Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
De CJP literatuur-thermometer: Elfie Tromp
24 MRT 2016 • Door Jennifer Aardema. Beeld: Keke Keukelaar • Meer blogs over Lezen

De CJP literatuur-thermometer: Elfie Tromp

Is de literatuur een mannenwereldje? Schrijven vrouwen anders dan mannen? Bestaan er mannen- en vrouwenboeken? CJP onderzoekt het man/vrouw-klimaat in de boekenwereld. In aflevering 2 van deze serie: Elfie Tromp.

Met kleine oogjes achter een zonnebril, het kapsel nog in Marlene Dietrich-stijl en gekleed in felroze jas, zit Elfie Tromp op het terras van de Stadsschouwburg in Amsterdam. Ze heeft twee romans op haar naam staan, Underdog ligt nu in de winkels en is genomineerd voor de BNG Literatuurprijs. Daarnaast is ze columnist voor Metro, maakt ze het VPRO-programma Joggingman en produceert ze samen met haar vriend en collega-schrijver Jerry Hormone het literaire tijdschrift Strak. Hij is er vandaag ook bij. Ze hebben net een stevig ontbijt besteld om de ergste pijn na een lange Boekenbalnacht te verzachten. Ondanks de kater brandt Elfie los, met hier en daar wat toevoegingen van Jerry.

De literatuur, is dat een mannenwereldje?
Elfie: ‘Nee, niet meer. Er is nu een nieuwe generatie schrijvers opgestaan, die bestaat uit heel veel jonge vrouwen.’

Jerry: ‘Ja, en die zijn goed ook. Misschien schrijven ze op dit moment zelfs wel betere boeken dan mannen. Wat Hanna Bervoets bijvoorbeeld doet, met thema’s en verhaalstructuren, vind ik heel interessant.’

Elfie: ‘Je leest Hanna omdat ik je op haar heb gewezen.’

Jerry: ‘Ja, je houdt me op het rechte pad. Maar dat neemt niet weg dat ik dat soort boeken veel interessanter vind dan al die romans over mannen die met hun ziel onder hun arm door Amsterdam lopen. Van die Philip Huff-romannetjes. Sorry trouwens voor het onderbreken. Het is jouw interview over feminisme enzo en dan gaat er weer een vent doorheen zitten lullen...’

Elfie: ‘Wat ik nog wilde zeggen: de boekenwereld wordt wel nog steeds gezíén als een mannenwereld. Neem De Lezeres des Vaderlands, die bijhoudt hoe het gesteld is in de boekenwereld. Gewoon door te tellen, bijvoorbeeld hoeveel boeken van vrouwen gerecenseerd worden ten opzichte van mannen. Die resultaten kun je niet anders noemen dan ingebakken seksisme. Ik denk dat dat voor een heel groot deel niet bewust gaat, maar het laat wel zien dat de mensen die de literaire wereld vormen een blinde vlek hebben. En die blinde vlek heeft tieten.’

Jerry: ‘Zo! De blinde vlek heeft tieten! Nou, de kop van dit interview heb je al.’

Literair koppel Elfie en Jerry.

Elfie: ‘Iedereen die een wezenlijk deel uitmaakt van die literaire wereld zou zichzelf moeten afvragen: hoe gelijkwaardig ben ik bezig? Het is vaak namelijk niet eens kwade wil. Op kranten- en televisieredacties gaat het om maar twee dingen: deadlines en kaartenbakken. Wie zijn er en wie kun je het snelst bellen? Daar ligt dus een taak voor jonge schrijvers. Je moet jezelf profileren en zorgen dat de spelmakers van de literaire wereld je kennen. Maar er ligt óók een taak voor die spelmakers: de recensenten, jury’s van literaire prijzen, boekhandelaren en uitgevers. Daarom heb ik zelf voor uitgeverij De Geus gekozen. Wist je dat zij de enige in Nederland zijn die een 50/50-beleid hebben en dus evenveel mannen als vrouwen uitgeven? Dat is toch bizar?’

En literaire prijzen speciaal voor vrouwen, is het goed dat die er zijn? 
Elfie: ‘Nee, het is belachelijk. In een ideale wereld gaat het alleen om de kwaliteit van een boek en boeit het niet of het geschreven is door iemand met een kut of een pik. Maar zolang het nog niet zo werkt, zijn dit soort prijzen nodig. Ik heb trouwens samen met Alma Mathijsen en Hanneke Hendrix de Halveliteratuurprijs bedacht, omdat we het zielig vonden dat er nog geen speciale prijs is voor mannen. We zijn alleen nog op zoek naar een biersponsor.’

Er bestaat dus niet zoiets als een mannenboek en een vrouwenboek?
Elfie: ‘Nee. Al vind ik wel dat mannen vaak slechter over seks schrijven. Ernest van der Kwast bijvoorbeeld, vreselijk.’

Jerry: ‘Ja, het is clichématig, of heel plat en porno-achtig. Drie keer vingeren en de vrouwtjes komen al klaar. Al moet ik wel eerlijk zeggen dat het ook moeilijk is. In mijn verhalenbundel Het is maar bloed staat geen enkel verhaal dat vanuit het perspectief van een vrouw is geschreven. Ik heb het wel geprobeerd, maar het lukte gewoon niet zonder in clichés te vervallen.’

Underdog is deels geschreven vanuit het perspectief van een man, de autistische Rein, en deels vanuit Adelien, Reins chronisch ontevreden zus die vastbesloten is het te maken in de hondenfokbusiness. Beiden worstelen met voldoen aan verwachtingen: die van hen zelf én van buitenaf. Waarom wilde je juist hier een roman over schrijven?
Elfie: ‘Ik laat graag werelden zien die voor veel mensen onbekend zijn. Rein brengt bijvoorbeeld hele dagen door in World of Warcraft. Iedereen wil dat hij zich anders gedraagt, terwijl hij zelf compleet comfortabel is met zijn manier van leven. Waarom moet hij veranderen? Is hij mislukt als dat niet gebeurt? Ook in de wereld van het honden fokken, met het constante streven naar het meest perfecte dier, komt dat maakbaarheidsideaal terug. Iedereen moet maar voldoen, mag niet falen. Terwijl er zoveel meer is dan ‘het maken’, zoals er zijn voor de mensen van wie je houdt.’  

Jullie schrijven allebei. Jan Wolkers, jullie gezamenlijke held, vertelde aan Cisca Dresselhuys dat hij en zijn vrouw Karina ‘een samenwerkend bedrijfje’ vormden. Als Wolkers schreef, deed zij het huishouden. Als Karina zijn drukproeven corrigeerde, haalde Jan boodschappen en kookte hij. Gaat dat bij jullie ook zo?  
Elfie: ‘Als we bezig zijn aan een roman, lezen we elkaars werk niet. Dan beïnvloed je elkaar te veel met je mening, terwijl je juist onbevangen moet zijn tijdens het schrijven.’

Jerry: ‘Elfie was door mijn uitgeverij gevraagd mijn schrijfcoach te zijn, omdat ik mijn stukken nooit op tijd inleverde. Zo hebben we elkaar leren kennen. Nog steeds schopt ze me iedere ochtend om elf uur mijn nest uit. Ze doet de gordijnen open, brengt me mijn laptop en geeft een kop koffie, zodat ik kan beginnen met schrijven.’

Elfie: ‘Verder heeft de schoonmaakster onze relatie gered. Jer heeft namelijk een nogal andere hygienische standaard dan ik.’

Jerry: ‘Nou, wanneer heb jij dan voor het laatst de plee geschrobt?’

Elfie: ‘Weet ik niet meer, maar ik doe het sowieso vaker dan jij. Jij doet het nooit.’

Jerry: ‘Ja, dat klopt wel. Ik hou van een schoon huis, maar ik ga het echt niet zelf schoonmaken.’

Eindcijfer: +7
Commentaar Elfie: ‘Waar is dat dan weer op gebaseerd?’

Wist je dat Elfie ook nog een feministische boekenclub presenteert? De vorige editie ging over Virginia Woolf’s A Room of One’s Own, volgens Elfie ‘een belangrijk boek voor intellectuele vrouwen, maar eigenlijk voor iedereen die bezig is een meesterwerk te creëren.’ Doe er je voordeel mee en score Woolf’s boek met 10% CJP-korting bij The American Bookcenter.  

Comments

Gerelateerde kortingen

American Book Center
10% CJP-korting

American Book Center

Koop je samen met CJP helemaal arm aan Engelstalige boeken