Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Wat maakt kunst zo duur? - Veilinghuis
08 JAN 2015 • Door Steven Stoffers • Meer blogs over Expo

Wat maakt kunst zo duur? - Veilinghuis

Hoe hang je een prijskaartje aan een schilderij? In drie weken zoekt CJP het uit met behulp van veilinghuis Christie's, de Beste Galerie van 2015 en het Rijksmuseum.

Een paar weken geleden schreven we over de redenen waarom iemand in 's hemelsnaam 6,5 miljoen dollar neerlegde voor deze foto. Of eigenlijk over het gebrek aan geldige redenen daarvoor.

Enkele dagen eerder was ons nog een bericht over bizarre kunstprijzen opgevallen. Een Hongaarse kunstkenner zag toen hij tegen zijn zin met zijn dochter naar de familiefilm Stuart Little keek een verloren gewaand meesterwerk van kunstschilder Robert Bereny hangen in de achtergrond. De nietsvermoedende setdresser van Stuart Little kocht het schilderij in de jaren negentig voor € 500,- bij een antiekwinkel en tot ze het voor de opnames gebruikte, hing het al jaren bij haar in de slaapkamer. Die ze nu flink kan verbouwen. Dat is op zichzelf al een prachtig verhaal, maar nu komt het; het schilderij was verkocht aan de antiekwinkel voor $ 400,-, door een kunstkenner die wist dat het Slapende vrouw met zwarte vaas van Berény was. 'In die tijd gingen Berény's voor die prijs van de hand', zegt hij. Vorige maand ging het 'ontdekte' schilderij echter voor maar liefst 229.500,- euro over de toonbank! De startprijs voor de veiling was al € 110.000,-, dus dat de setdresser een flinke winst ging maken, stond vast. Maar hoe kan dat eigenlijk, vroegen we ons na het lezen van dat bericht af. Wie bepaalt hoeveel een schilderij waard is?

Een veilinghuis lijkt de meest logische plek om een antwoord te krijgen op deze vraag. In het eerste deel van deze mini-serie beginnen we dus maar meteen bij één van de twee grote spelers op de veilingmarkt: het internationale veilinghuis Christie’s. We worden doorverwezen naar Peter van der Graaf, de specialist na-oorlogse en hedendaagse kunst.

Peter, om meteen maar met de deur in huis te vallen: waarom zijn schilderijen eigenlijk zo duur?
‘Het woord ‘duur’ zou ik nooit gebruiken. Sommige kunst is zeer kostbaar, dat wil ik wel meteen beamen. Bij een veiling is het zo dat het kunstwerk waard is wat er wordt geboden. Het is echt een kwestie van vraag en aanbod: de koper bepaalt wat het kost. De hoogste bieder gaat met het stuk naar huis, zo simpel is het. Op die manier ontstaan ook de soms bizarre verschillen in prijs tussen twee topstukken; er is dan simpelweg meer dan één partij geïnteresseerd in het werk. Niets is zo belangrijk voor een geslaagd veiling als competitie. De taxatie van een werk zal dan ook altijd aan de conservatieve kant zijn. Op die manier zullen er meer potentiële kopers geïnteresseerd raken in het stuk als ze de catalogus van een veiling doorbladeren. Aan de andere kant blijft een werk soms ook onverkocht, omdat men niet bereid is te betalen waar wij het werk op taxeren. Dan kun je zeggen dat het dus blijkbaar de prijs niet waard is.’

Ok, duidelijk. Hoe bepaal je dan die startprijs?
'Kunst is de enige belegging waarbij je juist moet uitgaan van behaalde resultaten uit het verleden. Wij kijken gewoon naar wat een vergelijkbaar schilderij in het verleden heeft opgebracht. Wat kost de kunst uit die periode, wat kost de kunst van die schilder, wat kost de kunst van die schilder ín die bepaalde periode et cetera, et cetera. Daarvoor zijn verschillende databases beschikbaar. Zelf vind ik Artnet.com het prettigst werken. Ik kan daar ook het formaat, de techniek en al dat soort dingen invullen om zo vergelijkbare schilderijen te vinden. Dat is de basis. Verder kijk je naar de geschiedenis van het specifieke werk: is het vaak tentoongesteld, hoe typerend is dit stuk voor het oeuvre? Als iets van afstand echt als Rembrandt te herkennen is, is het aantrekkelijker voor kopers. Er komen een heleboel factoren bij kijken, maar die zijn allemaal redelijk te onderzoeken. Uiteindelijk komen daar twee bedragen uit waartussen wij denken dat het schilderij voor verkocht gaat worden op een veiling, dus bijvoorbeeld ‘tussen de € 10.000 en € 15.000’. ’

Maar hoe plak je dan een prijssticker op zoiets vaags als ‘het is oeuvre-typisch’?
‘Tsja, we verkopen natuurlijk voor een héél groot deel emotie. Het is soms moeilijk uit te leggen waarom een werk zo kostbaar is, waarom mensen dit bedrag ervoor neer willen gaan leggen, maar wij hebben tenminste nog de vergelijkbare resultaten uit het verleden. Een veilinghuis doet namelijk vrijwel alleen maar in tweedehands kunst; het werk heeft bijna altijd al een geschiedenis. Wij weten al of er een algemene consensus is over de kostbaarheid van het werk. We weten of de verzamelaars het een belangrijke kunstenaar vinden en kunnen inschatten hoe de markt een bepaalde stroming of vergelijkbare werken op dit moment waardeert. Een galeriehouder heeft het wat dat betreft veel moeilijker. Zij zijn degenen die als eerste een prijs moeten geven aan een kunstwerk. Misschien krijgen jullie bij een galeriehouder een beter antwoord op deze vraag.’

Zo gezegd, zo gedaan. Volgende week bellen we met Galerie Frank Taal, die zich officieel Galerie van het jaar 2015 mag noemen.

Comments

Gerelateerde kortingen

We Like Art/Kunstkoopregeling
Korting verschilt met CJP

We Like Art/Kunstkoopregeling

Leen kunst voor nop met je CJP-pas

Rijksmuseum

Dé plek voor je broodnodige portie Vermeer en Rembrandt

50%