Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Wáárom kost deze foto 6,5 miljoen?!
17 DEC 2014 • Door Steven Stoffers • Meer blogs over Expo

Wáárom kost deze foto 6,5 miljoen?!

Vorige week klikte ik op het Buzzfeed-artikel This Is The World’s Most Expensive Photograph. Omdat het internet niet altijd even snel is op CJP HQ, verheugde ik me een volle 4,3 seconde op het kunstwerk dat mijn netvlies zou gaan strelen. Als er 6,5 miljoen dollar (5,2 miljoen euro) wordt betaald voor een foto, dan moet dat immers iets héél bijzonders zijn, nietwaar? Een beeld waar je kippenvel van krijgt, waar het haar op je armen van overeind gaat staan. De verwachting werd deels ingelost: ik kreeg inderdaad de duurste foto ter wereld te zien en er gingen wat haren recht overeind staan. Mijn nekharen.
Teeeering zeg. Steek er een cellofaantje omheen en Peter Liks Phantom kan zo boven elk met onduidelijke vlekken bezaaid motelbed. Hoe kún je hier zoveel geld voor over hebben? 

Een week lang heb ik nagedacht over een rationeel antwoord op die vraag. Een wéék en ik snap er nog steeds niks van. Laat me je uitleggen waarom.

Phantom is geen uniek kunstwerk
Bij een schilderij kan ik me indenken dat een verzamelaar per se dát schilderij wil hebben: het ene unieke exemplaar dat niemand anders heeft. En dus niet de zwart-witte kopie van een 'kunstwerk' dat de kunstenaar eerder al te koop aanbood in kleur. In een oplage van 950! Bovendien: wat let mij om deze foto uit te printen op canvas en boven het met onduidelijke vlekken bezaaide motelbed te hangen? Nergens wordt gerept over wat de koper eigenlijk krijgt voor die 6,5 miljoen dollar. Zijn de negatieven nu ook van hem? 

Ok, niet uniek dus. Is het dan misschien bijzonder goed uitgevoerd?  
Zoek op Google afbeeldingen even naar Antelope Canyon. Kies willekeurig welke foto uit de duizenden resultaten. Nee, maar echt: er zijn best wel veel foto's van vergelijkbare schoonheid. Maak hem zwart-wit. Hang hem boven een met vlekken bezaaid motelbed. Boem, je hebt zojuist zes...en...een...half...miljoen dollar bespaard. (Kun je mooi gebruiken om een iets serieuzer en betaalbaarder werk boven je bed hangen via onze gunstige kunstkoopregeling i.s.m. We Like Art.)

Maar dan is het toch op zijn minst een origineel idee?
Er is een reden dat je zoveel vergelijkbare resultaten vindt. De canyon waar Phantom is gemaakt, is namelijk een toeristische trekpleister in het noorden van Arizona. Je kunt de canyon alleen bezoeken als je een tour boekt onder leiding van een van de Navajo-indianen, op wiens land de canyon ligt. Vast onderdeel van de tour: een foto maken waarbij de Navajo wat zand in een zonnestraal gooien om te laten zien hoe daardoor het licht weerkaatst wordt tegen alle wanden van het ravijn. Neem even de tijd om te laten bezinken hoe on-origineel Peter Liks foto is.

Goed. 
Nee, niet goed! Neem nog even drie minuten de tijd en lees ondertussen deze freakin' TUTORIAL over hoe je het best een foto kunt maken van het zand dat de Navajo opgooien in de Antelope Canyon. Of bekijk op zijn minst even het resultaat van de schrijver van die tutorial: oh mijn godje, net als op de foto van Lik is het een spook!

Kom, kom, je ziet toch ook wel in dat deze foto eeuwigheidswaarde heeft? Het is het begin van een totaal nieuwe manier van fotograferen, van kijken naar deze kunstvorm.
...
Ik laat het wat betreft de artistieke waarde voor nu even bij een conclusie van iemand die ervoor heeft doorgestudeerd. Kunstcriticus Kenneth Baker zegt het in een item van Al Jazeera wat mij betreft prima: 'There is no artistic or critical justification for that price.'

Peter Lik is wel een bekende naam
Ja, dat klopt. De beste man heeft vijftien galeries over de hele wereld en een eigen tv-show op NBC en The Weather Channel. Zijn naam is bekend, maar om alle verkeerde redenen. Ondertussen wordt hij verguisd door werkelijk elke kunstcriticus die er is. Een beetje zoals Miley Cyrus, zeg maar. (Die vorige week trouwens ook haar ´kunst´ tentoonstelde.) Maar niemand zou toch zes-en-een-fucking-half-miljoen dollar neerleggen als Miley terugkwam van haar Navajo-tour met deze foto?

Eh, dan is het vast een investering?
Kunsthandelaren heten niet voor niets handelaren, toch? Dit is de duurste foto ooit, omdat de koper denkt er geld mee te kunnen verdienen. Bovenstaande in acht nemend, zou dit dan een slimme investering zijn? Laten we eens kijken wat iemand die er verstand van heeft zegt over het aankopen van een 'kunstwerk' van Lik: 'If I was advising a client on a $1 million art purchase (zoveel kostte One, een ander werk van Lik, -red.), I would be extremely wary of purchasing a Peter Lik photograph, however good it is. This is because Peter Lik's photographs have no secondary market presence or value.', aldus art consultant David Hulme in 2012. Met andere woorden: de echte waarde van Liks miljoenenwerk is nooit getest, want er is nog nooit geprobeerd om het door te verkopen.

Sterker nog, Liks werk wordt voornamelijk verkocht in zijn eigen winkels (allen op locaties rond toeristische trekpleisters voor rijkelui), vrijwel nooit op veilingen. De weinige keren dát zijn werk onder de hamer gaat, vallen de prijzen nogal tegen. Bij Christies werd er nog wel 80.000 dollar (dat is dus 1,23% van de prijs van Phantom) neergelegd voor Beyond Paradise, maar op veilingsites proberen mensen soms massaal afstand te doen van hun 'Liks' en dat drukt de prijzen tot (ver) onder de 10.000 dollar. Wáárom zou je dan als handelaar 6,5 miljoen neerleggen voor een werk dat je zag hangen in New York? Ik bedoel: er is niemand die tegen je biedt en dan ga je uit jezelf zes-en-een-half keer hoger zitten dan het duurste werk dat er ooit verkocht is van de kunstenaar? 

Ik kan maar tot één conclusie komen: dit is een scam om de waarde van alle andere foto's van Peter omhoog te krikken.
Ha ha, geloof je het zelf? We hebben toch bewijs dat de koop is doorgegaan; het persbericht van Peter...

Oh, wacht.

Wat we weten is eigenlijk alleen dit: Peter Lik heeft een persbericht verstuurd waarin hij claimt dat Phantom voor 6,5 miljoen dollar over de toonbank ging. Controleren bij de koper kan niet, want die wil anoniem blijven. De advocaat die namens hem zegt te spreken, Joshua Roth, bezweert dat de koop echt is. Maar hij wil geen bewijzen laten zien, dus we moeten hem maar geloven. Want hij is tenslotte advocaat en spreekt dus de waarheid. Jep, dat zegt hij echt.

Kun jij wel één goede reden bedenken waarom deze foto vorige week voor 6,5 miljoen dollar over de toonbank ging? Ik hoor het graag. Het beste antwoord krijgt een uitgeprinte versie van Phantom in een cellofaantje thuisgestuurd.

Comments

Gerelateerde kortingen

We Like Art/Kunstkoopregeling
Korting verschilt met CJP

We Like Art/Kunstkoopregeling

Leen kunst voor nop met je CJP-pas

Win
De Hallen Haarlem