Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
CJP Opinie: Waarom ik nooit meer televisie kijk
04 OKT 2016 • Door Martine Bakker • Meer blogs over Film Lifestyle Expo

CJP Opinie: Waarom ik nooit meer televisie kijk

Zes jaar geleden heb ik mijn televisie de deur uit gezet. Ja, dat klinkt heel irritant en hipsterig, zo van: ‘Oeee, ik heb geen tv, dus ik ben beter, ecologisch en heb asymmetrisch haar.’ Maar mijn leven is nu serieus leuker.

De Nederlandse televisie bestaat deze maand 65 jaar. Een periode vol technische snufjes, emotie-aanborende programma’s (denk: Het spijt me en de Mini-playbackshow) en tv-persoonlijkheden zoals André van Duin en Paul de Leeuw. Ondanks de impact die de televisie heeft gehad op mijn leven, ontwikkelde ik de laatste jaren steeds meer een aversie tegen het lineaire medium en een liefde voor on-demand. Wat ooit een manier was om de bevolking te informeren of entertainen voelt nu als de kijkcijfer-scorende hel. Ik wil geen mensen zien die vreemdgaan op een eiland of types zoals Barbie een platform bieden. Daarom heb ik mijn zwarte spiegel rigoureus de deur gewezen en kijk ik alleen nog wat ik zelf wil op mijn laptop (wat niet altijd even comfortabel is door de afmeting van het scherm, maar wel heel zelfbewust voelt).

Het wonder in de woonkamer

In een land hier heel dichtbij (namelijk Nederland) werden in oktober 1951 de eerste televisieprogramma’s uitgezonden. PTT verzorgde het signaal en de technische ontwikkelingen kwamen vanuit Phillips. De televisie was dominant aanwezig in het gezinsleven en in de woonkamer. Langzamerhand kwamen er programma’s op de buis waarbij geld werd opgehaald voor rampgebieden, er waren prijswedstrijden voor de kijkers en er werden families herenigd. Een grootschalig platform om gespreksstof te bieden voor in de schoolbanken of op kantoor. Tv zorgde voor een lach, een traan en hier en daar een vierkant oog.

Arme ik

In mijn kindertijd was de televisie een feest. Op vrijdagavond zaten we met het hele gezin rondom de buis naar Baantjer te kijken. Mijn ouders met een schaaltje borrelnootjes, mijn zusje en ik met een verrassingsei. Als puber bingewatchte ik na school (stiekem) TMF en er werd geen aflevering van GTST gemist. Mijn studententijd bracht ik gebiologeerd door met alles rondom rijke (My Super Sweet 16) en zwangere (16 and Pregant) tieners. Heerlijk. Totdat ik zes jaar geleden naar Engeland verhuisde. Ik had geen pond te besteden en moest daardoor twee verslavingen opgeven: roken (een pakje kost daar omgerekend € 12,-) en tv-kijken. In Engeland betaalt iedere televisiekijker zo’n € 200,- per jaar voor een licentie en dat geld had ik niet. (Blinden krijgen 50% korting, maar ik wilde niet voor korting in Kill Bill-stijl mijn ogen verliezen). Dankzij deze opbrengsten zijn BBC-kanalen vrij van reclames en wordt er een breed scala aan programma’s, docu’s en film gemaakt. Waar ik dus niets aan had.

Ooit was dit de soundtrack van mijn leven.

On-demand

Het was even afkicken, maar ineens besefte ik hoeveel vrije tijd ik had. Zonder mijn vierkante vriend spendeerde ik geen avonden meer met open mond in foetushouding op de bank met programma’s die me niet boeide. Ik tikte een keyboard op de kop en leerde mezelf liedjes spelen dankzij YouTube-tutorials en luisterde op Spotify muziek waar ik nog nooit van had gehoord. Verder keek ik films en series dankzij mijn huisgenootjes Netflix-abonnement. Op YouTube checkte ik filmpjes van comedians en documentaires zag ik on-demand op Engelse platforms. Het fijne was dat ik niet keek naar wat anderen voor mij hadden bedacht, of iets waarvan ik zogenaamd alles moest weten, maar dat ik zelf uitzocht wat ik wilde weten. Spotify, Netflix, YouTube en de ‘Uitzending gemist’ van Engeland (voornamelijk de website van BBC) hielpen om mijn smaak te ontwikkelen. Telkens als ik muziek luisterde of films keek, adviseerden deze media mij vergelijkbare artiesten en optredens.

Melancholie

Sinds drieënhalf jaar woon ik weer in Nederland en bij terugkomst koos ik er bewust voor om geen televisie te nemen. Het is alleen al leuker voor het interieur, omdat mijn woonkamer nu niet is ingericht rondom een zwart monster. Af en toe weet ik bij de koffieautomaat niet wat de talk of the town is, omdat ik die avond ervoor niet rondom de buis heb gespendeerd. Maar doordat ik kijk waar ik zin in heb, weet ik wel wat er in de wereld speelt. Soms voel ik me melancholisch als ik terug denk aan vrijdagavonden met het gezin voor de buis, maar dat heeft - net als de magie van het verrassingsei - ook zijn beste tijd gehad. Zo keek ik laatst als experiment weer eens tv bij mijn ouders. Mijn vader lag binnen vijf minuten te slapen, mijn moeder pakte een krant en ik zat door mijn mobiel te scrollen. Het vroeger-gevoel was ver te zoeken, dus drukte ik het beeldscherm uit, stond op en vroeg mijn ouders: ‘Sinds ik het beste ben dat jullie ooit is overkomen, wat vinden jullie het leukste aan mij?’ Grapje, maar toen de tv uit was, haalden we wél herinneringen op in plaats van dat we onszelf bedwelmden met geblaat van een BN’er die zelf ook niet precies wist waarom hij was uitgenodigd als ‘expert’ bij desbetreffende talkshow. Daarna keek ik met mijn moeder een comedyshow van Amy Schumer op mijn laptop, onder mijn dekbed, en dit voelde als moderne nostalgie.

Gezellig om te kijken met mams.

Kijken wat iedereen lust

Als ik televisie kijk, heb ik het gevoel dat ik moet staren naar willekeurig samengestelde programma’s, waar geen verband tussen zit. Shows die zijn gemaakt om de massa aan te spreken. (‘Als we eerst een klusprogramma uitzenden en daarna een kledingmetamorfose-show, blijven zowel man als vrouw aan de buis gekluisterd.’) Zo kijkt niemand iets dat écht passie aanwakkert of informeert, want iets dat iedereen lust smaakt óf naar niets, of is genetisch gemanipuleerd met e-nummers. Daarbij snap ik echt niet waarom mensen naar reclameblokken kijken. Voor de commercie is de televisie nog steeds een relatief goedkoop medium om in één klap een massa te bereiken. Ik hoef die boodschappen niet te horen.

Tijd is zo kostbaar, waarom kijken we niet iets waar we echt in geïnteresseerd zijn? De enige reden die ik kan verzinnen is om af en toe uit je eigen bubbel te komen, omdat televisie je een breed beeld (woordgrapje) geeft van de gehele samenleving. Als je alleen omgeven bent door je eigen interesses, word je misschien minder gestimuleerd om je te verplaatsen in andere belevingswerelden. Maar ik ben ervan overtuigd dat je meer over de ander leert door een random gesprek aan te knopen over een YouTube-kanaal bij het koelvak van de Albert Heijn, dan door televisie te kijken. Als je je wilt verliezen in een mooie serie, goede film of interessant programma, dan kun je dat (online) doen op momenten dat het jou uitkomt. Bij mij komt een groot scherm er niet in. Behalve als ik een nekhernia ga ontwikkelen door het staren naar het kleine laptopscherm, zal ik er weer over nadenken om puur voor het grote scherm-gevoel een tv in mijn woonkamer te zetten. Alleen moet ik dan eerst uitvogelen hoe een HDMI-kabel werkt. Ach. Tegen die tijd kijk ik wel een YouTube-tutorial.  

Kijk je nog vaak naar de vaste programmering van je zwarte vriend of consumeer jij ook alleen maar on-demand? Laat het ons weten. Als je ook gegrepen bent door nostalgie nu, of als je wilt zien hoe het met het medium televisie gaat: CJP’ers krijgen € 7,- korting bij Beeld en Geluid in Hilversum. Voor mensen die graag hipheid ademen is er een tentoonstelling genaamd Let's YouTube. Deze expo gaat om het videokijken van nu. 

Comments

Gerelateerde kortingen

Beeld en Geluid experience
€ 7,- CJP-korting

Beeld en Geluid experience

Neem een voordelige duik in het mediale geweten van Nederland