Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Poëzie voor pussies
07 JUL 2015 • Door Martine Bakker • Meer blogs over Theater

Poëzie voor pussies

Een dagje Kattenkabinet met kroelende dichter Sjaan van Poetry Circle Nowhere.

Poëzie klinkt als… In het kader (kater?) van alliteratie en poëtische zinspelingen gaan we vol voor de kattenwoordgrap. Dus: met een dichter naar het Kattenkabinet. Het wat? Het equivalent van on-gedigitaliseerde kattenfilmpjes in een Amsterdams grachtenpand. Aan de Herengracht kun je al een kwart eeuw kijken naar een immense kattencollectie. Van poezelige kattenmummies tot Rembrandt-schilderijen. Nee, de collectie is niet voor de poes.

Ons interviewslachtoffer is voordrachtkunstenaar en dichter Sjaan Flikweert (31). Ze schrijft, danst en traint jonge performance-poëten. Deze zomer staat ze met Poetry Circle Nowhere, een landelijk platform voor schrijvende performers en performende schrijvers, op de Parade om hun spoken word te verkondigen. De voorstelling heet Even tussen ons.

Kittig geposeerd door Sjaan.

Spoken word is toch oorspronkelijk tekstuele kattenkwaad uit Amerika?

‘Het is een geluid van het volk, ontstaan in de jaren zeventig in Amerika door frictie in de samenleving. Spoken word is heel ritmisch en maatschappijgericht. Mensen hadden een manier nodig om emancipatie en het opkomen voor minderheden bespreekbaar te maken. In Nederland had je rond die tijd de beweging van de punkers, waar ook poëten bij zaten, maar zij hielden het toch bij de Nederlandse literaire basis: staccato voorlezen. In 2007 startte bij productiehuis Nowhere in Amsterdam Oost een les in poëtisch schrijven, waarbij de focus lag op de voordracht. Dat werd een collectief. Ik ben er twee jaar later bijgekomen. Nu is onze performance poëzie uitgebreid naar heel Nederland.’

Net als katten die weer op hun pootjes terechtkomen, is spoken word nu toch in Nederland beland (*katten-emoticon met hartjesogen*).

‘Ja. Steeds meer schrijvers werken aan hun manier van optreden. Vaak schrijven literaire poëten prachtige gedichten, maar dreunen ze de tekst tijdens een lezing op zonder schwung. Kijk, ik zie de tekst als duplostenen waar je steeds iets nieuws van bouwt. Je hebt je monoloog of verhaal en dat kleur je in met bewegingschoreografie, zang of muziek, zoals met een loopstation. De performers in Poetry Circle zijn naast schrijver ook kunstenaars op andere vlakken: dansers, muzikanten of zangers. Zo putten we uit de diversiteit van de groep om ons verhaal te vertellen.’

Waar miauwen jullie dan graag over? (We geven toe, hij is een beetje flauw, maar we blijven in de rat–cat!–race om het record woordspelingen in een blog te breken.)

‘We verwoorden het alledaagse. Deels gaan de verhalen over identiteit en onafhankelijkheid, maar we spreken ook over voeding als ritueel in ons leven of over vakantiefoto’s. Tijdens de Parade hebben we het over intimiteit delen. Het hoort bij de mens om verhalen te vertellen. Deze traditie moet zijn weg weer terugvinden vinden in een maatschappij waarin iedereen zijn prikkels online kan halen. Daarom zijn we blij dat we een podium krijgen tijdens de Parade, want het is moeilijk om een plek te vinden in de theaterwereld.’

Krijg je wel eens kattige reacties op je performance?

‘Wel kattig als in dat mensen zich vaak vrij voelen op iets op te merken over mijn voordracht. Soms voel ik me onzeker voor een optreden en omdat ik dicht bij mezelf wil blijven, deel ik dat met het publiek. Zo vertelde ik bij een festival in Amsterdam Zuidoost dat ik nieuw werk ging voordragen en daar zenuwachtig over was. Het optreden ging goed, maar na afloop kwam er een man naar me toe en zei: ‘Mooi verhaal hoor, maar je kan echt niet zeggen dat je zenuwachtig bent!’ Waarom niet? Zenuwen horen toch bij het mens zijn? Ik vind dat echt zo’n ksssst-snauw.’

Voel je je dan een pussy door die zenuwen?

‘Wel een beetje, want vaak blijf ik na een optreden backstage zitten in plaats van dat ik het publiek onder ogen kom. Dat is verlegenheid. Optreden is heel kwetsbaar, ik deel mijn verhaal, doe iets waar mensen een mening over vormen, en kruip daarna het liefst opgekruld als een kat in een hoekje. De Parade is voor mij een goede plek om uit die schulp te kruipen, want daar moet je je voorstelling verkopen. Ik hoop dat ik daar inhoudelijk op mijn werk durf in te gaan. Die openheid waardeer ik zelf altijd in andere dichters. ’

Lekkere plek om een kater te hebben, toch?

We staan hier nu zo kittig voor allemaal katachtige kunstwerken. Welke spreekt jou aan?

‘Die met die kat in een klem. Poezen worden in kunst vaak afgebeeld als edele, esthetische wezens, net als vrouwen trouwens. Dit is juist een bruut plaatje. Je ziet de noodkreet van die poes. Zijn pijn en de spanning op de spieren. Het doet me denken aan de Hollandse beschaving. Er waren tijden dat we veel bruter waren. Je kan denken: ‘Oh, zielig voor die kat’, maar zo is het leven. Je stapt soms in de val en dat doet pijn. Echt een contrasterend beeld tussen alle mooi afgebeelde poezen hier.’

Bruut.

Schrijf je ook over krolse onderwerpen?

‘Krols als in seks? Ja, maar wel verbonden met liefde. Ik hou van de brute platte waarheid en de macht die in seks zitten en verhalen hoeven zeker niet zoetsappig te zijn, maar het hoeft ook niet over ‘lekkere, natte, vieze, kleverige’ dingen te gaan.’

Kun je een gedicht voordragen bij dit beeld van twee parende katten?

‘Ja, dit past wel bij één van mijn krolse gedichten.’ [Sjaan gaat rechtop zitten, met haar gezicht op voordrachtmodus.] 

‘Gevallen in jouw handpalm. Als kleinduimpje. Eet ik uit je vuistje. Jouw zaad.’

Tsja, Sjaan is geen katje om zonder handschoenen aan te pakken als het om haar poëzie gaat. Wil je zien hoe zij en haar poëtische vrienden de voorstelling Even Tussen Ons op poten zetten? Als CJP’er krijg je korting bij de Parade en zie je haar samen met Mirte Hartland, Joost van Kersbergen en UNOM van 7 t/m 15 augustus in Amsterdam. Daarnaast kun je jezelf terugtrekken in het Kattenkabinet met maar liefst € 3,- korting.  

Comments

Gerelateerde kortingen

Kattenkabinet
€ 3,- CJP-korting

Kattenkabinet

Een poezelig museum