Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
IDFA improvisatie
22 NOV 2016 • Door Sara Madou • Meer blogs over Film

IDFA improvisatie

Het idee: zonder enige voorbereiding of blokkenschema-analyse een dag films kijken op IDFA. Het resultaat: echte liefde, godsvruchtigheid en een controversiële fotograaf.

Normaal gesproken ben ik nogal van de voorbereiding bij bioscoopbezoek. Als CJP hoofdredacteur en freelance filmjournalist sowieso, want het is een beetje onpraktisch om zonder voorkennis naar een persvoorstelling te gaan. Maar ook privé vind ik het prettig om te weten wat ik ongeveer kan verwachten als ik naar een film ga. Wie spelen erin, wat is de regisseur, waar gaat het zo’n beetje over; dat soort basics. Deze keer doen we het anders: compleet onvoorbereid loop ik random bioscoopzalen in tijdens IDFA (met kaartje, geen zorgen) en laat het beste documentairefestival ter wereld me verrassen.

Ware liefde
Bij mijn eerste zaal ben ik meteen sceptisch. LoveTrue. Klinkt als een romantische komedie voor 16-jarigen. LoveTrue is van de Israëlische filmmaker Alma Har’el en bestaat uit de portretten van drie Amerikaanse jongeren, die vertellen over hun idee van (ware) liefde. Best een interessante gedachte. De vorm is soms vervreemdend, omdat de maakster documentaire en fictie als vorm door elkaar heeft gebruikt. Meestal pakt dat goed uit, maar wanneer het gaat om de droomsequenties, waarin de hoofdpersonen ‘teruggaan’ naar bepaalde momenten uit hun jeugd, is dat een tikje irritant. Die hoofdpersonen zijn Willie, die ontdekt dat hij niet de biologische vader is van zijn zoon, de New Yorkse Victory wiens ouders gaan scheiden en stripper Blake, in een relatie met iemand die geen seks meer met haar wil. Dit alles met een prachtige soundtrack van Flying Lotus. Deze docu had ik zelf waarschijnlijk niet uitgekozen, omdat het een vrij uitgekauwd onderwerp is, maar ook al zit er geen duidelijke conclusie aan het geheel: het is zeer kundig gedraaid en ik kan voor een groot deel meegaan in de melancholische insteek.   

CJP IDFA LoveTrue documentary
Ware liefde onder water.

Lastig voor een hardcore atheïst
Een paar Tuschinski-zalen verder kom ik terecht bij Sacred. Als hardcore atheïst zijnde moet ik even diep zuchten om deze uitkomst. Maar ik vind het óók harstikke intrigerend dat er mensen zijn die zo anders over geloof denken als ik. Gelukkig blijkt Sacred een prachtig gemaakte film, van een enorm project: meer dan veertig filmmakers tonen een visie op het concept ‘geloof’. Dat zorgt niet alleen voor zeer diverse verhalen, er komen ook bedwelmende beelden voorbij. De inkijkjes in andermans levens die dat oplevert zijn bijzonder en het is ontzettend knap dat ze met zo’n grote groep makers zo’n coherente film hebben weten te maken. Dergelijke projecten verzanden vaak in chaos, dat is hier zeer zeker niet het geval. Eenmaal gewend aan de mooie plaatjes, krijg ik halverwege wel de kriebels vanwege God en al het gepraat over hoe belangrijk hij wel niet is blablabla. Bovendien is het grotendeels een wel heel glossy beeld van het geloof. Enige zelfkritiek wat betreft alle ellende die het ook oplevert, was wel zo eerlijk geweest. Focussen op de plaatjes dan maar, want die blijven mooi.

Controversie
Tijd om naar een andere locatie te vertrekken. IDFA speelt zich af op verschillende plekken in Amsterdam, ze nemen de (film)stad als het ware over. Stiekem ben ik best trots, dat we in Nederland zo’n tof en succesvol documentairefestival op hebben weten te zetten. Dit dwalen heeft wel wat. IDFA is bij uitstek een filmfestival dat je ogen opent en horizon breder maakt, ook wanneer je een uitpluizer van het blokkenschema bent. Zonder enige voorkennis in de films stappen versterkt dat alleen maar. Enige nadeel: populaire films zijn al vroeg uitverkocht, zeker ‘s avonds, dus soms moet je wat meerdere zalen proberen voordat je beet hebt. 

Voor mijn derde film van de dag kom ik terecht bij een film waarvan ik wél meteen weet waar hij over gaat als ik de titel hoor: Mapplethorpe: look at the pictures. Dat kan niet anders dan over Robert Mapplethorpe gaan, de fotograaf die zo’n innige band had met Patti Smith. En jawel: Fenton Bailey en Randy Barbato doken in zijn heftige leven. Als je Just Kids van Patti hebt gelezen, weet je al hoe heftig dat precies was, maar deze film gaat nog net wat dieper én breder, doordat het geen particulier verhaal is maar een portret. Robert was baanbrekend in zijn fotografie doordat hij seksualiteit centraal stelde. Denk: veel naakt, in zwart-wit, fetisjisme en homo-erotische beelden. Daarbij had hij schijt aan alles en iedereen. Sterker nog: hoe meer geschokte reacties hij kreeg, hoe liever. Een van die reacties inspirereerde tot de titel van deze docu: het is wat een senator zei, die in 1989 de sluiting eiste van een Mapplethorpe expo, omdat hij al die erotica te ver vond gaan. Je ziet veel van deze beelden voorbijkomen in deze film, als je zijn werk nog niet kent heb je hierna écht een goed beeld van de kunstenaar. Ook omdat er veel context wordt gegeven over het werk, geplaatst in het tijdperk, de hoogtijdagen van aids, en de invloed die hij nu nog steeds heeft op de culturele wereld. Bovendien komt er een indrukwekkende groep vrienden en collega’s aan het woord, die maar al te graag vertellen over wat Robert voor invloed op hun leven heeft gehad. De fotograaf overleed op zijn 42ste, aan de gevolgen van aids. Extra mooi dus dat hij met behulp van oude geluidsopnames te horen is in deze docu. Een bijzonder portret en absuluut een aanrader, zéker als je geinteresseerd bent in fotografie.

IDFA is nog tot en met 27 november te bezoeken. Je krijgt € 2,50 CJP-korting op filmkaarten, dus kunt helemaal los (of het nou zorgvuldig gepland is of op de bonnefooi).

Comments