum van de droom. Al zijn het eerder nachtmerries: Mies raakt haar baan kwijt, de zorgt valt weg of er breekt brand uit. Het zijn grove schetsen met dikke zwarte randen. De mensen in de tekeningen kijken altijd een beetje gepijnigd.

Het droomboek van Mies van der Perk.

In de expositie wordt bij geen enkele kunstenaar vermeld waarom hij of zij een outsider art-kunstenaar is. Ergens is dat wel logisch: je voorkomt er opmerkingen à la ‘wat knap dat iemand met Down dat kan!’ mee. Bovendien lopen bezoekers onbevooroordeeld en met een frisse blik langs de werken. Anderzijds heb je ook wel behoefte aan wat meer context. Waarom tekent Lionel Plak enorm gedetailleerde metrokaarten na? Hoe gaat Ben Augustus te werk met zijn gigantische tekeningen? Vast een bewuste keuze, maar dat maakt dat je sommige werken laat voor wat ze zijn of niet echt begrijpt wat er in de kunstenaar omgaat. 

Een uitsnede van een gigantische tekening door Ben Augustus.

Eindoordeel

Dat is ook het enige kritische puntje dat we kunnen verzinnen, want het Outsider Art Museum is absoluut een bezoek waard. Je maakt kennis met obscure kunst die nooit eerder vertoond is en valt van de ene in de andere verbazing. Hulde dat het museum deze pareltjes uit de schaduw haalt en ze eens in een mooie zaal exposeert. Fotograaf Sander Troelstra slaat de spijker op de kop als hij vertelt over de fotosessies. ‘Mensen met een beperking of iets extra’s, het is maar hoe je er naar kijkt.’

Een fotoserie van Roel Heijmans door Sander Troelstra.

Natuurlijk krijg je korting bij het Outsider Art Museum: CJP’ers betalen € 4,- minder voor hun ticket!

Comments

We maken gebruik van cookies om jouw website-ervaring te optimaliseren. Door gebruik te maken van CJP.nl ga je hiermee akkoord.