Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Roald Dahl: een nachtmerrie
20 JUL 2016 • Door Sophia Blijden. Beeld: Charlie and the Chocolate Factory • Meer blogs over Film Lezen

Roald Dahl: een nachtmerrie

Vroeger was alles beter. We ruilden massaal flippo’s op het schoolplein, konden voor vijf gulden naar de bioscoop en schrijvers zoals Roald Dahl schreven nog gewoon verhalen waar kinderen nachtenlang van wakker lagen.

Eerst even een lesje literatuurgeschiedenis. Lang lang geleden werden kinderboeken gemaakt met als voornaamste reden het meegeven van een bepaalde moraal. De algemene boodschap was: wees een brave hendrik. Je zult niet liegen, moet op tijd naar bed en luisteren naar je ouders. Halverwege de 20e eeuw kwam daar verandering in door Maurice Sendak en Theodoor Geisel. Zij schreven boeken over echte kinderen: soms brutaal, maar vooral nieuwsgierig en op zoek naar avontuur. Zoals dat gaat met verandering, haalde men er in eerste instantie massaal de neus voor op, maar uiteindelijk hebben beide schrijvers ervoor gezorgd dat kinderboeken voorgoed veranderden. In het werk van Roald Dahl zien we die verandering goed terug. Daarom namen we zijn bekendste verhalen eens onder de loep.

Sjakie en de Chocoladefabriek (1964)

Dit boek vertelt ons het wereldberoemde verhaal van Sjakie, zijn opa en het gouden ticket. Als één van de vijf gelukkige kids mag hij de chocoladefabriek van Willy Wonka bezoeken. Aan het einde is Sjakie (spoiler alert) the last man standing. Zijn familie mag in de fabriek wonen en hun armoe is voorbij. Hiep hiep hoera. Ondanks de goede afloop laat het verhaal zien dat kinderen ook ondeugend kunnen zijn. Hoe duister dit boek is, valt voor een Roald Dahlverhaal nog wel mee. Ja oké; een dik jongetje valt door zijn eigen gulzigheid in de chocoladerivier en een verwend nest verandert door haar kauwgomobsessie in een gigantische blauwe bes, maar dat zorgde nog niet voor nachtmerries. Roald Dahl blijft enigszins vasthouden aan het morele karakter dat kinderliteratuur toen nog had: wie stout is, wordt gestraft.

Sjakie's gouden ticket

Mathilda (1988)

Dit verhaal is al een stukje onplezieriger. Mathilda groeit op met ouders die niet eens weten hoe oud ze precies is. Het boeit ze nul.  Als de slimme Mathilda eindelijk naar school mag, komt ze terecht op een school waar Trunchbull de boel regeert. Roald Dahl laat hier zien dat volwassenen ook vervelend kunnen zijn en heus niet altijd goed doen. De verfilming uit 1996 zorgde voor permanente schade in een boel kinderzieltjes. De scène waarin het dikke jongetje Bruce wordt gedwongen een gigantische chocoladetaart (gemaakt van zweet, tranen en, jawel, chocola) op te eten, staat voor eeuwig op ieders netvlies gebrand. Ook krijgen we nooit meer uit ons hoofd hoe Mathilda in de kerkers werd opgesloten. Om nog maar te zwijgen over de manier waarop een vriendin aan haar vlechten over het schoolplein wordt geslingerd. Nu kunnen we dit prima relativeren, maar als 7-jarige ukkepuk was al dat onrecht het ergste wat een kind kon overkomen. Van dit verhaal moeten we anno 2016 nog steeds bijkomen. 

Tijdens een Mathilda-reünie in 2013, werd de chocoladetaartscène opnieuw gespeeld.

De Heksen (1983)

Kwaad neemt zijn literaire vorm in De Heksen. Dit is echt het boek der verderf. Nachtmerrieveroorzaker nummer één. Weer volgen we een klein jongetje en een grootouder, maar deze keer zijn er heksen in het spel. Roald Dahl krijgt het voor elkaar om deze heksen op een manier te beschrijven waar elk kind (en laten we wel wezen, ook menig volwassene) de rillingen van krijgt. Ze zijn verkleed als normale vrouwen, maar stiekem zijn het demonen met kale hoofden, vieze klauwen, gigantische neuzen en voeten zonder tenen. Tot overmaat van ramp is de hoofdpersoon veel te nieuwsgierig en weet zich in allerlei problematische situaties te wringen. De verfilming uit 1990 is de engste kinderfilm ooit. De nare schetsen van hoe de heksen eruit zien, worden perfect vormgegeven in de film. Roald Dahl liet voor dit verhaal moraliteit varen en doet waar hij oh zo meesterlijk in is: een gruwelijk (goed) verhaal schrijven.

Deze heks kan wel een gezichtsmaskertje gebruiken.

Deze week komt The BFG (Big Friendly Giant) uit, bij ons beter bekend als de Grote Vriendelijke Reus. Het boek van Dahl verscheen voor het eerst in 1982 en nu, vierdendertig jaar later, maakt Stephen Spielberg er een bioscoophit van. Zou The BFG opnieuw zorgen voor slapen met een lampje naast ons bed of zijn we inmiddels oud en sterk genoeg om beter te weten? Vast dat laatste… Toch?

Afhankelijk van de bioscoop krijg je tot € 2,50 korting met je CJP-pas.

Comments

Gerelateerde kortingen

American Book Center
10% CJP-korting

American Book Center

Koop je samen met CJP helemaal arm aan Engelstalige boeken

Pathé

Of je nou in Zwolle of Delft woont; deze bioscoopketen is overal

€ 2,-