Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Matroesjka ontmoet: Erik van Muiswinkel
01 DEC 2014 • Door Lisa Loeb en Janneke Rinzema • Meer blogs over Theater

Matroesjka ontmoet: Erik van Muiswinkel

Hoe hard je moeder het ook ontkent: als beginnend cabaretier heb je het bereik van een prepaid-telefoon in Oost-Knollendam. Je hebt maximaal dertig Twitter-volgers en op Facebook al bijna zeven fans. Met je debuutvoorstelling breng je het publiek in Druten, Veghel of Malden dagelijks tot waanzinnige hoogten. Tenminste, als er publiek zít. Want een succesvol cabaretier worden, dat kost tijd.
 
Zo ook bij ons. En dus krijgen we, na het zoveelste optreden in een hooischuur slash festiviteitencentrum, regelmatig de tip dat we Humberto Tan of Giel eens moeten bellen voor een gesprekje. Zelfs in Holten, waar op zaterdagavond niets anders te doen is dan je in een coma te zuipen en je buurmeisje te bezwangeren (wat ook prima tijdens onze voorstelling kan), zegt men dat het voor de kaartverkoop verstandig zou zijn om een keer bij De Wereld Draait Door aan te schuiven. Ha! Wat een goed idee! Regelen we morgen meteen. Nadat we wakker zijn geworden naast Jeroen Pauw natuurlijk.
 
Rsi-duimpje
Toch hebben ze een punt. Met een briljant cabaretprogramma op de proppen komen is niet meer genoeg in deze multimediale tijden. De gemiddelde cabaretier selfiet zich een rsi-duimpje waar de Kardashians jaloers op zouden zijn. Alles om maar gezien en gehoord te worden. Maar als je eenmaal wereldberoemd bent met je grappen en grollen, wat doe je dan met die bekendheid? We vragen het aan een van de succesvolste cabaretiers die we hebben.
 
VARA-zakkenvuller
Erik van Muiswinkel (53) is beter, actueler en hotter dan ooit. Je hoeft de tv maar aan te zetten of Erik verschijnt: in Koefnoen, Cojones of naast een of andere vent met een hipsterbaard uit Spanje  (of was het nou Turkije?). In september won zijn voorstelling Schettino! ook nog eens de prijs voor het meest indrukwekkende cabaretprogramma. Wij ontmoetten Erik twee jaar geleden voor het eerst, toen wij als kleine Matroesjka’tjes optraden op een leeg plein in Leiden. Erik liep toevallig langs en twitterde iets liefs. Gevolg: onze online-aanhang verviervoudigde. Het mag duidelijk zijn: de man heeft macht, and he’s not afraid to use it.
We onderwerpen Erik aan ons vragenvuur in een zonovergoten EYE, in Amsterdam. Hoe ver reikt zijn macht precies? ‘Ik heb wel invloed, maar het is beperkt. Ik heb vooral een podium. Letterlijk, in de zaal, maar daar komen alleen de mensen die een kaartje kopen. Als je écht iets teweeg wilt brengen moet je naar De Wereld Draait Door of Pauw. Maar dan word je al snel weggezet als ‘linksmensch’ of ‘VARA-zakkenvuller’, rechtse bagger die heel rare vormen aan is gaan nemen. Dat mensen tegenwoordig drie keer nadenken voordat ze hun nek uitsteken, snap ik wel.’
 
Erik, waar blijf je?
Toch doet Erik dat wel. Bijvoorbeeld in 2008, toen hij met een ingezonden brief in de Volkskrant de Olympische Spelen in China bekritiseerde. Dit leverde hem een stroom bagger op waar de Droomshow jaloers op zou zijn. Stond hij altijd al op de barricade?
‘Nee, helemaal niet. In mijn jeugd was iedereen zó activistisch dat ik me daar juist tegen verzette. China was de eerste keer dat ik er vol in ging. Niemand deed er wat aan, de politiek niet en kritische journalisten ook niet. Dus deed ik het. En dan zit je ineens bij Pauw en Witteman en weet heel Nederland waar je mee bezig bent.'
 
Pietentoestand
Bemoeit hij zich - als Hoofdpiet- dan ook met de Zwarte Pieten-discussie?
‘Ik heb ooit twee Zuid-Afrikaanse pleegkinderen in mijn gezin gehad. Ik weet nog dat een van die meisjes met mij meeging naar het voetbalveld ging en dat iemand riep: ‘Hé van Muiswinkel, heb je je Zwarte Pietje bij je?’ Plots had ik door hoe het voor haar was. Toen heb ik een pleidooi geschreven om Zwarte Piet aan te passen. Ik had in al die jaren ook al gemerkt dat dingen uit de rails begonnen te lopen. Er is een zeurende pijn, zeker bij de Surinaamse gemeenschap. Toen het stuk uitkwam dacht ik, nou daar gaan we. China revisited. Maar nee, niks. Niemand pikte het op. Een half jaar later, toen Quinsy Gario bij Pauw en Witteman zat, ontplofte de boel. Ineens stond de telefoon roodgloeiend: ‘Erik, waar blijf je?’, riepen de media. Maar ik zei: ‘Ik ga niet aan tafel. Ik ben de Hoofdpiet, kinderen herkennen mijn kop. Ik heb ooit een stuk geschreven, zoek dat maar op’. Zo is het balletje gaan rollen. De burgermeester van Amsterdam, Eberhard van der Laan, die enorm door de kwestie in een hoek gedrukt werd, heeft dat stuk toen gelezen en mij gebeld. We hebben ruim een uur met elkaar gesproken, puur privé. Maar in een adviesbrief aan alle betrokkenen in Amsterdam citeerde hij mij later letterlijk. Netjes met naam en toenaam, overigens. Ik heb me dus per ongeluk enorm met de discussie bemoeid, maar alleen op de achtergrond.’
 
Je ziet het toch vrij regelmatig, cabaretiers die zich met dit soort publieke kwesties bemoeien. Ziet hij het als de taak van een cabaretier om de wereld te veranderen?
‘Ik vind het leuk om mensen verschillende kanten van een moeilijke zaak te laten zien en ze kwaad te maken. Dat is voor mij de essentie van cabaret: dat je het opstookt, moeilijk maakt en dat er - het allerbelangrijkste - onderweg gelachen kan worden. Je kunt zelf bepalen waar je je bevindt op deze ‘schaal van naarheid’. Ik zit ergens tussen Jeroen van Merwijk en Jochem Myjer in.’
 
We vragen Erik tenslotte, in de traditie van meneer Twan Huys, of hij nog een gouden tip voor ons heeft. ‘Onthoud dat je nooit je werkwijze of je stijl aanpast vanwege een externe overweging. Omdat je bijvoorbeeld meer publiek of geld wilt. Cabaretiers hoeven nooit objectief te zijn. Maar vergeet niet dat je geloofwaardigheid je hoogste goed is. Zorg dat die niet in het geding komt. Dan gaat het je goed.’

We kijken samen uit over het IJ. Hij heeft gelijk. Natuurlijk. Stiekem hopen we toch dat hij deze column retweet. Maar alleen omdat hij erachter staat. En wij ook.
 
Erik van Muiswinkel speelt nog tot en met januari 2015 zijn programma Schettino!. Matroesjka speelt dit seizoen door het hele land met de finalistentour van het Amsterdams Kleinkunst Festival, Cabarestafette en #Aanstormend. Op beide voorstellingen krijg je CJP-korting, het verschilt per theater hoeveel. 

Comments

Gerelateerde kortingen

Korting in theater
CJP-korting

Korting in theater

Tot 50% korting in het theater