Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Annemarie de Gee: 'Ik ben een heel asociaal iemand'
05 JUN 2015 • Door Steven Stoffers • Meer blogs over Lezen

Annemarie de Gee: 'Ik ben een heel asociaal iemand'

Deze week verscheen De kus van een clown, een roman die net zo goed Mep in je giek had kunnen heten. Het tweede boek van Annemarie de Gee (27) hakt erin en dreunt na, dus we moesten even bij haar langs.

172 pagina’s, in ongeveer tweeëneenhalf uur lees je het uit. Toch zijn we al een week lang in de ban van, en in de war door, het nieuwe boek van Annemarie. Vanaf het moment dat de oude hond van Paul Pekman wordt verrast door zijn eigen pisstraal, dender je via toevallig met elkaar verbonden personages in sneltreinvaart langs de grote vragen des levens die we onszelf allemaal wel eens stellen. Wie ben ik en wie bepaalt dat nou eigenlijk? Wat doet het er allemaal toe? Hoe fijn zou het zijn om gewoon op een boot te stappen en de hele wereld achter me te laten?

Die vragen komen echter pas in je op nadat je het boek al uit hebt. Terwijl je leest ben je vooral aan het grinniken om de absurde doch realistische gebeurtenissen, probeer je wanhopig te achterhalen waarom alle personages toch zijdelings met elkaar verbonden zijn en wie in ’s hemelsnaam de clown heeft uitgenodigd die de begrafenis van Paul Pekman verpest. Oh, en je krimpt bij sommige scènes in elkaar. Annemaries taalgebruik is namelijk zo beeldend, dat je de gebeurtenissen soms niet alleen voor je ziet, maar ook hoort. Zo zit een bepaald gorgelend geluid nu voor altijd in ons geheugen gegrift. Na een paar dagen piekeren over De kus van een clown besloten we Annemarie maar gewoon op te zoeken, in de hoop dat als we de schrijfster leerde kennen, we ook de wereld beter zouden begrijpen.

De kus van een clown bestaat uit twee delen, Vasteland en Zee, die elkaar nogal abrupt opvolgen. Waarom wilde je het leven op zee zo duidelijk afzetten tegen het leven op het vasteland? 
‘Doordat mijn vader een boot heeft, zeilden we vroeger veel. Nog steeds wel eens, trouwens. Ik heb dus heel vaak het land langzaam aan de horizon zien verdwijnen. Dat is een mythisch gevoel. Op zee zijn is zo’n contrast met het leven op het land. Hier gelden onze regels, dit hebben wij gemaakt. Op zee is niks. Het is een beetje als de dood of zo; de mens hoort daar niet. Maar juist op zee voel je hoe de wereld werkt, het systeem van dag en nacht, de elementen. Dat vind ik mooi en ik hou ook van het idee dat mensen dus op zoek gaan om te voelen hoe moeder aarde werkt. Aan de andere kant is de open zee iets heel dreigends; het fijnste moment was voor mij toch het broodje kroket als we weer veilig terug waren.’  

Is het eerste idee voor het boek ook op zo’n boottocht ontstaan?
‘Nee. Tenminste, het exacte moment kan ik niet terughalen. Het begon in ieder geval met de vraag: zou er ergens nog iets anders zijn? Mensen die op zoek zijn naar een uitweg fascineren me. Ik kijk vaak om me heen en denk: jemig, wat doen we hier met zijn allen? Wat houden we onszelf voor in het leven? En wat een ellende is het vaak. Rosa, Meneer Steeghuizen en de zoon van Paul Pekman (de drie hoofdpersonages, -red.) vluchten de zee op in de hoop dat ze ergens vredigheid kunnen vinden en, het klinkt misschien een beetje cliché, de geruststelling dat het leven zin heeft. Dat het meer is dan zomaar een beetje rondkrioelen. Die vragen zaten eigenlijk ook al in mijn eerste boek, Kamermensen. Het houdt me erg bezig.’

Hoe komt dat?
‘Nou ja, ik denk dat iedereen daar mee bezig is. Zo niet, dan begrijp ik je niet. Ik kan me geen wezenlijker vraag voorstellen.’

Er zijn toch ook veel mensen die wel gewoon rust in hun hoofd hebben en niet per se de noodzaak voelen om de zin van het leven te ontdekken?
‘Ja, het is ook niet zo dat ik gebukt ga onder deze vragen elke dag. Ik vind het alleen een bijna niet te verkroppen uitgangspunt. Als je erover nadenkt, kom je altijd tot de conclusie dat de mens niet met een reden op aarde is. Maar met een beetje geluk en als je je best doet, heb je wel ongeveer tachtig jaar waarin je wat kan hier. Dat is best een tijd. Voor mijn gevoel is het in ieder geval te lang om maar gewoon uit te zitten. Ik wil daar dus invulling aan geven, maar heb tegelijkertijd het besef dat er vóór mij al zo veel mensen zijn geboren en gestorven wiens leven objectief gezien geen zin heeft gehad. Waar dient dat dan allemaal voor?’

kus van een clown cover Annemarie de Gee interview korting CJP
We zijn er vrij zeker van dat een cover in grijstinten ingaat tegen alle heersende boekenverkoopnormen, maar dat geldt eigenlijk ook voor het bijzondere verhaal.

‘Tot honderd jaar geleden was het antwoord op die vragen helder. Ik heb het altijd heel jammer gevonden, vooral als kind, dat ik niet gelovig ben opgevoed. In God geloof ik niet en ik weet ook heel weinig van het geloof. Maar het lijkt me heerlijk als er een hoger, vastgesteld doel is waar je naar kan leven en je aan op kunt trekken. Ik denk dat het in deze tijd, waarin de kerk en het geloof een veel kleinere rol spelen in de levens van steeds minder mensen, moeilijker is om je richting te bepalen. Dat geeft onrust.’

Onze conclusie na vijf dagen nadenken over het boek, was dat het een variatie is op Sartre: de hel, dat zijn de anderen. Maar zonder anderen besta je eigenlijk niet. Daarmee zitten we er dus totaal naast?
‘Nee hoor, dat zit er ook wel in. We zijn absoluut tot elkaar veroordeeld en dat is tegelijkertijd heel vervelend en heel fijn. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje.’

Haha, een heel onpoëtische, maar per ongeluk treffende samenvatting van het boek. Welke passage zou je er zelf uithalen voor op de achterflap?
‘Die van Rosa, waarbij ze terugdenkt aan een van de favoriete zeemansverhalen van haar beste vriendn Laura. Ik lees het even voor: "Odysseus wist dat Poseidon zijn schip niet zomaar liet zinken, hij wist dat de Sirenes… la la la… Twintig jaar duurde het voordat hij thuiskwam. Welke ongelovige (die zou denken dat alles zonder reden was) zou die strijd hebben volgehouden? Odysseus had zich geen speelbal gevoeld. Hij had een tegenstander, terwijl wij moderne mensen, aldus Laura, niets anders konden dan richtingloos heen en weer bewegen."’

Je studeerde in 2010 af aan de toneelacademie als theatermaakster/regisseur. Rosa is actrice in opleiding. Waarom heb je het belangrijkste personage van je boek die rol gegeven?
‘Het richtingloze van acteurs vond ik heel goed passen bij dit boek. De beste acteurs zijn volgens mij de mensen die zelf niet zo veel te zeggen hebben, die heel makkelijk kunnen transformeren in een ander. In een idee van een ander ook. Begrijp me niet verkeerd; volgens mij is acteren één van de mooiste beroepen ter wereld en ik heb enorm veel respect voor goede acteurs. Zelf trok ik acteren echter alleen als we mochten improviseren. Dat je slechts wil spelen in andermans ideëen, begrijp ik niet. Misschien is dat mijn ego. Ik vind het heel knap dat je je als acteur zo dienend kan opstellen, maar ik wil mijn eigen idee laten zien.’

Dat ego speelt ook op in één van de columns die je vorig jaar schreef voor The Post Online. Je zit in een boekhandel en vraagt jezelf af waarom Kamermensen niet in de kast staat, terwijl de recensies toch beter waren dan die voor menig ander debuut. Heeft dat je erg beziggehouden de afgelopen twee jaar?
‘De eerste goede recensie voor Kamermensen was meteen van Jaap Goedegebuure van Trouw. Ik stond perplex. Dát is erkenning. Heel fijn, maar het smaakte ook direct naar meer. Het feit dat NRC het boek niet heeft gelezen, vond ik heel irritant. Ja, jezus. Werk ik daar twee jaar voor? Lees mijn boek, het is goed. Nu het nieuwe boek uitkomt is het net zo erg: ik slaap al nachten niet meer. Die erkenning vind ik erg belangrijk. Tegelijkertijd wil ik het liefst met rust gelaten worden, ik ben een heel asociaal iemand. Niet dat ik nooit buiten de deur kom of geen vrienden heb, ik word alleen een beetje raar van te veel prikkels. Na dit interview moet ik ter promotie van het boek door naar iets anders en eigenlijk trek ik zo het liefst een slaapzak over mijn hoofd. Maar dat kan dus niet, omdat ik zo graag wil dat mijn boek wordt opgemerkt. Ik wil dat het zin heeft gehad.’

De kus van een clown ligt nu in de winkel én we mogen er vijf exemplaren van weggeven aan gelukkige CJP'ers. Geef het leven van Annemarie de Gee zin en doe mee!

Comments

Win
Annemarie de Gee - De kus van een clown