Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Improviseren kun je leren
24 NOV 2015 • Door Martine Bakker • Meer blogs over Theater

Improviseren kun je leren

Kijkend naar de wereld denk je soms: wat zijn er toch weinig mensen met humor. En dat humorloze hoeft niet hè, jongens. Grappig zijn kun je gewoon leren! Tijdens een workshop improvisatietheater in Boom Chicago, bijvoorbeeld.

Tenzij je een ‘Old Order Amish’ bent en alleen gebruik maakt van technieken die rond 1850 gangbaar waren, heb je vast wel eens De Lama’s op tv gezien. Of de moderne variant: Alpacas. Voor de Amish-types onder ons: dit zijn programma’s met comedians, die dankzij input van het publiek humoristische situaties neer proberen te zetten. Ook wel bekend als improvisatietheater. Oftewel: mijn grootste nachtmerrie, als je een invasie van katzombies die alle muziek op aarde vernietigen niet meetelt. In het kader van ‘je leeft maar één keer’ (tot de katzombies komen) besluit ik op zaterdagmiddag een improv class te doen. Met ziek veel CJP-korting uiteraard.

Het publiek tijdens de workshop.

Boom Chicago zit aan de Amsterdamse Rozengracht. In het theater staan lederen banken, houten tafeltjes en een podium dat me aanstaart als de mond van Jaws. We krijgen les van de Amerikaanse comedian Rob. Hij is al een kwart eeuw improv-acteur en werkt hier zo’n twintig jaar. Dit is wat ik in een middag van hem heb geleerd:

Improv is niet hetzelfde als stand-up

Bij stand-up heb je vooraf de grappen opgeschreven en uit je hoofd geleerd. Bij improv komt er gezamenlijk iets tot stand vanuit NIETS. Met elf andere komiekmaagden (negen mannen en twee vrouwen) sta ik op het podium. Een lege zaal gaapt ons aan, de huiskat rent rondjes om muizen te vangen en ik lees ‘don’t enter, this room is boring’ op de deur richting de backstage-ruimte. Zo voelt het dus om op een podium te staan. Om de ongemakkelijkheid van ons af te schudden beginnen we in een cirkel, waarbij we in onze handen klappen als we elkaar aankijken. Best onwennig: een vreemde recht in de ogen kijken, als het niet om een opticien gaat. Toch gooien we al snel met veel bombarie onzichtbare energieballen naar elkaar.

Er zijn regels voor grappig zijn

De regels van improvisatie zijn heel simpel, een beetje zoals leven in het flowerpower-tijdperk. Wees altijd positief, geef je partner cadeaus, zeg nooit ‘nee’, zeg nooit op verschrikte toon ‘maar..?’, en doe er een stapje bovenop door ‘en’ achter ‘ja’ te denken. Dit bereik je door goed naar elkaar te luisteren en in te haken op het laatste wat er is gezegd. Zorg vooral dat je vooraf GEEN semi-lollige dingen bedenkt. Dat is per definitie minder humoristisch. Grappig doen is namelijk niet grappig.

Die rechter dude is trouwens Rob.

Soms moet je de vork zijn

In groepjes van twee imiteren we -zonder te praten- een mes en een vork. De jongen tegenover mij staat met zijn handen in de lucht: hij is een mes. Dat betekent dus automatisch dat ik de vork ben.  Ik ga hier niet in discussie over dat ‘ik het mes wil zijn’ of ‘dat een mes er niet zo uitziet’. De ene keer neemt hij de leiding, de andere keer ik. Zo sta ik vervolgens in elkaar gedoken met mijn armen in een ‘p’-vorm het pepervat van een peper- en zoutstelletje na te bootsen. Als groepsopdracht ‘zijn’ we het Rijksmuseum. Ik probeer nog een fietser uit te beelden, die onder het Rijks fietst, maar de rest is al De Nachtwacht. Dan maar transformeren in het hondje, dat rechts van kapitein Frans Banninck Cocq op het schilderij staat. 

Je kunt prima ongemakkelijke erotiekgrappen maken met iemand die je vijf seconden kent

De volgende ronde geven we elkaar onzichtbare cadeaus. Ik neem een gigantisch cadeau aan van een lange jongen met krullen en als ik het open, zeg ik: ‘Wauw, bedankt! Waar heb je dat gevonden?’ ‘Lag nog in mijn bed.’ ‘Oh, ik dacht dat ik alles had meegenomen toen ik gehaast vertrok vanochtend.’ ‘Nee, dit was je samen met je maagdelijkheid vergeten.’ Mijn wangen staan in brand en ik kijk de jongen van onder mijn oogleden aan. Dan barsten we in lachen uit en net als ik iets wil terugkaatsen over ‘hoe slecht hij in bed was’, moeten we van improv-partner wisselen.

Met een pakje kaarten kun je status afdwingen

Comedian Rob heeft een pakje kaarten en iedereen trekt een kaart zonder ernaar te kijken. We lopen rondjes met de kaart op ons voorhoofd en moeten elkaar behandelen naar de status van de kaarten. Ik heb een joker, blijkbaar, want mensen kijken mij respectvol en lachend aan. Zelf gun ik de jongen met de ruiten drie op zijn hoofd geen blik waardig en kijk bewonderend naar de koning. Dan stellen we ons op in volgorde van belangrijkheid. Bizar genoeg weten we precies waar we moeten staan in de rij.  

Absurdisme is grappig

In het begin heb je niets, maar door positief te blijven en open te staan voor de input van de ander, komt er vanzelf een verhaal tot stand. Ik zit samen met een meisje op het podium. Zij is de ‘host van The Big Show’ en ik ben te gast als ‘expert’. Het publiek geeft ons de worden ‘panda’ en ‘laserstralen’. Ik ben meteen gestrest: hoe moet ik beginnen? Gelukkig redt mijn medespeler me: ‘Live vanuit de studio, een gesprek met een expert op het gebied van laser-schietende panda’s! ‘Uh, ja,’ begin ik. ‘We hebben ontdekt waarom de panda met uitsterven wordt bedreigt: ze schieten schijnbaar lasers uit hun voorplantingsorganen, waardoor het paren een hele gevaarlijke aangelegenheid wordt.’ De publieksreactie: een lach. Blijkbaar werkt dit. We gaan allebei wat rechterop zitten door de adrenaline en trotsheid en blijven bloedserieus doorgaan, over hoe panda’s ook op een soort Tinder zitten: alleen noemen ze dat lasergamen. Wie had dit random scenario vooraf ooit kunnen verzinnen?

Hier een absurdistisch filmpje van SpongeBob SquarePants. Gemaakt door de mensen achter Boom Chicago.

Dankzij crow heb je zó een verhaal

Crow is een afkorting voor character, relationship, objective en where. Die ingrediënten moeten naar boven komen in je sketch, want dan begrijpt het publiek waar ze naar kijken. Een jongen komt op mij af alsof hij op een paard zit. Geef hem als speler een ‘cadeau’, schiet door mijn hoofd. ‘Wow, ik ben onwijs fan van jouw optredens, waarbij je viool speelt op de rug van een eenhoorn!’, zeg ik. Zo doen we een sketch over hoe de bizarre artiest een tatoeage zet op de rug van de superfan, terwijl ze samen op een eenhoorn door de ruimte zweven.

Leven begint écht buiten je comfortzone

Oké, ik dacht dat ik de grootste nachtmerrie ooit zou beleven. Toch heeft het me verbaasd, hoe natuurlijk improviseren eigenlijk voelt. En vooral: hoe tof het is! Ik was niet de enige met deze mening. Er zaten allerlei creatieven in de groep, die vertelden dat ze hun opgedane kennis gaan gebruiken in hun artistieke werkveld: van scenarioschrijven tot cartoons tekenen. Als iedereen zich openstelt voor improv kunnen we met z’n allen de wereld een beetje grappiger maken. Ik denk dat we allemaal wel een potje zorgeloos lachen kunnen gebruiken momenteel.

Wil je ook een improv class volgen? Kan! Als CJP’er krijg je maar liefst € 10,50 korting en dan mag je ook nog naar een show van Boom Chicago. Geen grap. Ben je meer een stille genieter? Docent Rob treedt in december op met zijn one-man-show Rob It Like It’s Hot. Ook hier kun je met CJP-korting naartoe.  

Comments

Gerelateerde kortingen

Boom Chicago
€ 15,- met CJP

Boom Chicago

Lachen, gieren, brullen en dansen