Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Antoniowie?
08 SEP 2015 • Door Steven Stoffers • Meer blogs over Film

Antoniowie?

Michelangelo Antonioni klonk voor redacteur Steven als een stripfiguur dat de Sixtijnse Kapel nabouwde met fair trade-chocola. Toch staat hij 12 september vooraan als in filmmuseum Eye een grote overzichtstentoonstelling opent over de Italiaanse filmmaker.

Ik ben absoluut geen film-expert, maar ook geen totale n00b. Dacht ik. Van de top 250 films op IMDB heb ik toch ongeveer eenderde gezien, de afgelopen vijf jaar mistte ik geen enkele editie van het IFFR (en slechts één keer IDFA en NFF). Als het nodig is, kan ik een gefundeerde discussie voeren over het belang van Jurrasic Park voor het gebruik van special effects in Hollywood. Maar de filmregisseur waar filmmuseum EYE dit najaar groots mee uitpakt, kende ik niet: Michelangelo Antonioni klonk voor mij als familie van Tony Chocolonely. Waarom sta ik 12 september dan toch op een filmmuseumdeur te bonken om naar binnen te mogen?

Een tentoonstelling over film, heeft uiteraard een trailer.

Dat zit zo: ik besloot Antonioni (yes, ik heb zojuist voor het eerst zijn naam in één keer goed geschreven) te googlen en raakte gefascineerd door wat ik tegenkwam. Inmiddels ben ik overtuigd dat de beste man die overzichtstentoonstelling verdient. Zonder dat ik dus ooit een film van hem heb gezien.

Antonioni is de Eddy Merkx van de filmwereld

Het eerste feitje dat ik vond was deze vrij casual opsomming van de grote prijzen die hij heeft gewonnen: een Gouden Palm, een Oscar en een Gouden Beer. Dan ben je dus de Eddy Merkx van de filmwereld; het is alsof je ooit de Tour de France, Giro d'Italia én de Vuelta d'Espana gewonnen hebt. Voor zover wij konden nagaan hebben verder slechts Robert Altman (o.a. M*A*S*H*), David Lean (o.a. Bridge Over The River Kwai), Andrzej Wajda (o.a. Man of Iron) en Ang Lee (o.a. Brokeback Mountain) hetzelfde kunstje als Antonioni geflikt. Usual suspects als Scorsese, Fellini en Spielberg wonnen bijvoorbeeld geen Beer, Peter Jackson geen Palm en Hitchcock en James Cameron zelfs Beer noch Palm. Antonioni kon wel wat dus.

Antonioni was een rebel

Ondanks al die prijzen kon ik dus niet meteen een film noemen van Antonioni. Dat heeft waarschijnlijk alles te maken met het feit dat zijn bekendste films kwamen al uitkwamen aan het begin van de jaren zestig van de vorige eeuw. Als je student aan de filmacademie bent, heb je Antonioni echter ongetwijfeld moeten bestuderen. Want Michelangelo heeft met zijn films het medium toentertijd volledig op zijn kop gezet. Of zoals Hitchcock ooit in één adem over Fellini en Antonioni zei: ‘Die Italiaanse jongens liggen honderd jaar voor op ons!’ 

Honderd jaar is misschien wat overdreven, maar vernieuwend was het wel. Tot Antonioni's meesterwerk L’Avventura in 1960 uitkwam, liepen vrijwel alle films volgens een lineair plot. L’Avventura ging daar volledig tegenin, want volgens Antonioni was 'het beeld belangrijker dan het verhaal'. Zo gebruikte Antonioni veel lange shots waarin niks of nauwelijks iets werd gezegd en bijvoorbeeld alleen de wind te horen was. Nu kunnen we dat wel aan, maar toen L’Avventura in première ging in Cannes verlieten mensen luid boe-roepend de zaal. Michelangelo dacht dat zijn carrière voorbij was. Het feit dat we nu naar Antonioni kunnen kijken in EYE heeft hij waarschijnlijk te danken aan de critici en collega’s die dezelfde nacht nog een pamflet opstelden en ondertekenden waarmee ze aangaven dit een heel belangrijke film te vinden. Een film die nieuwe wegen insloeg. L’Avventura won vervolgens de speciale juryprijs van het festival. Het rebelse genie werd erkend.

Antonioni legt nooit iets uit, maar in EYE kun je zijn mysteries misschien ontrafelen

Als je wel eens wat films hebt gezien van Antonioni, weet je dat hij steevast vragen oproept met zijn films die nooit beantwoord worden. (Dit heb ik ook maar ergens gelezen.) Een voorbeeld: eerdergenoemde L'Avventura begint met de verdwijning van ene Anna. Er worden enorme zoekacties op touw gezet om haar te vinden en niemand begrijpt wat er is gebeurd. Heeft Anna zelfmoord gepleegd? Is ze weggelopen? Wilde iemand haar dood hebben? Naarmate de film vordert krijgt Anna's man iets met haar beste vriendin Claudia. Langzamerhand verdwijnt Anna uit hun gesprekken, zodat je aan het eind van de film nog altijd geen idee hebt of Anna nog leeft of niet.

Ik hou daarvan: verwarring schoppen, weglopen en nooit meer uitleggen wat je nu eigenlijk bedoelt. Laat de kunst maar voor zich spreken. Maar ik ben ook redacteur, het is mijn baan om nieuwsgierig te zijn en dingen tot op de bodem uit te zoeken. Mijn nieuwsgierigheid zal altijd winnen en dus sta ik 12 september als eerste op de glazen schuifdeur van EYE te rammen. Het museum belooft namelijk een heleboel aantekeningen van Antonioni tentoon te stellen. Pas als ik die van voor tot achter heb doorgebladerd, ga ik eindelijk zijn films kijken. 

Normaal gesproken zit er € 1,50 CJP korting op tentoonstellingen bij EYE, maar voor Antonioni wordt een uitzondering gemaakt: CJP'ers betalen maar liefst € 4,50 minder dan normale stervelingen. Antonioni's films worden (digitaal opgepoetst en al) ook weer vertoond in EYE, daarop geldt de standaard korting van € 1,-.

Comments

Gerelateerde kortingen

EYE Filmmuseum Amsterdam
€ 5,00 CJP-korting

EYE Filmmuseum Amsterdam

Alles wat je moet weten over film leer je hier