Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
De CJP literatuur-thermometer: Philip Huff
14 APR 2016 • Door Jennifer Aardema. Beeld: Claire Witteveen • Meer blogs over Lezen

De CJP literatuur-thermometer: Philip Huff

Is de literatuur een mannenwereldje? Schrijven vrouwen anders dan mannen? Bestaan er mannen- en vrouwenboeken? CJP onderzoekt het man/vrouw-klimaat in de boekenwereld. In aflevering 5 van deze serie: Philip Huff.

Op dit moment woont hij in New York, om te werken aan de bioscoopverfilming van zijn tweede roman, Niemand in de stad, onder regie van Michiel Erp. Verder schreef Philip Huff onder andere drie romans en een verhalenbundel, met daarnaast publicaties in bijvoorbeeld Volkskrant Magazine, De Correspondent en Das Magazin.

Zijn laatste twee boeken gaan over jonge schrijvers die worstelen met de vraag: waar gaat mijn leven heen? In Boek van de doden raakt Felix Post na een ongeluk zijn minnares en werk kwijt. Al dwalend door Amsterdam – van vrouw via drank naar drugs – bezwijkt hij langzaam onder de om succesvol en gelukkig te moeten zijn. In de essaybundel Het verdriet van anderen lezen we hoe de schrijver zelf zijn favoriete boeken herleest, nadat hij in het ziekenhuis lag voor een ingrijpende operatie. Vanuit Amerika skypte Philip met CJP over de kracht van literatuur, de taak van schrijvers en feminisme.

Is de boekenwereld een mannenwereldje?
‘Ja, in de zin dat uitgevers, recensenten en jury’s voornamelijk blanke mannen van in de vijftig zijn en het hele waardesysteem van de literatuur daaraan is opgehangen. Diversiteit is in alle opzichten ver te zoeken. Vooral de kranten lopen erg achter. Waarom wordt een goede debutant bijvoorbeeld wel de nieuwe Wolkers genoemd, maar lees je nooit dat iemand de nieuwe Hella Haasse is? Ik heb me daarover uitgesproken, wat me een hoop gezeik opleverde. Ook al kan ik leven van mijn boeken en ontvang ik voornamelijk goede recensies: als je critici ergens op aanspreekt, word je al heel snel gezien als een miskende schrijver. Hoe raar is dat eigenlijk, die onaantastbaarheid van recensenten? Het is misschien niet altijd even verstandig, maar het weerhoudt me niet om uit te spreken over zaken die me storen. Deels ook de reden dat ik schrijf: om mijn gedachtes en gevoelens over de wereld te delen.’

Je bent een firm believer in literatuur. In Het verdriet van anderen schrijf je o.a. ‘Als de schrijver één taak heeft, dan is het om de werkelijkheid te herordenen tot een nieuwe werkelijkheid, op basis van waarheden. Alleen zo kunnen zijn verhalen ons wereldbeeld ondermijnen, ontwrichten, of misschien zelfs veranderen.’
‘Dat geloof ik echt, ja. Dat literatuur je anders kan doen kijken. In Het verdriet van anderen betoog ik dat het lezen van romans je empathische vermogen oefent, je ontvankelijker maakt voor je omgeving en inzicht geeft in het verhaal van je eigen leven.’

Het verdriet van anderen gaat over de boeken die jouw wereldbeeld hebben bepaald. Je schrijft o.a. over het werk van feministische iconen Virginia Woolf en Sylvia Plath. Waarom waren zij zo belangrijk voor je?
‘Woolf is de koningin van de meervoudige inleving. Wanneer je haar werk leest, bijvoorbeeld Mrs Dalloway, kun je je enorm goed verplaatsen in de personages. Of dat nu mannen of vrouwen zijn. Ze laat je begrijpen hoe anderen de wereld ervaren en beleven, wat je vervolgens weer laat reflecteren op je eigen wereldbeeld. The Bell Jar van Sylvia Plath is om wel duizend redenen een goed boek. Het gaat over de 19-jarige Esther, hoe zij leeft in het New York van de jaren zestig en aanloopt tegen de patriarchale structuren van toen. Je begrijpt haar angsten, gedachtes en pijn heel goed.’

Je schrijft: ‘Plath noemde haar boek The Bell Jar, niet alleen omdat Esther tijdens deze depressie het gevoel heeft onder zo’n stolp te leven – ze kan alles zien maar nergens bij – maar ook omdat mannen vaak in dat perspectief naar vrouwen kijken: als schoonheid die buiten de stolp niks te zoeken heeft, zonder te beseffen dat die stolp (schoonheid) verstikt.’ The Bell Jar gaat dus, net als Boek van de doden in een zekere zin, over voldoen aan de verwachtingen van anderen. Ervaren vrouwen deze druk nog steeds zwaarder dan mannen?
‘Dat denk ik wel. Kijk alleen al eens naar alle beautyblogs, vlogkanalen en instagrampagina’s vol met succesvolle fitgirls en hun perfecte gezichtjes. Als een man over het strand loopt, of dat nu in Costa Rica is of in Scheveningen is, heeft hij altijd een bepaald soort swagger. Het maakt niet uit hoe hij er uit ziet: hij loopt daar zorgeloos en alsof het strand van hem is. Vrouwen kunnen dat volgens mij niet zonder hyperbewust te zijn van hun ‘niet-perfecte’ lijf.’

Precies dit voorbeeld komt ook voor in  Boek van de doden, waarin het personage Vincent vertelt hoe zijn vader over het strand loopt (‘met o-benen en haar op zijn schouders dat op zijn hoofd had moeten zitten’) ten opzichte van bloedmooie actrices. ‘Vrouwen zijn echt de lul,’ concludeert hij.
‘Ja. Al denk ik er wel iets genuanceerder over dan dit personage. Boek van de doden draait trouwens heel erg om de broer-zusrelatie van de hoofdpersoon. Zijn zus is een van de sterkste en krachtige personages uit het boek. Ondanks alle tegenslagen blijft ze staan en doet wat ze moet doen. Zo de lul is zij dus niet. De slappe mannen in het boek, díe zijn de lul.’

Is feminisme ook iets dat je vanuit huis hebt meegekregen?
‘Niet van mijn ouders, eerder van mijn oudere zus. Ook zij is enorm sterk. Bij ons thuis was het niet zo heel gezellig, maar mijn zus was er altijd voor mij. Ik zag hoe zij haar verantwoordelijkheden nam, maar ook waar ze tegen aan liep. Ik weet nog dat ik ooit als enige man op haar verjaardag was en tussen haar en al haar vriendinnen zat. Luisterend naar hun verhalen viel ik bijna van mijn stoel. Hoe vaak het gebeurt dat ze een tik op hun billen krijgen bijvoorbeeld. Op de werkvloer, tijdens het uitgaan; overal.  Zoveel voorbeelden van sexual harrasment. Als je dat hoort van mensen die dicht bij je staan, wordt je je er van bewust van hoe erg je als blanke man de jackpot hebt gewonnen. Ik heb alle mogelijke privileges. Hier in Amerika merk ik nog veel meer dan in Nederland hoe bevoorrecht ik ben. Dat is precies de reden waarom je boeken zoals The Bell Jar moet lezen. Om verder te kijken dan je lul lang is.’

Cijfer: +6
Commentaar: ‘Plus zes? Dat betekent dat de mogelijkheid op een min zus dus ook bestaat? Haha. Wauw. Nee, eerlijk? Ik vind een zes net een beetje minimaal. Helpt het als ik zeg dat ik met de bril omhoog plas? Geen modeshows kijk? En mijn vriendin altijd alles laat betalen?’

Comments