Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Spreekwoorden om je vestje bij af te likken
09 DEC 2015 • Door Martine Bakker • Meer blogs over Lezen

Spreekwoorden om je vestje bij af te likken

De hond in de pot vinden anno 2015: ‘In de krochten van het internet ontdek je een lesbienne met een fetisj voor bestialiteit.’

Waar komen spreekwoorden toch vandaan? Dat vroeg auteur Friederike de Raat zich ook af. Daarom schreef ze een boek waar wij vijf exemplaren van mogen weggeven: Waarom mussen nooit dood van het dak vallen. Een grappig naslagwerk over de herkomst en betekenis van spreekwoorden.

Na het bladeren door het boek konden we maar aan één ding denken. Waar zouden onderstaande klassieke spreekwoorden vandaan komen als ze nu waren bedacht? CJP onderzocht dit op niet-wetenschappelijke wijze.

1.Van likmevestje

Officiële betekenis: Van slechte kwaliteit.
Waar het echt vandaan komt: Verbazingwekkend genoeg heeft het niets te maken met een kledingstuk om je bovenlichaam warm te houden. Het is een verbastering van het Franse ‘fesse’ dat ‘kont’ betekent. Eigenlijk zeg je dus gewoon: ‘lik mijn reet’.
Wat de herkomst zou zijn als het spreekwoord vandaag de dag was ontstaan: Je staat op een festival. Te laat besef je dat het geen echte hamburger is waar je aan likt. Dat verklaart de slechte kwaliteit van de smaak. Voor je in de rij staat iemand met onderstaand vestje aan.

Yes, sure. Supersize my likmevestje.

2. Hond in de pot vinden

Officiële betekenis: Het eten is op.
Waar het echt vandaan komt: Vroeger, toen honden nog geen biologisch designervlees kregen, aten ze de aardappel-, groente- en vleesresten van hun baasje. Zodra baaslief zijn of haar portie op had, kreeg de hond de restjes. Was je als gezinslid te laat thuis voor het eten - omdat je toen nog geen 130 kilometer per uur op de snelweg mocht - dan was de kans aanwezig dat je hond al ruimschoots de pannen aan het uitlebberen was. Dus kon jij niets meer eten, want thuisbezorgd.nl bestond toen óók nog niet. 
Wat de herkomst zou zijn als het spreekwoord vandaag de dag was ontstaan: Je surft op het internet en typt in een experimentele zoektermbui de woorden ‘hond’ en ‘pot’ in, terwijl je een broodje falafel eet. Je stuit op een YouTube-filmpje van een vrouw met een tattoo van het dubbele vrouwensymbool, die op erotische wijze interactie heeft met een enthousiaste viervoeter. Spontaan laat je een broodje uit je handen vallen en je hebt niets meer te eten.

3. In het krijt staan

Officiële betekenis: Iemand iets verschuldigd zijn.
Waar het echt vandaan komt: Als een (vaste) klant te weinig geld bij zich had, schreef de winkelier vroeger met krijt zijn of haar schuld op de muur. 
Wat de herkomst zou zijn als het spreekwoord vandaag de dag was ontstaan: Je houdt van hardlopen en dus train je met overgave voor de vijf kilometer die je gaat rennen tijdens de Color Run. Eenmaal over de finish zit je onder het gekleurde krijt. Met die kleding ga je op de achterbank van een Uber zitten. De chauffeur wordt vervolgens boos op jou door de vlekken die je achter laat in zijn auto. Als vergelding wilt hij geld zien.

De belichaming van schuldgevoel. 

4. De pijp uit gaan

Officiële betekenis: Doodgaan.
Waar het echt vandaan komt: Er wordt gespeculeerd over de herkomst, omdat het woord ‘pijp’ zoveel betekenissen kent. Denk: een buurt in Amsterdam, een rookwaar of de onvoltooid tegenwoordige tijd van een interactie met een mannelijk geslachtsdeel. Toch hebben deze interpretaties niets te maken met sterven, behalve als dat laatste onzorgvuldig gebeurt. Volgens Friederike is ‘de pijp uit’ afkomstig uit de jacht. Konijnen die uit hun hol (pijp) renden, werden opgejaagd door honden en vervolgens afgeschoten. Eenmaal de pijp uit betekende een enkeltje konijnenhemel. 
Wat de herkomst zou zijn als het spreekwoord vandaag de dag was ontstaan: Je gaat met een groepje vrienden op soulsearch-weekend. Om lekker in de stemming te komen, rook je samen een organische kruidenpijp. Dan blijkt er opium in te zitten en space je keihard naar een andere dimensie. Weer terug op aarde heb je allemaal inzichten. Het waren vooral de pratende konijntjes die je deden beseffen dat je voor jezelf moet beginnen.

5. De kool en de geit sparen

Officiële betekenis: Geen stelling durven nemen in een conflict.
Waar het echt vandaan komt: Dit spreekwoord is gebaseerd op een Frans raadsel, schrijft Friederike. Het raadsel gaat als volgt: een man moet een wolf, een geit en een kool de rivier overzetten. Hij mag in de boot maar één dier of ding tegelijk meenemen en alles moet heelhuids aan de overkant komen. Dat betekent dus dat de geit de kool niet mag opeten en de wolf de geit niet mag verslinden. Hoe moet de man zich hieruit redden? De oplossing: de man moet zeven keer van de ene naar de andere kant varen: eerst de geit overzetten, leeg terugvaren, de kool overzetten, de geit mee terugnemen, de wolf overzetten, leeg terugvaren en ten slotte de geit weer overvaren.
Wat de herkomst zou zijn als het spreekwoord vandaag de dag was ontstaan: Je hebt jezelf een vegetarische levensstijl aangemeten, maar je wilt nu ook geen geitenzuilvel en kool meer eten. Je beseft dat kolen ook een ziel hebben en dat het verrekte veel pijn moet doen om in een groene smoothie te veranderen!  

Spaart u ook voor de kool?

6. Bij de pinken zijn

Officiële betekenis: Slim of handig zijn.
Waar het echt vandaan komt: Wie denkt dat het iets met éénjarige koeien te maken heeft, is niet zo bij de pinken. Het spreekwoord komt vermoedelijk uit een Middeleeuwse dieventaal die in Duitsland werd gesproken: Rotwelsch. Pinke betekende in die taal: zak met geld. Was je bij de pinken, dan lette je goed op je geld, dus was je slim. Of handig.
Wat de herkomst zou zijn als het spreekwoord vandaag de dag was ontstaan: Je bent echt slim of handig bezig als je tijdens Pinkpop helemaal los gaat op de muziek van Pink, terwijl je een Pink Ribbon-broche draagt.

7. Aan de strijkstok blijven hangen

Officiële betekenis: Niet al het geld komt terecht op de juiste bestemming.
Waar het echt vandaan komt: Een strijkstok was vroeger een stok om grote hoeveelheden droge stof, zoals granen, mee af te strijken in een maatbakje. Zo sjoemelden de handelaren wel eens door iets te gemotiveerd te strijken.
Wat de herkomst zou zijn als het spreekwoord vandaag de dag was ontstaan: Tijdens een Band-Aid-achtig concert blijft het shirt van de leadzanger achter de strijkstok van zijn vioolspelende bandlid hangen.

Nou, dat was weer leerzaam hè lezers! Wil je nu ook graag weten waarom mussen nooit dood van het dak vallen, of genieten van alle andere uitgevogelde wijsheden van Friederike? CJP geeft 5 exemplaren van Waarom mussen nooit dood van het dak vallen weg.

Comments

Win
Waarom mussen nooit dood van het dak vallen