Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
De wondere wereld van woorden
26 SEP 2016 • Door Martine Bakker. Headerbeeld: Marco de Swart. • Meer blogs over Lezen

De wondere wereld van woorden

CJP’s Martine spendeerde een avond op Geen Daden Maar Woorden Festival. Een bijna fatale keuze, want haar publieksparticipatie werkte als olie op het vuur.

Het Deliplein, midden in het Zuid-Rotterdamse Katendrecht, was afgelopen weekend een walhalla van lichtjes, lekker eten en literatuurliefhebbers. Letterlijk, want het karakteristieke Theater Walhalla fungeerde als festivalhart met daaromheen zeven spots vol literaire voordrachten. Geen Daden Maar Woorden is naast een vernuftige woordspeling van een spreekwoord, een festival rondom literair talent, (inter)nationale dichters, spoken word-artiesten, singer-songwriters en muziektheater. Zo sta je het ene moment bij een voordracht van Jente Posthuma en swing je vervolgens op de muziek van Tenfold. Overal waar het logo van een vogel met een vulpen-neus staat, kun je naar binnen.

Creatief met woorden én licht. Beeld: Marco de Swart.

Van wal steken

We scheppen een loeihete curry naar binnen bij de Thai Deli Bird en als onze plastic borden zijn uitgelikt, is het tijd om te varen op het Nieuwe Luxor Spido Schip. Een uitstapje buiten het terrein. Eerst een avondwandeling over de brug richting de verlichte wolkenkrabbers van het vaste land. Daar ligt een schip aan de steiger waar spoken word-liefhebbers worden opgewacht door een poëet met een dwarsfluit. Het is de performance van Poetry Circle 010.

Als we plaats nemen op de boot, steken de poëten van wal. Net als het schip, want guess what: het vaart. De ritmische voordrachten gaan over het thema afkomst. Althans, dat is mijn interpretatie van deze kunstvorm, want poëzie wakkert bij iedereen andere gedachtes aan. Twee mannen en twee vrouwen nemen ons mee in hun woordenstroom. Tot één van de mannen zich tot het publiek richt en zegt: ‘Hoeveel bieden jullie voor deze man?’ Hij klopt op de schouders van zijn collega. Een lange, blonde kerel in het publiek grapt: ‘Ik bied een tientje!’ Niemand zegt meer iets. Omdat ik zie dat de artiesten smeken om publieksparticipatie – of omdat ik al een wijntje op heb - gil ik uit het niets: ‘Ik bied twintig euro!’ De man wordt verkocht aan mij. Even denk ik dat het nu heel grappig wordt, met een lap dance van een gigolo en zo. Maar nee. Ik ben nu officieel slaveneigenaar. Op een boot. Ook al hoef ik gelukkig niet echt te betalen en word ik verder met rust gelaten. De rest van de tocht vertellen de artiesten hartverscheurende verhalen over katoenplukken, iemand wegtrekken uit zijn omgeving en machtsmisbruik. De schommelingen van het water geven een extra dimensie aan de slavernijverhalen. Al zaten slaven bij hun overtocht natuurlijk niet op zo’n luxe schip: een extra bewustwording over de wrange tijd.

De boot waar het gebeurde. Beeld: Annemarie Sint Jago.

Niet van suiker

Weer op de kade, maak ik voor de zekerheid duidelijk aan de artiesten dat ik écht geen supporter ben van mensenhandel. ‘En ik ben óók geen supporter van publieksparticipatie, dus het is eigenlijk juist heel aardig van mij dat ik zogenaamd geld bood voor een ander mens.’ Het is echter te laat om mijn imago te redden. Snel café De Ouwehoer induiken. Veel geouwehoerd wordt hier trouwens niet, want Eva van Pelt staat op haar blote voeten in een kattenshirtje haar poëtische songteksten de ruimte in te schallen. Het is doodstil. We luisteren naar de verhalen van deze vrouw. ‘Een vrouw van haar woord. Maar geen vrouw met weinig woorden’, zoals ze zichzelf noemt. ‘Denk niet dat ik suiker ben, ik regen niet weg,’ haalt ze vol uit. Wij drinken rode wijn, want dat hoort bij literair zijn. (Voor de poëten onder ons: deze zin heb ik speciaal voor jou laten rijmen.)

Dit is Eva tijdens een intense overdracht van woorden. Beeld: Marco de Swart. 

Wijn is fijn (jeetje, weer rijm!)

Er is zoveel te zien, maar ergens klinkt die waarschuwende stem in mijn hoofd: ‘Je mag absoluut de trein naar 020 niet missen!’ Ook al is er nog een toffe after-party in Kantine Walhalla met Bird Soundsytstem en Smetvis, waarvan alleen al het lezen van de artiestennaam van die laatste een poëtische ervaring is. Ik filosofeer over Spinvis die smetvrees heeft en besluit nog één artiest te spotten, namelijk de Amerikaanse dichteres Sandra Simonds. In café Kopi Soesoe vertelt ze in een kleine lichtspot, voor een sober groen gordijn, dat ze de wereld rondreist met haar poëzie en daarom vaak in het vliegtuig schrijft. Zo heeft ze net een nieuw gedicht gemaakt. Ze geneert zicht een beetje tijdens het voorlezen van haar telefoon, maar het geeft ons een uniek kijkje in haar brein. Verder zijn drank- en drugsgebruik veelvoorkomend thema’s in haar repertoire. Met als hoogtepunt haar gedicht I love wine. Erg herkenbaar door de liefde-voor-wijn-titel. Al is het gedicht zelf een tikje moeilijk te volgen. Dat komt ook omdat ‘hapklaar’, ‘simpel’ of ‘easy listening’ nou niet echt termen zijn die je gebruikt om een poëtische voordracht te omschrijven. Toch zijn de mensen om ons heen dolenthousiast en duiken na afloop op de schrijfster in haar rode jurk. Een paar mensen blijven zelfs starstruck in een hoekje staan kijken. Volgens mij onderschat ik hier de kracht van Sandra’s woorden.

Die rode jurk in het midden is Sandra. Beeld: Marco de Swart.

Terug in de trein zit er maar één prangende vraag in mijn hoofd. ‘Heb ik wel ingecheckt?’ Oké, dat. Maar ook: ‘Wat vind ik nou van poëzievoordrachten?’ Het ritme, de performance, de woorden. Het is zo’n bijzondere vorm van kunst, maar ik snap lang niet altijd waar de artiest het over heeft. Toch heb ik wel weer een nieuw deel van mijn hersenpan uitgedaagd. De rest van de treinreis denk ik na over slavernij, van suiker zijn en liefde voelen voor wijn. Ik heb naar woorden in de puurste vorm geluisterd. Iemand heeft iets dierbaars, persoonlijks en emotioneels op papier gezet en dat met mij gedeeld. Alleen daarom al tellen woorden meer dan daden.  

Wil je ook graag een keertje naar een literair event? Als CJP’er krijg je geregeld korting op dit soort evenementen. Denk bijvoorbeeld aan de Jonge Schrijversavond (30 september), Tilt: verse taal (5 oktober), The Writers’s Guide: the night shift (8 oktober) of Crossing Border Festival (2 tot 6 november).

Comments