Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
12 Historische wijsheden, geen bullshit
16 MRT 2016 • Door Kim Buitenhuis. Beeld: Typhoon - We Zijn Er • Meer blogs over Lezen

12 Historische wijsheden, geen bullshit

Wat weet jij eigenlijk over je eigen geschiedenis? En dan vooral de schaduwzijde? Lees het vuistdikke boek Roofstaat en je komt erachter. Verwacht geen saaie, stoffige geschiedenisles, maar de keiharde waarheid.

Maandagavond 14 maart, 20:00 uur, grote zaal Paradiso. Ongekend volgebouwd met ellenlange rijen stoelen, waar jong en oud netjes plaatsnemen. Een enkeling hangt aan de bar, maar niet om keihard te zuipen. De bar is namelijk voor het grootste gedeelte van de tijd dicht. Ja, dat lees je goed. Alcohol is niet het belangrijkste deze avond. Het draait de komende uren om één ding: Roofstaat. Het geactualiseerde geschiedenisboek met dwingende onderkop: Wat iedere Nederlander moet weten. Een opvallende samenwerking tussen platenmaatschappij Top Notch en Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar, waarin het gaat om heftige onderwerpen als mensenhandel en slavernij tijdens het Nederlandse overzeese en koloniale verleden. Denk aan de roof- en kruistochten in de Middeleeuwen en massa-executies in Nederlands-Indië. Gezelligheid!

Nog nooit is het publiek in de Amsterdamse poptempel zo lang, zo stil geweest. De ene keer door mooie poëzie (Antoine de Kom over zijn naakte opa), dan weer door een indrukwekkend interview (Typhoon die uitlegt dat zijn clip We Zijn Er ‘te gevoelig’ werd bevonden). De twaalf belangrijkste lessen, want twaalf hoofdstukken ja ja, van deze lanceringsavond en dit boek:

1: Als je niet weet hoe het in ‘t verleden is geweest, kun je ook niet weten hoe het heden is.

De wijze woorden van historicus en auteur Ewald Vanvugt, die met rode wangen van opwinding op het podium plaatsneemt. Zo’n grootse avond, al deze aandacht, dit had hij niet verwacht. Toen hij op 72-jarige leeftijd in Bali ging wonen, kwam hij er pas achter dat er in Nederland over de heftige keerzijde van het kolonialisme wordt gezwegen. Aan zijn eindredacteur Job de Wit en de rest van het publiek legt hij uit wat het belang is van de gruwelijke kennis over onze geschiedenis. Het begint allemaal met de jeugd en het onderwijs. Maar ook met iedereen in de zaal, en daarbuiten. Heel Nederland dus. Wie niet alles over zijn eigen geschiedenis weet, moet het boek lezen. Zo simpel is het.

2: Ja, we gaan het weer over die bullshit hebben.

Flinke naam Glen Faria speelt een pittig deuntje op de piano, terwijl hij met zijn songteksten de zaal kippenvel bezorgt. Tussen de nummers Duurt Te Lang en Zij Weet Het vertelt ‘ie over de 16-jarige Glen die stoer zijn leraar de les las, door te roepen dat hij het niet weer over die bullshit wilde hebben. Oftewel slavernij, ‘want Afrikanen zijn ook ooit groot en Koningen geweest, meester’. Waarna hij de opdracht kreeg om in zijn eigen geschiedenis te duiken en twee weken later met een killer presentatie te komen. Die komende twee weken was hij high door het feit dat de leraar een keer naar hém had geluisterd. Daar ergens in die zevende hemel vergat hij alleen zijn presentatie. En stond ‘ie direct weer met beide benen op de grond door zijn leraar: ‘Denk de volgende keer even na voor je mijn les bullshit noemt, als je zelf blijkbaar ook niet zo geïnteresseerd bent in je eigen geschiedenis’.

3: Je bent tot slaaf gemaakt.

In veel geschiedenislessen en –boeken wordt met een ‘witte blik’ en vanuit ‘wit perspectief’ gekeken en beschreven. Zo blijkt uit een kort panelgesprek tussen documentairemaakster Sunny Bergman, docent Trudy Coenen, Nancy Jouwe van Mapping Slavery NL en journalist Simone Zeefuik. Het is tijd voor een perspectief vanuit de slaven, niet de slaveneigenaren. Belangrijke omschrijvingen hierbij zijn ‘je bent tot slaaf gemaakt’, in plaats van ‘je bent slaaf’. Want het was toch echt geen vrije wil. 

4: Ik ben een Nederlander.

Als extraatje lanceert Top Notch de YouTube-serie ‘Ik ben een Nederlander’. Hierin ga je met artiesten als Kraantje Pappie, Ronnie Flex en Montex mee op een intense zoektocht naar hun afkomst. Wat weten ze er zelf eigenlijk van? En zo komen ze tot gemeende wijsheden als: ‘Gooi gewoon met liefde. Respecteer elkaar en doe cool!’ Was getekend: Kraantje Pappie.

5: 774 pagina’s zorgen voor schaduw.

Dikke pil Roofstaat neem je niet even gezellig mee in de trein. Om het zware boek zo toegankelijk mogelijk te maken, is er een chronologische volgorde en een indeling per wereldgebied. Oh ja, en de inhoudsopgave en het register die in totaal zo’n dertig pagina’s tellen. Scheelt weer.

6: Het gaat niet om 1 zwarte bladzijde.

Tijdens de lancering wordt één ding overduidelijk: het gaat niet om ‘één zwarte bladzijde’ in de Nederlandse geschiedenis. Het zou ook wel een hele lange bladzijde zijn als je er zelfs 774 pagina’s mee kunt vullen. Ewald stelt zelfs: ‘Er waren geen wítte bladzijdes.’

7: Grote verschillen tussen arm en rijk komen voort uit koloniale tijd.

Hoe geweldig die Gouden Eeuw misschien ook lijkt, hij zorgde niet voor gouden tijden voor iedereen. Sterker nog: Ewald komt er door zijn grondige speurwerk voor Roofstaat achter dat het verschil in welvaart in de wereld in deze periode is begonnen.

8: Seks speelt een belangrijke rol.

Zodra in de introductie van de auteur de titel Playboy wordt genoemd als één van zijn eerdere opdrachtgevers, begint een groot gedeelte van de zaal te gniffelen. Mooie inhaker voor Job en Ewald om te wijzen op het feit dat seks niet ontbreekt in Roofstaat. Zoals in de tijd waarin het VOC-personeel in Nederlands-Indië gekleurde vrouwen en kinderen had. Stiekem. Niemand mocht dit weten. Het was zelfs bij de wet verboden. Slik.

9: Je wil geen geschiedenisverhaal vertellen, maar een verhaal over mensen.

Aldus Typhoon, die de avond aangrijpt om zijn filmische videoclip We Zijn Er te presenteren. Want zoals hij uitlegt: 'Toen ik achter een deel van mijn familiehistorie kwam, werd ik boos. Ik ben Nederlander. Tegelijkertijd dacht ik; is dit dan mijn land?’
We Zijn Er vertelt ook een liefdesverhaal tussen twee mensen. Het gaat over een slaaf die tijdens de martelingen steeds aan zijn geliefde denkt, om de pijn te verlichten. Het is Typhoon gelukt het heel dichtbij te houden. Zo dichtbij dat hij niet alleen zelf voor slaaf speelde, inclusief slavenmasker, maar ook de route op blote voeten aflegde en aan het einde gepijnigd werd door harde zweepslagen. Allemaal om het écht te ervaren. En ja, hij ging kapot van de pijn.

10: Laten we met z’n alleen een open dialoog blijven voeren.

De clip was er bijna niet gekomen, vertelt videomaker Ivan Barbaso. Het TAX-videoclipfonds vond het onderwerp ‘precair’, oftewel ‘te gevoelig’. Na een boze brief en goed gesprek werd ook bij het fonds duidelijk dat dat juíst een reden is hier de spotlights op te vestigen. Zonder met beschuldigende vinger te wijzen of belerend over te komen. Typhoon: ‘Het is vooral een clip waarin we ons verhaal vertellen, zodat we er samen met z'n allen een open dialoog over kunnen blijven voeren.’

11: Het is ONZE geschiedenis.

‘Het is een verhaal dat ons allemaal aangaat, als Nederlanders. Onze gezamenlijke geschiedenis. We Zijn Er is onze manier om dat weer aan het licht te brengen,’ vertelt Typhoon. 

12: We zijn allemaal ambassadeur van Roofstaat.

Wat je eigen huidskleur nu is: laten we er niet met een witte of zwarte blik naar kijken, maar met een ruimdenkende blik. Interesseer je voor je eigen geschiedenis, voor ónze geschiedenis. Alles moet verteld worden. En hier zijn we allemaal verantwoordelijk voor. Zo, en dan is het nu tijd voor bier. 

Roofstaat is nu verkrijgbaar. Wacht niet langer en scoor ‘m snel! Of wil je soms beweren dat jij wel álles over jouw geschiedenis weet… Luistertip voor tijdens het lezen: Lobi Da Basi van Typhoon:  

 

Comments

Gerelateerde kortingen

Paradisolezingen
€ 7,- CJP-korting

Paradisolezingen

Verrijk jezelf met nieuwe kennis voor een zacht prijsje

Paradiso

Minstens € 2,50 korting op speciaal geselecteerde concerten

Minstens € 2,50