Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Gewoon, saai en lelijk
02 MEI 2017 • Door Elize Kerseboom • Beeld: William Eggleston • Meer blogs over Lifestyle

Gewoon, saai en lelijk

William Eggleston: met een camera weet-ie wel raad. Waarom we de foto's van hem zo tof vinden? Vijf redenen.

Sinds wat baanbrekende acties in de jaren zestig staat William Eggleston bekend om zijn pioniersfunctie in de fotografiewereld. Kleurenfoto’s die rechtstreeks uit David Lynch- of Coen Brothers-films lijken te komen, een speciale druktechniek en alledaagse onderwerpen: hij had een eigen benadering.

Kleurpionier
Museum of Modern Art in New York, 1976: iemand durfde het in z’n hoofd te halen om een hele expo te wijden aan kleurfoto’s. Schaterlachend gooiden de media hun hoofd in hun nek. ‘Kleur? Wat vulgair!’ Dat gebruikte je in de fotojournalistiek of de reclamewereld. Niet in zo’n hoogstaande kunstvorm. Ondertussen is voor ons een kleurenfoto niet meer dan normaal. Ja, af en toe gebruiken we op Instagram een zwart-wit-filter om wat authenticiteit toe te voegen aan het geschoten beeld. Toch zijn er dus tijden waarin kleurgebruik helemaal niet zo vanzelfsprekend was. De pers bekroonde Williams expo in 1976 tot ‘most hated show of the year’ maar het gesprek kwam wél op gang. In no-time was kleur normaal en de wereld kwam sprankelend tot leven.

Eggleston: 'I don’t know of any totally red pictures, except in advertising. The photograph is still powerful. It shocks you every time.'

Druktechniekgoeroe
Dat kleurgebruik ging gepaard met een andere no-go voor fotografie: de dye transfer printing technique. Begin jaren zeventig bevond Eggleston zich in een foto-lab in Chicago, waar hij een prijslijst van papiersoorten bekeek. Eén ervan, by far de duurste (zo’n duizend dollar per printje) sprong hem in het oog: glossy materiaal dat werd gebruikt voor advertenties. ‘Je ziet de absolute meerwaarde van deze afdruktechniek’, zegt Foam-curator Hinde Heast die de expo Los Alamos van Eggleston naar Amsterdam heeft gehaald. ‘Het brengt een kleurnuance met zich mee. Elke keer als je ernaar kijkt, wordt het spectaculairder.’ Alle kleuren krijgt op de foto de verdiende aandacht en spatten van het papier. Récht je oog in.

Alledaagsheid-aanhanger
Als een foto, direct na het maken, niet is wat je ervan hoopte, maak je gewoon een nieuwe. Of nog één. En nog één. En, misschien nóg één, vanuit een andere hoek. Voor de zekerheid. En daar dan ook vijf van. Voor William Eggleston was dat anders. Hij vergelijkt zijn werkwijze met een shotgun: ‘Unlike a rifle, where you carefully aim following a dot or a scope, with a shotgun it’s done with feel’. Geen weloverwogen, over-gerationaliseerde foto, maar een snapshot van iets super normaals is het resultaat. Hinde: ‘Zijn onderwerpen zijn triviaal en hij neemt geen politiek statement in met zijn werk. De democratic camera, noemt hij het. Alles wat hij voor zijn lens krijgt, is even belangrijk. Hij geeft nooit een titel of zelfs maar een datum aan zijn werk.’ Eggleston groeide op in Missisippi. Een naar zijn idee lelijke plek om foto’s te maken. Té lelijk, zei zelf. Een vriend gaf hem het idee ‘the ugly stuff’ juist te fotograferen. Dat deed-ie. Zo maakte hij van het gewone, het lelijke en het alledaagse iets fascinerends.

Inspirator
Een kleurenfoto is een kleurenfoto, zou je kunnen zeggen. Maar Eggleston, met zijn kleurgebruik en materiaalinventie, deed toch echt iets revolutionairs waar vele fotografen ná hem door geïnspireerd raakten. Hinde: ‘Zelfs als ze ze niet expliciet geïnspireerd zijn, is bijna iedereen die in kleur werkt dat tóch. Fotografen die veel werken met snapshots of triviale onderwerpen, zijn stuk voor stuk schatplichtig aan Eggleston. Natuurlijk zijn er ook andere pioniers geweest destijds, maar niet veel. Wat Eggleston deed was in die tijd echt ongekend.’

Stijlloze fotograaf
Kleur en glanzend papier zijn Williams ding. Maar hoe herken je een Eggleston tegenwoordig? ‘Hij heeft altijd lak gehad aan stilistische conventies’, zegt Hinde over de benadering van de fotograaf. ‘Zijn stijl is daardoor des te lastiger uit te leggen en je zou het dan ook het best stijlloos kunnen noemen.’ Hoe zien we dat met onze eigen ogen? ‘Aan de de ongewone composities - foto’s genomen vanuit een laag standpunt of een ongebruikelijke hoek. Maar ook aan de kleurensamenstelling: als je door je oogharen naar een werk van Eggleston kijkt, zie je dat de foto hetzelfde gevoel opwekt als wanneer je hem met je ogen wijd open bekijkt. Verder herken je het aan het snapshot-achtige waarin ontzettend veel details terugkomen, details die één voor één iets bijdragen aan het beeld. Je moet het gewoon zien om te voelen dat het een Eggleston is.’

Onderga het nu zelf in Foam en bereid je voor op een roadtrip langs het zuidelijke randje van Amerika. De expo Los Alamos zie je met €4,- CJP-korting.

Comments

Gerelateerde kortingen

Foam Fotografiemuseum Amsterdam
€ 4,- CJP-korting

Foam Fotografiemuseum Amsterdam

Werk van wereldberoemde fotografen en jonge talenten, je ziet ze in Foam.