Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Holland Festival 2015: de eerste recensies
08 JUN 2015 • Door Martine Bakker en Steven Stoffers • Meer blogs over Theater

Holland Festival 2015: de eerste recensies

De absolute wereldtop qua podiumkunsten staat deze maand op Holland Festival. CJP bekijkt zoveel mogelijk en velt een keihard oordeel. Met dit keer: een techno-opera die we over 30 jaar nog niet vergeten zijn, een politiek incorrecte herschrijving van de Chileense geschiedenis en van een glijbaan af met je smartphone is ook kunst.

The End

Details: Keiichiro Shibuya en Hatsune Miku, Japan, opera, 93 minuten 
Waar gaat het over? Hatsune Miku is één van de grootste popsterren van Japan. Ze heeft miljoenen fans en treedt regelmatig op voor duizenden mensen tegelijk. Zelf geniet ze daar niet echt van, want Miku bestaat helemaal niet. Ze is een hologram, gemaakt om de spraaksoftware van Crypton Future Media aan de man te brengen. Via hun open-source programma’s kun je door wat woorden op je toetsenbord te tikken liedjes maken met Miku’s stem en met wat klikken van de muis zet je er muziek onder. Zo heeft Miku inmiddels meer dan 100.000 nummers achter haar naam staan. Nummers over liefde, dood en hoogstwaarschijnlijk ook over seks met insecten of hoe fijn het is om een bitterkoekje doormidden te bijten. Miku zingt overal over, zolang mensen haar maar blijven voeden met input. In The End vraagt Miku zich af wat er met haar gebeurt als die input stopt. Zal ze sterven? En als ze kan sterven, maakt dat haar dan niet heel menselijk?

The-End-Holland Festival 2015 recensie theater korting CJP Shibuya -Kenshu-Shintsubo
Componist Shibuya staat in die groene doodskist rechts in beeld. Gezellig.

De muziek van The End is allesbehalve de zoete J-pop die Miku normaal maakt. Componist Keiichiro Shibuya, die het podium deelt met Miku, gebruikt Cryptons technologie namelijk voor een bizarre mix van techno, trance, dance en vooral heel veel glitch. Alsof je Tiësto na een 124 uur durend marathonoptreden door een fax-apparaat trekt. Ondertussen flitsen Miku, een onbekende vrouw/monster en een pratend konijn in een wolk van visueel geweld door de fantasiewereld van de popster. Als dat de boel er niet veel duidelijker opmaakt voor je, dan heb je een goed beeld van de voorstelling. Je kunt het plaatje in je hoofd nog even vergelijken met onderstaande trailer, als je wil. Bedenk wel: dit is audiovisueel gezien het rustigste moment van de hele opera.

Wat vonden we ervan? Op dit punt wordt deze recensie problematisch. Alle context waartegen we The End zouden kunnen beoordelen ontbreekt namelijk bij ons. En we zijn echt de kinderachtigste niet. We kunnen absoluut niet zeggen dat het ‘slecht’ was. Visueel was The End te gek en de muzikale composities waren in ieder geval knap en origineel te noemen. Maar het was ook niet ‘goed’. Daarvoor was het gewoonweg te irritant en te verwarrend. Gelukkig bleken we niet de enigen te zijn die moeite hadden om The End te doorgronden. Halverwege het bombardement op de zintuigen zingt Miku 'hoe lang gaan we hier nog mee door?' en we horen minstens vier wat oudere operaliefhebbers om ons heen instemmend zuchten. Maar zelfs fans van Miku herkenden het Gaat-dit-nog-ergens-heen?-gevoel.

Het probleem lag hem vooral in het verhaal. Toen we in de zeer uitgebreide persinfo lazen dat ‘de plot van The End, anders dan bij traditionele opera, vaag is’, hadden er natuurlijk alarmbellen af moeten gaan. Maar ja, de kaartjes waren al besteld. Hoewel Miku de hele tijd hardop min of meer dezelfde vragen en gedachtepatronen over haar eigen sterven herhaalde, was er geen touw aan vast te knopen. En als je dan ondertussen continu belaagd wordt met keiharde, irritante geluiden word je langzaam gek. Dat de Nederlandse boventiteling gelijk liep met de Japanse zang, maar daarna vaak een Engelse computerstem nog al het voorgaande vertaalde, hielp ook niet echt mee. En serieus, een telefoongesprek voeren waarbij je de ander steeds niet goed verstaat is al irritant, maar ernaar kijken is echt om kapot bij te gaan. Je zou kunnen zeggen dat regisseur Shibuya daarmee geslaagd is in zijn opzet: het publiek moet ongeveer de totale verwarring hebben gevoeld die zou ontstaan als een computer ineens kon nadenken over zijn eigen sterfelijkheid. Maar dan hadden we eerlijk gezegd net zo goed anderhalf uur lang naar dit soort fotoseries kunnen kijken.
Cijfer: bij gebrek aan een beter waardesysteem, geven we deze voorstelling een ῷ 

La imaginación del futuro

Details: La Re-sentida, Chili, theater, 85 minuten, Spaans met Nederlandse boventitel, Amsterdamse Stadsschouwburg.
Waar gaat het over? Ken je het verhaal van de laatste speech van Salvador Allende, waarna Pinochet zeventien jaar lang de macht over Chili kreeg en de geschiedenis inging als de grootste mensenrechtenschender ooit? Ellendig toch?! Salvador Allende, de oud-president van Chili die zichzelf door zijn hoofd schoot toen gemenerik Augusto Pinochet een staatsgreep deed, sterft in deze kijk op de geschiedenis niet, maar wordt een heroïsche icoon van nu. Deze versie van Allande – coke-snuivend in een rolstoel - komt voor zichzelf op. Zo schreeuwt hij tegen de Amerikaanse president: ‘Fuck Hannah Montana. Fuck you and your fucking culture’, terwijl hij naast een Cola-machine zit. Tsja, ze zijn misschien niet per se politiek correct bezig, maar maken wel een statement. Dat is het doel van de Chilenen. La imaginación del futuro schets een scenario van wat er met Chili was gebeurd als Allende nooit was gestorven. Zo ontmoeten we een moeder van 'het dode kind', ministers met hun gezicht vol wit pretpoeder, een man in een random apenpak en blonde kindjes van plastic. Alles aangedikt met geschreeuw, gerol over het podium en ironische muziekjes.  

Olé, olé. Klappen na het optree.

Wat vonden we ervan? Verrassend, hilarisch en heftig. En politiek incorrect, zoals de flyer ons al beloofde. Als backpacker die tijd in Chili heeft gespendeerd, is dit een aanvulling op je culturele kennis. Daarnaast komt die blauwe maandag Spaans van pas, want we herkenden duidelijk woorden als puta madre. Momenten staan op ons netvlies gebrand, zoals het stuk dat er een collectebus door de zaal gaat voor Roberto, een dertienjarige Chileense jongen die op zijn zeventiende een verdwaalde kogel in zijn oog krijgt. Een welvarend uitziende man in het publiek, - look: de gemiddelde vader van een CJP’er -, wil geen € 20,- doneren. Een handycam staat stil op zijn bakkes. ‘Why don’t you want to pay € 20,-?’ vraagt de actrice. ‘Moet ik me soms uitkleden?’ Ze trekt haar shirt uit waardoor wij even moeten schakelen. Wauw, ze staat echt in haar blote titties. ‘Moet ik je soms pijpen? Normaal betaal je toch ook gewoon € 50,- voor de hoeren hier op de Wallen?’ De man blijft ongemakkelijk in de handycam kijken en laat het geld in zijn zak. Wij krijgen een lachkick. De man die doorgaat als verdwaalde kogel die later in Roberto’s oog verdwijnt is ook geniaal. We krijgen bijna medelijden met hem als uitschot van de samenleving. Achter ons horen we om de vijf minuten een zware mannenstem ‘ohnooo geweldig!’ uitroepen. Een understatement.  
Cijfer: 9. Gelachen, geschrokken en geleerd. Plus het topless-collectemoment was briljant. 

M.U.R.S. La Fura dels Baus

Details: La Fura dels Bauw, Barcelona, smartshow, 75 minuten, Engels deels met Nederlandse boventitel, Gashouder Westergasfabriek Amsterdam.

Waar gaat het over? Nog zo’n politieke voorstelling waar je je Spanglish kan oefenen. Dat, en een aanval op onze huidige technologische maatschappij. Bottom line: steden van vandaag zijn voortgekomen uit de industriële revolutie en door alle technische snufjes waar we tegenwoordig toegang tot hebben verandert het gedrag van bedrijven, de economie en mensen. De beruchte acteurs van het anti-Franco verzet van La Fura dels Baus, stellen je de volgende vraag: hoe ziet de stad van de toekomst er uit en hoe maakbaar is de samenleving? Dat doen ze door de wereld in vieren te delen met elk een bijbehorende promotiefilmpje: de Wellness zone, de Ecologische zone, de Security zone en de El Dorado Zone. In de ene zaal doe je een lesje Zumba (wat theoretisch gezien niet meer heel hip is, Bikram yoga had beter gewerkt) en in een andere mag je van de glijbaan als je raadt of de beurs daalt of stijgt. De vraag is: wie leidt nou de voorstelling? Jij, de acteurs of (* superspannend muziekje *) de app.

Redacteur Martine als sceptische participatie-hater op het grote doek. 

Wat vonden we ervan? Hysterisch, uitputtend en origineel. Heb je een telefoon? Dan is deze voorstelling echt iets voor jou. Mensen die normaal gesproken moeite hebben met het uitschakelen van hun leven, kunnen nu lekker mobiel blijven. Een volle batterij een pré. Er is een oplaadpunt, maar dan sta je aan een soort (schand)paal je mobiel op te laden terwijl voorbijgangers net iets te hard commentaar leveren op jouw voorbereiding. Gelukkig start iedere wereld meerdere malen, dus je kunt niet te laat komen. Een afrader trouwens voor mensen met pleinvrees en publieksparticipatie-haters, want overal lopen mensen door elkaar en je wordt gedwongen tot meedoen. Zo veranderde het hoofd van redacteur Martine op een levensgrote videoprojectie in een tetrisblokje waar het rondspringend publiek mee aan de haal ging en had ze een digitale stalker. Toen ze zich in een hoekje verstopte voor wat privacy, kreeg ze hardhandig een mondkapje opgedrukt. Uiteindelijk breekt de revolutie uit en kwam het mondkapje van pas. Oordoppen waren ook fijn geweest voor de hysterische housebeat en het geschreeuw. Het was de bedoeling dat het publiek de revolutie met elkaar ging uitvechten, maar door de heftigheid van alle mensen verstopten wij ons liever in de digitale boom.
Cijfer: 7. We zijn blij met de one minute of fame, maar het was een intense beleving als participatie-hater. De boodschap was wel duidelijk. En we zijn blij met ons mondkapje.

CJP volgt de hele maand juni het Holland Festival, want met een CJP-pas kkosten kaarten maar € 15,- of € 17,50. Wat betekent dat je tot wel € 32,50 korting krijgt op je kaarten. Heb je nog geen idee waar je heen wil? Check dan onze speciale selectie voorstellingen!

Comments