Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Double trouble: popsterren van Gogh en Munch
25 SEP 2015 • Door Steven Stoffers • Meer blogs over Expo

Double trouble: popsterren van Gogh en Munch

Beiden waren psychisch getroebleerd, ongelukkig in de liefde en gefascineerd door de natuur. Maar hoeveel de schilders Munch en Van Gogh op elkaar leken, zie je pas als je hun werk naast elkaar hangt.

Vandaag opent in het Van Gogh Museum in Amsterdam een van dé tentoonstellingen van het jaar, Munch : Van Gogh. Munch (spreek uit: Moenk) (ja, echt) en Van Gogh worden al sinds hun eerste successen rond 1890 in één adem genoemd. Nu zijn ze voor het eerst in honderd-en-drie jaar bij elkaar in één ruimte te bewonderen. Party like it's Keulen, 1912! Dat de hereniging zo lang heeft geduurd, komt doordat een Munch of Van Gogh al-tijd één van de topstukken van een collectie is. Ongeacht de rest van de verzameling. En topstukken leen je niet zo gemakkelijk uit. Deze expo is dus een buitenkans voor kunstliefhebbers, want na iconen als Munchs Schreeuw en Madonna kun je gewoon doorlopen naar Van Goghs zonnebloemen en... de Sterrennacht boven de Rhône, die lange tijd alleen in Parijs te zien was. Maar het allermooiste van deze tentoonstelling is dat men geprobeerd heeft vergelijkbare werken naast elkaar te hangen. Dat levert bijzondere inzichten op.

1. Twee sterrennachten zijn beter dan één

Munch-Van-Gogh-expo-museum-korting-CJP-Amsterdam-sterrennacht
Links is een Franse sterrennacht, rechts een Noorse. Zoek de verschillen.

Als je deze twee schilderijen naast elkaar ziet, kun je je niet aan de indruk onttrekken dat Munch één en ander bij Van Gogh heeft afgekeken. Dat kan kloppen: Munch schrijft in zijn brieven vol bewondering over Van Gogh en uit onderzoek blijkt dat hij Vincents werk meerdere malen moet hebben gezien. (Onder andere op die expo in 1912, in Keulen.) Wie de expo in het Van Gogh Museum bezoekt kan echter alleen maar dankbaar zijn: Munchs 'cover' is misschien nog wel mooier dan het origineel. Alleen deze twee doeken zijn het al waard om een kaartje voor te kopen. Tot voor kort moest je voor Van Goghs Sterrennacht boven de Rhône (links) overigens naar het Musée d'Orsay in Parijs afreizen, maar vanwege de schaal van deze expo was het Franse museum bereid dit topstuk uit hun collectie in bruikleen te geven. Ook veel particulieren wilden graag meewerken aan Munch : Van Gogh, waardoor er kunstwerken te zien zijn die normaal verborgen blijven. Zoals onderstaand zelfportret van Munch.

2. Vincent zag er op zijn 25e al zo oud uit als Edvard op zijn 63e

Munch-Van-Gogh-expo-museum-korting-CJP-Amsterdam-portret
Ging Munchs bewondering nou zo ver dat hij zelfs even uitprobeerde hoe een rode baard hem stond?

Wat een zonnestraaltjes hè? Het linker schilderij werd gemaakt in 1926, door een toen 63-jarige Munch. Rechts zie je hoe oud en ongezond Vincent zichzelf eruit vond zien in 1887/1888. De zelfportretten lijken één ding duidelijk te maken: geld maakt niet gelukkig, maar het houdt je wel gezond. Waar Van Gogh zijn hele leven niks te makken had, was Munch namelijk al snel een vermogend man. Of zoals Munch het zelf zei: "Van Gogh liet in zijn korte leven zijn vlam niet doven - zijn penselen waren vol vuur en gloed in die weinige jaren waarin hij zichzelf opbrandde voor zijn kunst. Ik wilde, in mijn langere leven en met meer geld tot mijn beschikking, mijn vlam ook niet laten doven, net als hij, en met brandend penseel tot het laatste moment schilderen."

3. Munch en Van Gogh zijn de originele popsterren

Munch-Van-Gogh-expo-museum-korting-CJP-Amsterdam-schreeuw-burg
Eerlijk zeggen, moet jij niet ook een klein traantje wegpinken bij deze schilderijen?

De kans is groot dat je eerder een broodtrommel, koffiemok of een parodie op de kunst van Munch en Van Gogh hebt gezien, dan een daadwerkelijk schilderij. Zulke wereldfaam is maar weinig kunstenaars gegeven, maar dat is niet de reden waarom we sinds deze week Munch en Van Gogh beschouwen als de originele popsterren. Toen we afgelopen week door de zalen van het museum struinden, raakten we ontroerd. Oprecht ontroerd, op een manier die je vrijwel nooit meemaakt wanneer je naar stilstaande beelden kijkt. Met brokken in je keel wegslikken en alles. Aangezien we tussen de vijftigjarige journalisten liepen die per se af en toe de gids wilden impressen met een random kunstfeitje, echt wel een prestatie. Dat is wat ons betreft de grootste overeenkomst tussen de twee schilders: hun schilderijen zijn emotie met een lijst eromheen. Van het doek, bam, je hart in. Beide schilders krijgen dat voor elkaar met een techniek die hun tijdgenoten in eerste instantie zagen als een versimpeling: een paar kleuren en lompe penseelstreken. Zoals tegenwoordig eigenlijk alleen Ben Howard en Sam Smith een tranentrekkende wereldhit kunnen schrijven met slechts drie akkoorden. 

Munch : Van Gogh is nog tot en met 17 januari 2016 te zien in het Van Gogh Museum in Amsterdam, met € 20% CJP-korting op de entree.

Comments