Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Banksy's bomgordels en Moeder Teresa
14 JUN 2016 • Door Martine Bakker. Beeld: The Art Of Banksy. • Meer blogs over Expo

Banksy's bomgordels en Moeder Teresa

Suïcidale Michelangelo, een rat die harten tekent en de aap die zegt 'laugh now, but one day we’ll be in charge’. De werken van street artist Banksy zijn stuk voor stuk geniaal en jij kunt ze vanaf zaterdag in het echt zien.

Banksy is een Engelse graffitikunstenaar en politieke activist met een semi-verborgen identiteit (op de interwebz staat dat hij Robin Gunningham heet in het echt). Hij combineert donkere humor met satirische straatkunst en maakt veel gebruik van stencils. Vanaf 18 juni zijn zo’n honderd canvassen, schilderijen en sculpturen van Banksy te zien in de Amsterdamse Beurs van Berlage. Daarnaast hangen er foto’s van de kunstenaar, die zijn gemaakt tijdens het spuiten op straat. De werken komen uit privécollecties en de collectie van Londense galeriehouder Steve Lazarides, die ooit de agent was van Banksy.

In de aanloop naar The Art of Banksy creëerde de stichting van kunstenaar Ivesone, Amsterdam Street Art, diverse kunstwerken op de gevel van Art’otel. Heb je dat niet gezien, dan ken je misschien Ivesone’s iconische Michael Jackson-stencil. De artiest is groot fan van Banksy, al treedt hij niet in zijn voetsporen qua politieke lading. ‘Ik ben meer van esthetiek dan dramatiek. In mijn werk heb ik liever dat mensen een smile krijgen in plaats van denken ‘wat leven we toch in een kut wereld’. CJP bespreekt samen met hem zes werken uit de expositie.

Media

Het werk van Banksy dus. Negen van de tien werken die hij maakte krijgen van Ivesone een tien: ‘Het is doeltreffend, right in your face en heeft een sociale maatschappelijke boodschap. Zonder belerend te zijn en altijd met humor. Daarnaast kiest hij goede plekken uit. Zo heeft hij laatst een stencil geplaatst voor de Franse ambassade in Londen, van het meisje uit Les Misérables. (Ze huilt van het traangas en dat is Banksy’s statement om de leefomstandigheden van de vluchtelingen in het Frans vluchtelingendorp Calais aan de kaak te stellen, red.) Zij staat voor gelijkheid en broederschap, terwijl de Franse maatschappij niet naar deze vluchtelingen omkijkt. Media staat voor het geregisseerde drama. Eerst even filmen, dan pas helpen. Ver voor de vluchtelingencrisis gemaakt en nog steeds up to date. Keihard tot de kern.’

Laugh Now

‘Dit is een heel bekend werk van Banksy uit zijn begintijd. Het is op meerdere plekken geplaatst. Hij begon met hele simpele stencils, van ratten en apen, want kwalitatief is Banksy helemaal niet zo’n goede kunstenaar. Het is niet zo dat hij alles uit de hand goed kan schilderen, maar het geniale aan hem is dat iedereen die dit ziet, er gelijk een gedachte bij krijgt. Je kunt het heel letterlijk nemen: de apen die wij mensen misbruiken in gevangenschap, wat absoluut walgelijk is. De mens heeft een voorsprong, maar misschien zijn apen ons op een dag wel slimmer af. Ik denk bij dit beeld gelijk aan wat wij nog meer onderdrukken: homoseksuelen, vrouwen en dieren, bijvoorbeeld. Of alles wat we niet kennen. De mens wil altijd controle houden over alles wat anders is volgens maatschappelijke perspectieven en dat gaat een keer fout.’

Love Rat

Banksy was niet de eerste kunstenaar die met stencils werkte. Ives: ‘Hij geeft zelf toe dat Hugo Kaagman en Blek le Rat hem voor waren, want hij was ongeveer tien toen Hugo Kaagman stencils op het Waterlooplein zette. Blek le Rat begon ooit met een zwarte rat, maar niet zoals de ratten van Banksy. Die doen iets: een hart schilderen of tekst achter laten. Banksy heeft het stencilen wel verder ontwikkeld. Een groot deel van de street artists hebben hun carrière eraan te danken aan dat hij zo’n grote scene heeft weten te creëren. Graffitikunst bestaat nu zo’n vijftig à zestig jaar. Banksy was niet de eerste en niet de laatste, maar hij heeft er wel voor gezorgd dat het niet meer terug kunnen naar een straatbeeld zonder kunst. Nu is het afwachten of deze kunst een ijkpunt wordt in de kunstgeschiedenis.’

Bullet Proof David

‘Het bekende standbeeld van Michelangelo, waar Banksy een suicide bomber van heeft gemaakt. Dit is ook weer spelen met oude kunst en nieuwe verhalen, zeker als je kijkt naar de wereldgeschiedenis. Hij speelt met wat verafgoding is en beelden die we zo goed kennen. Op zijn minst prikkelend.’

Mother Theresa

‘Vroeger gebruikte Banksy in zijn werk vaker tekst dan nu. Je ziet zijn afbeelding en met een klein stukje tekst duwt hij je in een richting. De richting die hij wil. Knap! Het is heel moeilijk om een pakkende tekst te verzinnen, want een tekst kan ook veel verpesten. In dit geval zie je een vrouw en dan denk je: ‘oh, het is moeder Teresa’. Vervolgens wordt het met de tekst weer anders. Het leidt je af van wat het is en maakt haar een oude vrouw met een pokdalig gezicht. Door zijn tekst wordt je even uit evenwicht gebracht, zonder dat je het doorhebt.’

Guantánamo Bay

‘Dit vind ik een cool werk. Het is kwalitatief goed geschilderd en heeft wederom een inhoudelijke boodschap. Banksy heeft in 2012 een show gedaan in Bristol met dit soort werken. Ik vind het heel cool dat deze stijl ook in de Amsterdamse tentoonstelling zit, al betwijfel ik in hoeverre hij zoiets zelf schildert. Hij werkt met een team, dus waarschijnlijk is het zijn idee en heeft iemand anders het gemaakt. Dat maakt het niet minder goed hoor. Hij heeft ook een werk waarbij drie donkere vrouwen tabak plukken en eentje zit dan op het randje van de lijst te roken. Fantastisch. Van die dingen waar van je denkt: dit had ik ook kunnen bedenken. Maar dóe dat maar eens.’

Ben je benieuwd wat jouw reacties zijn bij het zien van een Banksy in real life? Van 18 juni tot 30 september kun je naar The Art of Banksy in Beurs van Berlage. CJP’ers betalen slechts € 14,50 voor de expo in plaats van € 19,50.  

Comments

Gerelateerde kortingen

Beurs van Berlage: The Art of Banksy
€ 5,- CJP-korting

Beurs van Berlage: The Art of Banksy

Kunst van een stencil-vandaal