Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Slenteren met Hanna Bervoets
11 AUG 2016 • Door Martine Bakker • Meer blogs over Lezen

Slenteren met Hanna Bervoets

Hanna Bervoets is een Amerikanofiel, sucker voor vioolmuziek en blockbusterliefhebber. ‘Arthouse is vaak zo elitair en blank.’

We doen het allemaal, het is leuker in groepsverband én hartstikke gezond: slenteren! In deze rubriek loopt CJP met creatieve types langs een betekenisvolle plek. Deze editie: Hanna Bervoets. Haar vijfde roman Ivanov, geïnspireerd op de waargebeurde geschiedenis van wetenschapper Ilya Ivanov en de Amerikaanse aidsepidemie in de jaren negentig, is eentje die je moet lezen. Wij slenteren door haar hood in Amsterdam-Noord.

Rust

De skyline van Amsterdam-Noord schittert dankzij de EYE-bioscoop en de A’DAM Toren. Hanna staat al te wachten op de vlonder en heeft tegen de wind een petje over haar lokken getrokken. De schrijfster komt oorspronkelijk uit Amsterdam-Oost, maar woont nu acht jaar in Noord. ‘Het is hier heel fijn. Aan de overkant heb je de drukte van de stad, maar hier is het rustig en prikkelarm. Als ik meters wil maken voor een nieuwe roman, dan werkt het om zo lang mogelijk in een rustige omgeving te zijn. Dat kan hier.’ Het pontje vaart terug naar Centraal en een schip vol zeecontainers maakt lome golven in het water als we richting de NDSM-werf lopen.

Ochtendblijheid

Hanna heeft een vast stramien in haar dag. ‘Iedere dag sta ik op tussen 10:00 en 11:00 uur en werk tot 20:00 uur. Als ik opsta ben ik gelijk wakker en productief. Voor mensen met een ochtendhumeur is dat best wel irritant, want ik ben ’s morgens meteen van: ‘woei hier ben ik!’ Tijdens het schrijven gaat om de veertig minuten een wekkertje en dan beweeg ik even. ’s Middags heb ik een langere pauze en dan fiets ik een stuk om mijn hoofd leeg te maken. ’s Avonds werk ik helemaal niet. Dan kijk ik tv, lees de krant, bel en zit op social media. Die prikkels wil ik overdag niet. Ik heb trouwens geen WhatsApp, want ik vind het fijn om smsjes te typen met alle informatie erin. Ik schrijf: ‘Hallo lieve… en sluit af met kusjes.’ Net als een briefje. Daar ben ik een beetje ouderwets in.’ Hanna schrijft haar boeken ook op ouderwetse wijze. ‘In de ochtend ga ik aan de keukentafel zitten met pen en papier. Velletjes geven mij overzicht. Ik gebruik de achterkant van proefdrukken van mijn vorige romans als papier. Daarna tik ik het pas op de computer.’

De artistieke cover van Ivanov. 

Blockbusters

De weg loopt dood en er waait een intense oliewalm in ons gezicht. Hanna lacht: ‘Kijk, dit is een soort natuurgebied! Een rotspartij, watervogels. Ik hou van die combinatie tussen natuur en industrieel.’ Noord ziet er bij vlagen surrealistisch uit met de bizarre architectuur, zoals bijvoorbeeld het EYE-gebouw. Gaat Hanna daar wel eens naar de film? ‘Nee, ik ga eigenlijk niet naar arthouse-films. Of het moet Amerikaanse arthouse zijn. Ik ben Amerikanofiel. Als kind knipte ik al plaatjes uit reisgidsen van New York en maakte daar collages van. Tegen arthouse voel ik soms weerstand. Het is vaak zo elitair en zo blank. First world problems. Ik kijk liever naar grote Amerikaanse blockbusters, opvallend is dat die grote publieksfilms vaak een veel diversere cast hebben. Toen ik achttien was, begon ik als filmjournalist. Daarnaast heb ik Media en Cultuur gestudeerd. Die opleiding concenteert zich op betekenissen aan verhalen geven. Ik weet dus echt wel veel van films, maar ik hou van sentiment en ga graag mee in manipulatie; klinkt er vioolmuziek dan zit ik klaar om te huilen, ik verzet me daar niet tegen. Dat ik de trucs zie betekent niet dat ik niet van de show geniet. Hollywood-films hebben voor mij zowel een oprechte aantrekkingskracht als een academische aantrekkingskracht. Ik wil weten: waarom gaat iedereen naar The Fast and The Furious? Is het omdat er veel minderheden inzitten en omdat eigenlijk de meerderheid van het bioscooppubliek uit minderheden bestaat? Of omdat het gaat over de underdog? Welke idealen worden gepromoot, en waarom spreken juist die idealen zo aan? We lopen lang de Tolhuistuin waar een hippe burgerketen binnenkort een filiaal opent. Dat prijzen ze aan door songteksten te misbruiken: ‘I like big buns and I can not lie’. Populaire cultuur ontmoet elitaire burgerjoint.

Saaie problemen

Zet Hanna in haar boeken ook diverse personages neer, zodat een grote groep mensen zich kan identificeren? ‘Ik denk daar zeker over na, het is een interessante kwestie. Films en series worden in een writersroom geschreven. Als die groep van twintig schrijvers divers is, is dat mooi, belangrijk zelfs. Het levert intelligente, diverse series als Orange is the new black op. Maar in literatuur werkt het iets anders, omdat een boek vaak maar door één persoon geschreven wordt, die in zekere zin beperkt is door zijn eigen achtergrond. Er ontstond een tijd geleden een discussie dat er meer straatrumoer in literatuur moet. Een eufemisme voor sociale problematiek. Ik was het er niet helemaal mee eens, want zodra het een oproep is, is zoiets opgelegd. Stel: een blanke heteroman schrijft heel saai over blanke heteromannen-problemen. Pech voor hem dat het een saai boek is, maar het is wel oprecht. Dat is productiever dan dat je geforceerd een thema gebruikt. Het zou interessanter zijn als de diversiteit onder schrijvers groter wordt. Iedereen moet maken wat hij of zij voelt, belangrijk en mooi vindt.’

Aidsepidemie

Een onderwerp dat Hanna fascineert is de Amerikaanse aidsepidemie begin jaren tachtig. ‘De verbeelding daarvan is een genre op zich. Ik heb heel veel films, toneelstukken, documentaires en musicals over dit onderwerp gezien, zoals Angels in America en Rent. In al die verhalen komen verschillende elementen terug. Het gaat over homoseksualiteit en daarmee vaak over verboden liefde, dat is meteen super dramatisch en romantisch, het aloude Romeo & Julia-thema. Dan ontdekt men een mysterieuze ziekte, waardoor alleen mensen in een bepaalde subcultuur sterven, dat is zo surrealistisch, bijna science fiction-achtig. Dan zit er nog een activistische laag in al die vertellingen, over hoe de gaycommunity heeft gevochten, om het onderzoek naar medicijnen überhaupt mogelijk te maken. Daarin zit weer het thema radicalisme. Binnen de gaygroeperingen, die zich sterk maakten voor dit onderzoek, kwamen allemaal splinterpartijen. Sommigen wilden geweld gebruiken, anderen niet. Weer anderen zaten er bij voor de sociale voordelen, zoals dat vaak geldt voor activisme: die sociale component van activisme vind ik ook weer superinteressant.’

Een muzikaal intermezzo van een Rent-klassieker.

Science fiction

Hanna strijkt neer op het terras van EYE en bestelt een cola light. In Ivanov haalt ze de aidsepidemie ook aan. Waarom voelt Hanna zich zo persoonlijk betrokken bij deze geschiedenis? ‘Ik kan heel hard huilen als ik naar aidsdocumentaires kijk. Stel je voor: op een dag is er een virus dat zeventig procent van je vrienden uitroeit. Zo is het gegaan in sommige gaygroepen. Niemand wist wat het was. Dat kun je je nu niet meer voorstellen, maar het is nog maar dertig, veertig jaar geleden. Als ik iets eerder was geboren, waren mijn vrienden dood, want ik zit nu ook in de gaycommunity. Toen de epidemie uitbrak, hadden homoseksuelen nét een beetje meer rechten en zichtbaarheid. Durf je eindelijk liefde te tonen, gaat je partner dood. Het voelt als een idiote straf van het lot dat juist die groep werd uitgeroeid en dat raakt me heel erg.’ Een onderwerp wat uit haarzelf komt dus.

We eindigen onze slentertocht bij het pontje. ‘Ik moet naar links’, zegt ze, ‘mijn middagpauze is voorbij.’ Terug op de pont naar Centraal voel ik compassie voor deze slimme, analyserende vrouw die vanuit het rauwe Amsterdam-Noord iedere dag zo gestructureerd verhalen schrijft.

CJP’ers krijgen korting bij EYE, Pathé en op Rent de Musical die van 6 t/m 22 oktober in DeLaMar speelt. Ben je benieuwd geraakt naar Ivanov van Hanna Bervoets? Wij geven vijf exemplaren weg! Alleen maar even hier op de blauwe knop rammen.

Comments

Gerelateerde kortingen

CJP Inspirators
Gratis met CJP

CJP Inspirators

Culturele mensen die jou de beste tips geven

Win
Hanna Bervoets - Ivanov