Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Waarom we allemaal feminist moeten zijn
11 OKT 2016 • Door Martine Bakker. Beeld: Chimamanda Ngozi Adichie door Ivara Esege. • Meer blogs over Lezen

Waarom we allemaal feminist moeten zijn

Vrouwen die minder verdienen dan hun mannelijke collega’s, jongens die moeten betalen op een eerste date en verkrachtingen die zogenaamd zijn uitgelokt. Er bestaat een gender-probleem en het is aan ons om dit op te lossen.

Chimamanda Ngozi Adichie is een Nigeriaanse schrijver die de wereld mooier maakt met haar romans, non-fictie en korte verhalen. Ik leerde over mijn nieuwe heldin dankzij haar TEDx-optreden over feminisme. Een speech die me bekend voorkwam, omdat Beyoncé Chimamanda’s quotes in het nummer ***Flawless heeft verwerkt. Chimamanda wordt de stem van haar generatie genoemd. Ze maakt zich hard voor de positie van de vrouw met als belangrijkste uitgangspunt: we moeten kinderen anders opvoeden. Haar theorie lees je in het essay We moeten allemaal feminist zijn (hier te winnen). Om een beeld te krijgen over deze schrijfster, heb ik haar belangrijkste ideeën over feminisme op rij gezet.

 ‘Voor iedereen die wel eens wakker wordt: Chimamanda en Beyoncé in tha mix.’

Gelukkige feminist

Bij het woord feminisme denken mensen vaak aan boze vrouwen die bh’s in de fik steken. Chimamanda zegt daarop: ‘Het woord feminist heeft zo’n zware lading, alsof je zegt dat je een aanhanger bent van terrorisme.’ Daarom noemt de schrijfster zichzelf: ‘een gelukkige Afrikaanse feminist die geen mannen haat, van lipgloss houdt en hakken draagt voor zichzelf en niet voor mannen’.

Superkrachten

Het onderwerp feminisme wordt vaak van tafel geveegd. ‘Ongelijkheid tussen mannen en vrouwen, dat was toch vroeger? Nu heerst er toch wel gelijkheid?’ Of: ‘Jeetje, laten we het over echte problemen hebben.’ Ja, een blinde man zonder ledematen die in een vluchtelingenkamp woont, heeft vast een erger leven dan een gezonde vrouw die minder verdient dan haar mannelijke collega’s. Maar dan mogen we het toch nog steeds over de positie van de vrouw hebben? Chimamanda: ‘Het is nog steeds aan de orde dat vrouwen het moeilijker hebben dan mannen. Natuurlijk zijn er ook mannen die het zwaar hebben, maar dit gaat over gender en niet over klasse.’

De Nigeriaanse laat zien dat het vreemd is dat er meer vrouwen op de wereld rondlopen dan mannen (52%), maar dat hoe hoger je komt in de top van het bedrijfsleven, hoe minder vrouwen je ziet. ‘Dat mannen duizend jaar geleden de wereld regeerden sloeg misschien ergens op, omdat fysieke kracht toen de belangrijkste skill was om te overleven. Over het algemeen zijn mannen fysiek sterker, de uitzonderingen daargelaten, want mannen en vrouwen hebben andere lichamen. Maar tegenwoordig moeten leidinggevenden niet zozeer sterk zijn, maar creatief, innovatief en intelligent. Daar heb je geen specifieke hormonen voor nodig.’

Money on my mind

Het maakt Chimamanda boos dat mensen zijn ontwikkeld, maar onze ideeën over gender niet. Volgens haar ligt de oplossing bij de opvoeding van onze kinderen. ‘We voeden jongens op met het idee dat ze mannelijk en hard moeten zijn. We leren ze om bang te zijn voor angst, zwakte en kwetsbaarheid. Om hun ware aard te verstoppen achter stoer gedrag. Zo wordt van jongens verwacht dat zij altijd betalen op een date, bijvoorbeeld. Maar waarom? Misschien heeft de jongen net zo weinig geld als het meisje. Of zelfs minder. Om zijn mannelijkheid te tonen, betaalt hij. En dan vinden we het vreemd dat jongens vaker stelen dan meisjes.’ De schrijfster vindt dat in de opvoeding benadrukt moet worden dat mannelijkheid niets met geld te maken heeft. ‘Wat nou als jongens niet hoeven te betalen, maar dat degene betaalt die het meest geld heeft? Door hoe de maatschappij nu is ingericht, heeft de jongen waarschijnlijk inderdaad meer geld, maar op de langer termijn kan dit betekenen dat mannelijkheid niet meer wordt geassocieerd met geld.’

Fragiele ego’s

‘Doordat mannen altijd zo stoer moeten doen, zit er onder die harde laag een fragiel ego. Een ego waar vrouwen dan weer voorzichtig mee moeten omgaan,’ stelt de feminist op hakken. ‘Zo leren meisjes dat ze wel succesvol mogen zijn, maar niet té succesvol. Als een vrouw de kostwinnaar is, mag de buitenwereld dat niet weten want dat schaadt de man. Maar waarom zou het succes van een vrouw een bedreiging zijn voor een man?’ Daarbij stelt ze dat het lijkt alsof het doel in het leven van een vrouwen is: een man vinden. ‘Bij alle keuzes die ze maakt, moet ze onthouden dat trouwen het belangrijkst is. Natuurlijk kan het huwelijk iets moois zijn, een bron van liefde en plezier, maar waarom lijkt het huwelijk voor vrouwen veel belangrijker dan voor mannen?’ Dit geeft wel stof tot nadenken. Ik ken veel leuke, single vrouwen die de druk voelen om een partner te vinden, al is het alleen maar om niet meer te horen dat het zo jammer is dat ze nog stééds alleen zijn. Daardoor settelen sommigen met de eerste de beste. ‘Als je op een bepaalde leeftijd geen partner hebt, ziet onze maatschappij dat als een persoonlijk falen, terwijl een man zonder partner gewoon nog niet heeft gekozen,’ zegt Chimamanda daarover.

Een Beyoncé nummer over ego.

Kook-genen

Vrouwen leren dat ze niet in dezelfde mate seksueel actief mogen zijn als mannen. We vinden het ‘goed’ van een meisje als ze lang maagd blijft. Voor jongens maakt dat minder uit, terwijl er toch echt twee mensen nodig zijn voor een ontmaagding. Chimamanda gaat zelfs verder: ‘Als een meisje wordt verkracht, wordt er soms gedacht: ze heeft het vast zelf uitgelokt. We gaan er al vanuit dat de man zichzelf niet kon inhouden, dus dan moet het aan haar liggen. Het lijkt wel of als je als vrouw wordt geboren, je je gelijk ergens aan schuldig hebt gemaakt.’ Qua dromen of carrières najagen mogen vrouwen sowieso minder verlangens hebben dan mannen. Chimamanda: ‘Daarom zijn vrouwen goed in het doen alsof. Bijvoorbeeld in het doen alsof ze van koken en schoonmaken houden. Waarom zijn er nog steeds mannen die de capaciteit om jezelf te voeden in handen leggen van een ander? Het niet is heus niet zo dat vrouwen een speciale kook-genen hebben. Als dat zo was, waarom zijn dan de meeste beroemde chef-koks in de wereld man?’

Wat kunnen we doen

Veel mannen denken niet na over gender, zien het niet of doen niets om iets te veranderen. Vaak komen ze met argumenten over de geschiedenis of vergelijkingen met het dierenrijk. Maar we zijn geen dieren en leven niet in een tijd dat we met knuppels achter bizons aanrennen om te overleven. Chimamanda: ‘Het is niet zo dat de cultuur ons maakt. Maar mensen maken cultuur.’ Daar heeft ze een punt. We leggen nu toch ook geen heksen meer op de brandstapel? In het woordenboek staat dat een feminist een persoon is die gelooft in de sociale, politieke en economische gelijkheid van de verschillende geslachten. Chimamanda zegt het nog mooier: ‘Een feminist is een man of vrouw die zegt: ‘Ja, er bestaat vandaag de dag nog steeds een gender-probleem en dat moeten we oplossen. Wij moeten het beter maken.’

Helaas is het gender-probleem dus nog steeds actueel. Misschien heb je je dat nooit zo gerealiseerd, maar kunnen de ideeën van Chimamanda je ogen openen. Het boek We moeten allemaal feminist zijn legt met veel levendige voorbeelden uit hoe het wereldwijd staat met ongelijkheid tussen mannen en vrouwen en geeft handvatten over hoe we het kunnen oplossen: door kinderen andere normen en waarden mee te geven. Wie weet zeg je dan op een dag: 'Ik, feminist? Yes, I woke up like this.'

Ben je benieuwd geraakt naar het werk van Chimamanda Ngozi Adichie? Wij geven drie boekpakketten van haar weg. Klik hier om kans te maken.  

Comments

Win
Boekenpakket - Chimamanda Ngozi Adichie