Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Stoner: van boekenhype tot theaterstuk
16 SEP 2014 • Door Martine Bakker • Meer blogs over Theater

Stoner: van boekenhype tot theaterstuk

In 1965 schreef de Amerikaanse John Williams Stoner, het levensverhaal van een boerenzoon die docent literatuur wordt. In 2012 werd het boek plotseling een hype in Europa. Markoesa Hamer speelt de minnares én dochter van de hoofdpersoon William Stoner in het gelijknamige theaterstuk. CJP spreekt af met de actrice bij Café de Magere Brug in Amsterdam. Terwijl koffieverkeerds aan paars gestifte lippen worden gezet, springen ontgroenende studenten in hun ballerige boxershorts de Amstel in.
Arnon Grunberg schreef: ‘Als u een boek wilt lezen dat uw leven zal veranderen, lees dan Stoner’. Hoe heeft het boek jouw leven veranderd?
‘Het verhaal gonsde in mijn vriendengroep. Iedereen had het erover: dit moet je lezen. We hadden levendige discussies tussen vrienden die het fantastisch vonden en vrienden die het saai vonden. Ikzelf was hooked. In die periode vloog ik veel van Engeland naar Nederland. Ik speelde toen in Holby City van de BBC. In die tijd stond ik voor veel keuzes. Wonen in Nederland of Engeland? In Nederland had ik een vriendje waar ik super verliefd op was. Hij wilde niet naar Londen. In Londen kreeg ik steeds meer carrièremogelijkheden. Dilemma. Stoner gaat erover dat je zelf de keuze hebt. Je maakt je eigen verhaal. Dat leerde het boek mij. Nu ben ik terug in Nederland.’

Waarom is dit boek na al die jaren opeens een hype geworden?
‘Onze generatie is constant opzoek naar nieuwe prikkels. Alles moet geweldig zijn en nú gebeuren: liefde, carrière, vriendschappen en hobby’s. De quarterlife crisis, ja. William Stoner leeft in die zin een saai leven. Hij blijft bij zijn vrouw, ondanks zijn liefde voor een ander. En hij blijft werken op dezelfde universiteit, waar hij een groot conflict heeft. Het is zo knap geschreven. Je zit echt in het hoofd van die man. Maar alles waarvan je wilt dat hij doet, doet hij juist niet. Dan besef je: wie ben ik eigenlijk om te bepalen wat goed is en wat niet? Voor hem is het gras niet groener bij de buren. Hij leeft gewoon. Daar kan onze generatie nog wat van leren.’

Het boek leeft in Amerika niet zo als hier. Hoe kan dat denk je?
‘Het is een beetje over één kam scheren, maar Amerikanen houden toch meer van helden die eigenhandig de wereld redden, dan een man die gewoon leeft. Europeanen vinden die traagheid en melancholie juist mooi. In Denver, waar John Williams vandaan komt, kun je in een boekwinkel vragen naar Stoner en niemand weet waar je het over hebt.’

William Stoner raakt bezeten door de literatuur. Waar ben jij door bezeten?
Stoner is een ode aan de liefde. William komt van het boerenland en ontdekt ineens dat er zoiets bestaat als Shakespeare. Hij wordt verliefd op de literatuur. Ik heb dat met theater. Mijn moeder was danseres en mijn vader choreograaf. Als kind namen mijn ouders me mee naar dansvoorstellingen en poppentheaters. Ik vond het geweldig. Veel leuker dan televisie. Een andere dimensie. Ik houd heel erg van verhalen, maar omdat ik dyslectisch ben had ik altijd moete met focus houden tijdens het lezen. In het theater wordt alles uitgebeeld, dus er is van alles te zien. ’

Wat vind jij nog meer culturele ode's aan de liefde?
‘Het boek De geschiedenis van de liefde van Nicole Krauss. Dit boek vertelt verhalen uit verschillende tijden van mensen die op zoek zijn naar liefde. Alles komt erbij kijken: dood, verdriet en vreugde. Ik houd van verhalen waarin verdriet en pijn niet worden geschuwd. De film Eternal Sunshine of the Spotless Mind vind ik bijvoorbeeld ook geweldig. Uit dit soort verhalen heb ik geleerd dat je liefdes kunt afsluiten. Het deed pijn, maar nu gaan we weer door. Muziek is ook een ode aan de liefde voor mij. Ik vind niets mooier dan artiesten live zien spelen en dat met een hele zaal meemaken. Bon Iver en Ben Caplan bijvoorbeeld.’

De titel van het boek kan doen vermoeden dat het een verhaal is over een aan lager wal geraakte blower. Ben jij ooit een stoner geweest?
‘Nee, als wij vroeger met vrienden in het Vondelpark zaten en er een joint of sigaret rondging, werd ik standaard overgeslagen. Mijn vrienden vonden het knap dat ik niet mee deed. Ik dacht alleen maar: dat is niet knap, ik vind het gewoon goor. Als er nou een zak snoep was rondgegaan had ik die leeg gegeten. Snoep is namelijk lekker en blowen is goor. Ik word er ook moe van dat mensen in het buitenland altijd denken dat wij de hele dag blowen in Amsterdam. Eigenlijk wilde John Williams zijn boek a Matter of Love noemen, maar dat vond de uitgeverij niet goed. Was wel minder verwarrend geweest.’

Waarom moet je Stoner in het theater gaan zien?
‘Het is een ode aan kunst en aan literatuur en de regisseur Ursul de Geer is zó gepassioneerd, hij heeft ons allemaal aangestoken met zijn enthousiasme. Het leukste is om met iemand van een andere generatie het theater te bezoeken en daarna te discussiëren. Wat je van mij kunt verwachten? Ik speel William Stoner’s minnares én zijn dochter. Soms is dit heel schizofreen voor mij, want in het ene deel ben ik verliefd op hem en in het andere deel is hij mijn vader.’

Markoesa vertrekt omdat ze haar über-drukke planning moet afwerken. De studenten die eerder in de Amstel lagen, zitten nu op hetzelfde terras bier te drinken en brallende taal uit te slaan. Ze maken denigrerende opmerkingen naar de feuten die op afstand moeten toekijken: ontgroening. Gelukkig plukken wij nu al de vruchten van de realisatie dat het gras niet altijd groener is bij de buren. Zonder doordrenkte outfit en dispuut-figuur-die-ons-staat-uit-te-kafferen-loos, tikken we in het zonnetje het interview uit.

Stoner, het boek van John Williams uit de jaren zestig, is opnieuw ontdekt en geliefd door jong en oud. Het verhaal van de boerenzoon die verliefd wordt op de literatuur is vanaf 3 oktober te zien in de Nederlandse theaters. Met CJP krijg je korting op diverse plekken. Check hier de speellijst

Comments

Gerelateerde kortingen

Stadsschouwburg & Philharmonie Haarlem
Korting verschilt met CJP

Stadsschouwburg & Philharmonie Haarlem

Korting wisselt per voorstelling

Korting in theater

Tot 50% korting in het theater

Win
Muzikale Helden