Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Hoe ik het goedmaakte met Ronald Giphart
28 SEP 2016 • Door Martine Bakker • Meer blogs over Lezen

Hoe ik het goedmaakte met Ronald Giphart

Cliffhangers, plottwists, seks en donkere humor. Er is literaire reden om je Netflix-account te verwaarlozen: de nieuwe Giphart is uit.

De boeken van Ronald Giphart. Welke generatie Y-telg (of andere alfabet-baby) is niet groot geworden met Ik ook van jou, Phileine zegt sorry, Ik omhels je met 1000 armen? Ondergetekende in ieder geval wel. Giphart en ik gaan way back. Misschien zelfs een tikkie wayer back dan zijn gemiddelde lezer, want ik ben wel eens langs hem geschuifeld op het gala van de Nederlandse film én ik mocht de schrijver ooit bellen voor een verhaal over Stukafest. Een interview dat ik bestempel als ‘het slechtste interview allertijden ooit’, omdat ik door de zenuwen precies nul vragen stelde over Harem, zijn boek dat die dag uitkwam.

Bij aankomst in hotel Mitland in Utrecht wurm ik me door een zwerm bejaarden die uit een touringcar stromen, om Giphart in de lobby te ontmoeten. Daar besluit ik meteen open kaart te spelen. ‘Ik heb je wel eens eerder gesproken, maar dat was lichtelijk gênant.’ Giphart weet dit blijkbaar nog. ‘Dit is je kans om het goed te maken’, zegt hij, wanneer we beiden een zwarte koffie hebben besteld. Als interviewvorm vraag ik de schrijver steeds wat hij ‘liever’ heeft. Als je de ‘r’ wegdenkt staat er ‘lieve’ en dat geeft het verhaal een diepere laag, want Lieve is de titel van Giphart nieuwe filmische roman. Score! Het is een verhaal over regisseur Noah die een film maakt over zijn grote liefde: de verongelukte actrice Lieve. 

Dit is Lieve. Voor visueel ingestelde types: dit artikel bevat verder geen afbeeldingen. Het is namelijk de bedoeling om zélf beelden in je hoofd te vormen. Lees maar verder. 

Giphart, wat heb je liever: een dikke pil of een behapbaar boek?

‘Oei, dat is meteen een hele vervelende vraag. In principe liever een dikke pil, want daaraan heeft een schrijver heel lang gewerkt en er wordt een wereld geschapen waarin je kunt verdwijnen. Praktisch zeg ik: doe maar een lekker dun boekje. Zo’n dikke pil is een soort marathon schaatsen. Een dun boek is meer een kortebaanwedstrijd. Een bonbonnetje. Een amuse. Een frietje tussendoor. Daar hou ik óók heel erg van.’

Lieve is niet zo dik. Is het een verhaal dat je al lang wilde vertellen?

‘Nou, een beroemde, internationale actrice, nee ik zeg niet wie, vertelde mij zo’n twintig jaar geleden dat zij ooit een naaktscène moest spelen en er technische problemen waren. Ze lag met haar knappe hoofdrolspeler onder het dekbed en ze begonnen elkaar voor de grap aan elkaar te zitten. Toen dacht ik: ‘Daar zit een verhaaltje in.’ Tijdens de kerstvakantie had ik al mijn boeken uit en was mijn e-reader uitgevallen. Ik had alleen mijn computer, dus ben dat verhaaltje maar gaan uittikken. Het werd steeds groter. Maanden later, in de zomervakantie, heb ik het verhaal verder uitgewerkt. Lieve was een soort vakantie vieren.’

Had je Harem wel helemaal uitgedacht? [Jaren later toch nog even íets over dit boek vragen.]

‘Ja, ik wilde altijd al een grote roman schrijven over fotografie, met het idee om foto’s beschrijven die alleen bestaan in het hoofd van de lezers. Als ik zeg: ‘een oud, vervallen station’, dan heb jij nu het beeld van een oud, vervallen station. Ik geef weinig woorden en jij maakt daar veel beelden bij. Met taal maak je een eigen film in je hoofd, daarom is taal krachtiger dan beeld. Bij Lieve moeten mensen het idee hebben dat ze een film kijken, terwijl ze een boek lezen. Het verhaal zit vol filmwetten en is een middelvinger van de literatuur om te zeggen: kijk toch niet altijd maar naar Netflix.’

Liever Twitter of Facebook? 

‘Ik heb een hardvochtige, doorleefde hekel aan Facebook. Ooit zette ik een omslag van Phileine zegt sorry online, met een vrouw die een borst vasthoudt, en die werd er meteen afgehaald. Ik moest vervolgens een verklaring ondertekenen dat ik ervan bewust was dat ik iets had gedaan wat niet mocht. Door Facebook ga ik me niet laten vertellen dat ik een onschuldig tepeltje niet kan laten zien, terwijl geweld en onthoofdingen wel kunnen. Met Twitter ben ik vroeg begonnen. Ik had ontiegelijk veel volgers en toen maakte ik een heel flauw grapje. Er waren in die tijd nog niet zoveel mensen op Twitter en ik zei: ‘Mijn duizendste volger krijgt een taart.’ Femke Halsema zei toen: ‘Bij mijn tienduizendste volger geef ik een feest.’ Dus ik: ‘Bij mijn vijf miljoenste volger, hang ik mezelf op.’ Men. GeenStijl meteen: ‘Giphart gaat zichzelf ophangen, allemaal volgen.’ Duitse kranten kopten: ‘Hollandse schrijver kondigt zelfmoord aan op Twitter.’ Mensen waren boos. Terecht. ‘Mijn broer heeft zelfmoord gepleegd. Klootzak. Ik kan je wel een handje helpen.’ Toen kwam er een echte doodsbedreiging en leek het me beter om het account te verwijderen.’

Neem je zo’n doodsbedreiging dan serieus? 

‘Nee, maar ik was het gezeik een beetje zat. Kijk, je telt niet mee als je niet af en toe een doodsbedreiging krijgt. Zo werd ik ooit gebeld met de mededeling dat mijn kinderen maar niet te dicht bij het raam moesten spelen die avond. ‘Er gaat een steen door de ruit.’ Oké. Dankjewel. De politie zei: ‘Dit soort bedreigingen zijn niet serieus te nemen.’ Ik heb ook wel eens van een traceerbaar mailadres een foto ontvangen van een pistool met kogels. Daar moest ik erg om lachen.’

Als het nou een email was met tekst…

‘Inderdaad. Woorden komen harder aan dan beelden.’

Over lachen gesproken. [Wat een lekker natuurlijk bruggetje.] Je gebruikt veel humor in je boeken. Liever woordspelingen of vervreemding?

‘Dat laatste. In bijna al mijn boeken probeer ik op alle niveaus grappen te maken. Van slapstick tot ingewikkelde grappen, van filosofisch geëmmer tot woordgrappen. Een goed getimede woordgrap kan leuk zijn, maar er zijn ook veel slechte. Het mooiste is als je een bepaald verwachtingspatroon wekt, dat op een totaal andere manier wordt afgemaakt. Meestal gebruik ik een ik-figuur en dan kun je heel makkelijk grappen maken. Phileine zegt sorry bijvoorbeeld, is echt bedoeld om mensen te laten lachen. In iedere alinea moest een grap. Lieve is een meervoudige personale verteller, zoals dat heet. Dan gaat het meer om de personages. Een volwassener boek.’

Lieve Giphart. Als oude rot in het vak, heb je tips voor beginnende schrijvers? 

‘Schrijven is best vervelend, want je moet een fase van concentratie hebben. Ik kan honderd dingen bedenken die leuker zijn om te doen, maar wat heel goed werkt, is een deadline. En this separates the boys from the men: je moet op een gegeven moment al je tijd en energie in dat boek stoppen. Dan maar geen Netflix of sociale afspraken. Neem Lieve. Dit boek heeft 70.000 woorden. Als je iedere dag duizend woorden schrijft, heb je dit in zeventig dagen. Geef jezelf wat vakantie- en Netflix-dagen, dan heb je in een half jaar een boek. Schrijven is gewoon schrijven. En dat weer herschrijven, want je eerste versie is nooit goed. Voor het geld moet je het trouwens niet doen, je moet een verhaal willen vertellen. Lees ook eens wat Amerikaanse boekjes over scripts. Het kan geen kwaad om de regels te kennen.’

Terug in de bus naar de bewoonde wereld besef ik dat ik helemaal geen selfie heb gemaakt, wat leuk voor later of bij dit verhaal zou zijn geweest. En Giphart op Facebook toevoegen kan ook al niet. Daarom heb ik deze Giphy Cam met Giphy gefabriceerd. Woordgrap en vervreemding in één.

Ben je benieuwd naar Lieve van Ronald Giphart? Wij geven drie exemplaren weg. Ben je niet gezegend met winnende genen, dan kun je het boek kopen bij je favoriete boekenzaak.

Comments

Win
Lieve - Ronald Giphart