Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Twee violen en een stripper en een fluit…
03 NOV 2014 • Door Martine Bakker • Meer blogs over Expo

Twee violen en een stripper en een fluit…

Ilvy Njiokiktjien. De eerste Fotograaf des Vaderlands én de allereerste vrouwelijke fotograaf die een Zilveren Camera won. Deze vrouw, met onuitspreekbare achternaam, krijgt het voor elkaar om met iedere klik van haar camera een sprekend tijdsbeeld neer te zetten. Anderhalf jaar lang ging Ilvy ieder weekend naar de verjaardag van 100 willekeurige mensen in Nederland. Dit resulteerde in een rariteitenkabinet van mensen, dat te zien is tijdens de tentoonstelling én in het boek Slagroomtaart en Slingers.
1 In den beginne
‘Mijn allereerste foto was op de eerste verjaardag van het kindje van een kennis. Ik moest ergens beginnen! In eerste instantie was het idee dat ik maar twaalf foto’s zou maken als Fotograaf des Vaderlands. Tijdens een uitzending van DWDD zei ik impulsief: ‘Ik ga er gewoon honderd doen!’. Toen besefte ik niet dat er maar tweeënvijftig zaterdagen in één jaar zitten en dat bijna iedereen, op wat kinderfeestjes en een paar verjaardagen op de dag zelf na, zijn verjaardag op zaterdag viert. Theoretisch komt het er dan op neer dat je twee jaar lang fulltime je zaterdag inlevert. Conclusie: ik heb al anderhalf jaar géén weekend meer gehad.’ 

43 De laatste verjaardag
‘Het verhaal dat mij het meest is bijgebleven was de 43ste verjaardag van Daan uit Utrecht. Het was zijn laatste verjaardag en hij is inmiddels overleden. Hij had allerlei verschillende ziektes aan zijn ingewanden. Ik had in DWDD een oproep gedaan, want zocht naar iemand die wist dat het zijn of haar laatste verjaardag zou zijn. De volgende dag meldde Daan’s zus zich. Toen het eenmaal zover was durfde ik eigenlijk niet meer, ik vond het zo pijnlijk, maar uiteindelijk ben ik toch gegaan. Het was een hele mooie avond. We hebben met z’n allen taart en sushi gegeten. En gek genoeg ‘lang zal hij leven’ gezongen. Heel ironisch natuurlijk, want Daan was drie maanden later overleden. Heel bijzonder om hier bij te mogen zijn.’

97 Dansen voor het draaiorgel 
‘Ik ben echt van oude mensen gaan houden. Ze zijn goudeerlijk en zo lekker kattig. Want ja, voor wie zouden ze zich nog aardig gedragen? Maar er waren ook lieve exemplaren. De 97-jarige George wilde ieder jaar op zijn verjaardag een draaiorgel. Persoonlijk vind ik orgelmuziek walgelijk, maar deze man was vroeger een van zo’n mannen die met een bakje op straat staan te schudden. Op zijn verjaardag in het bejaardentehuis was een orgel aanwezig. Zijn eigen vrouw was inmiddels overleden, dus ging hij met een vrouw uit het thuis dansen op de orgelmuziek. Zo ontroerend.’

77 Woensdag Gehaktdag
‘Richard Klinkhamer is de schrijver van het boek Woensdag Gehaktdag. In 1991 vermoorde hij zijn vrouw, hakte haar in stukken en begroef haar in de tuin. Nadat hij in 2000 werd veroordeeld kwam hij na drie jaar vrij. Vervolgens heeft hij nog een paar jaar met een enkelband om thuis gezeten, middenin de Jordaan. Daar woont hij nu nog. Ik had hem voor HP de Tijd geportretteerd en vroeg wanneer hij jarig was. Hij zei: ‘In maart. Je mag wel komen hoor, maar er komt niemand, want niemand wil mij meer zien.’ Toen ben ik in mijn uppie gegaan. Hij leest heel veel en schrijft. Ook die dag. Er was inderdaad niemand. Alleen ik.’

84 Akkermannetjes
‘Tijdens een verjaardag in een zo’n typisch Nederlands kringetje vertelde meneer Akkerman dat hij vroeger klompenmaker was geweest. In de wijde omgeving liep iedereen op zijn klompen, exemplaren die hij met de hand uit boomstammen sneed. ‘Akkermannetjes’ heetten deze klompen. Hij was ontzettend verbaasd dat ik ze niet kende, zei: ‘Maar hoe kan dat? Dat was dé klomp’. Ik besefte ineens hoe bijzonder het is om Nederlandse geschiedenis, zomaar tegen te komen op een verjaardag.’ 

19 Eindelijk man
‘Van iedere verjaardag weet ik nog wat we aten en waar we het over hadden. Zo ook bij de verjaardag van een jongen die negentien werd. Hij zat daar met kort stekelhaar en stoere mannenkleren. Tot zijn achttiende had hij zijn leven doorgebracht als meisje. Dit was zijn eerste verjaardag als jongen. Het zorgde awkward situaties, want de hele familie zong: ‘Lang zal ze leven.’ Zijn vrienden van school, die hem nog maar kort kenden, zongen daardoor extra hard: ‘Lang zal HIJ leven.’

40 De bebaarde hipsters van Schorem
‘Soms liep ik door de stad en dacht ineens: Er moet nog een rolstoel in! Of een Surinamer! Zo ben ik veertig keer van foto gewisseld en moest ik steeds met hangende pootjes naar reeds gefotografeerde mensen bellen, dat ze toch niet in het boek kwamen. Mijn eerste 40-jarige verving ik voor een hipster. Vijf jaar geleden had niemand een baard en over vijf jaar heeft niemand méér een baard. Dus belde ik de mannen van Schorem. Toevallig werd de eigenaar 40 en in de zaak organiseerden ze een surprise-feestje. Vrouwen mogen niet in de zaak komen tijdens werktijd, dus pas nadat de laatste klant was vertrokken mocht ik naar binnen komen.’ 

71 De aller-aller-laatste
‘De laatste foto maakte ik drie weken geleden. Ik kon niet kiezen tussen een travestiet uit Amsterdam of een moslim uit Pakistan. Toen brak de travestiet zijn been, dus die vierde het niet meer. De Pakistaan vierde zijn verjaardag niet groots, maar ging bidden voor een mooi nieuw jaar. Pakistanen bidden vaak voor zieken, Allah en zichzelf, maar ook voor het koningshuis. Hij had een foto van Beatrix én van Willem-Alexander en Maxima hangen. Heel veel mensen zijn tegenwoordig zo radicaal over buitenlanders en vluchtelingen. Vol is vol. En dan zie je zo’n man die iedere dag bidt voor Beatrix.’

Een paasbest resultaat
‘Niet iedereen is blij met het resultaat. De mensen op de foto denken vaak: ‘Ik kom in een boek, dus dat moet op zijn paasbest.’ Maar ik ben er niet om mensen op hun mooist op de foto te zetten. Ik heb juist het moment gekozen, waarop iemand lullig met een taartje zit of net voor zich uit zit te staren. Geen geijkte momenten waar mensen ‘hoera’ roepen. Zo was ik op een verjaardag waar een stripper danste. Op de foto zijn de billen vol in beeld. Sommige mensen vonden dit te heftig, maar ik wil het leven vastleggen en niet alleen maar gezelligheid. Mensen die nu hun foto zien zeggen misschien: ‘Zo was het niet, want ik lach niet!’.  Maar een tijdsbeeld is niet altijd lachend. Nu denken ze misschien: ‘We zien er niet uit.’, maar over tien jaar zeggen ze vast en zeker: ‘Wat liepen we er toen lekker bij hè’.’

De foto´s zijn van 8 november tot 11 januari te zien in het Nederlands Fotomuseum Rotterdam. Met CJP krijg je korting op je toegangskaart. Het verhaal van de stripper kun je lezen in het boek Slagroomtaart en Slingers. Dit boek heeft Ilvy doormiddel van een succesvolle crowdfunding-campagne gerealiseerd en je kunt het vanaf 22 november kopen in de betere boekwinkel.

Comments

Gerelateerde kortingen

Nederlands Fotomuseum
€ 5,00 CJP-korting

Nederlands Fotomuseum

Staar jezelf helemaal blind op de mooiste fotocollectie van Roffa