Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Kunst, quotes en Curvers
17 SEP 2014 • Door Martine Bakker • Meer blogs over Lezen

Kunst, quotes en Curvers

Iedereen kan schilderen gaat over de twintigjarige Iris Kostons. Zij leeft met een vader die lijdt aan depressies, psychoses, koopziekte en suïcidale neigingen. Geen makkelijke man dus. Het verhaal is geïnspireerd op werkelijke gebeurtenissen, maar de personages en verhaalloop zijn fictie, doordrenkt met schilderanekdotes. Op het terras van Stedelijk Museum Amsterdam stoort de welbespraakte en gevatte schrijfster zich aan de geur die optrekt uit de asbak, die tussen ons in staat. Als ze naar een ander tafeltje loopt om het sigarettenkerkhof te dumpen, vraagt een oudere dame: ‘Mevrouw, mag ik een glaasje water?’ Emma: ‘Ik zou graag voor u een glaasje water op de wc halen, want ik weet dat ik een hele serveersterige uitstraling heb, maar ik werk hier niet.’ Wij vinden vooral dat ze een schrijfsterige uitstraling heeft. Vooral als ze haar woordenkraan opent.
Life isn’t about finding yourself. Life is about creating yourself.’ – Oscar Wilde
Emma: ‘Schilderen op nummer is de hobby van Hans, de vader uit Iedereen Kan Schilderen. Hij wil graag schilder worden. Dat is eigenlijk een wens van mij die ik op hem heb geprojecteerd. Hans gaat erg geordend en secuur te werk, zozeer zelfs dat hij precies dát mist wat ertoe doet. Dat strookt enigzins met zijn autistische persoonlijkheid. Die worsteling om overzicht te scheppen vond ik mooi. Zelf teken en schilder ik ook, al ben ik er niet zo goed in. Het liefst zou ik grote woeste schilderijen maken. Maar ik blijf altijd veilig en braaf. Gewoon iets natekenen. Ik denk dat ik dat expressionistische niet kan, omdat je daar talent voor moet hebben. En natekenen is meer een kwestie van oefenen. Toch probeer ik het steeds maar weer. Ik heb er meer bewondering voor als mensen heel hard oefenen. Mensen die blijven doorgaan. De kunstenaar Roy Lichtenstein is zo iemand. Nadat hij al een hele carrière als ondergewaardeerd kunstenaar achter zich had liggen, ging hij cartoons uitvergroten. Toen pas werd hij populair.’

Earth without art is just eh.’ – Afzender onbekend (CJP’s lievelingsquote).
Emma: ‘In de brugklas kreeg ik interesse voor popart door mijn tekenleraar. We tekenden Lichtenstein’s drowning girl. Later raakte ik geïnteresseerd in romantische schilderkunst uit de negentiende eeuw en begin twintigste eeuw. Ik ben ook fan van John Singer Sargent, die voornamelijk portretten schilderde, vaak vrouwen in verveelde posities. Maar ook van Ran Ortner, die alleen maar water schildert op gigantische doeken. Henk Helmantel, een bekende Nederlandse realistische schilder, vind ik ook fantastisch. En Wayne Thiebaud, die alleen maar taart schilderde. Eigenlijk zit mijn liefde voor schilderkunst overal tussen realistisch en abstract in. William Turner is de belangrijkste schilder die in mijn boek voorkomt. Hij was in zijn tijd iemand die de traditie steeds meer losliet en de beweging en het licht ging vangen: water, lucht, schepen in een storm. De manier waarop hij dat deed was toen ongehoord. Mensen als Mark Rothko zijn door hem geïnspireerd. Mijn hoofdpersoon Hans is ook fan van Turner. Hij wil net zo schilderen als hij. Dat is omdat deze schilder wél de capaciteit heeft om details los te laten en het grotere geheel te zien. Enigszins autistische mensen zoals Hans hebben daar moeite mee.’ Check hier Emma's Picturesque Pictures Pinterest.

‘Hans Kostons lijdt aan depressies, psychoses, koopziekte, hypochondrie, vernielzucht en suïcidale neigingen. De overige gezinsleden lijden aan Hans.’ – Iedereen kan schilderen.
Emma: ‘Mijn vader is net als Hans een man met een gebruiksaanwijzing. Hij lijdt aan een hoop dingen waaraan Hans ook lijdt. Maar er zijn ook veel verschillen. Of mijn vader het boek heeft gelezen? Ik weet het niet. Ik heb al twee jaar geen contact met hem. Maar ik denk niet dat hij het gaat lezen, want er staan dingen in die hij niet leuk zal vinden. Al blijft het een fictief verhaal. Ik heb veel dingen geschreven die ik gewoon lekker vond om op te schrijven. De auto, bijvoorbeeld. Bij ons waren auto’s belangrijk. Het kindje van mijn vader, grapten we wel eens. Die auto zorgde vaak voor jaloezie. Ik houd van snelle wagens, maar had een hekel aan de auto van mijn vader. Wij moesten altijd voorzichtig doen in de buurt van de auto. Geen troep achterlaten. Daarom kan ik nu niet wachten om met een eigen auto langs paaltjes en muurtjes te schuren. Ik heb lang getwijfeld of ik het wel kon maken om over mijn familie te schrijven. Twee momenten waren bepalend. Het moment dat mijn broer tegen mij zei: ‘doe maar, dit mag jij, veel succes’. En toen ik Petra Stienen zag bij Het Mooiste Meisje van de Klas. Zij had een vergelijkbaar verhaal en had daar vrede mee.‘

‘We schamen ons voor onze oncontroleerbare reacties, maar ze stellen ons ook gerust, omdat ze aantonen dat we leven. Dat we mensen zijn.’ – Giulio Andreotti in Il divo (2008), Paolo Sorrentino.
Emma: 'Hans ziet te veel informatie, hij kan niet onderscheiden wat ertoe doet, waar zijn aandacht moet liggen. Zijn zienswijze ís anders, hij ziet letterlijk anders dan Iris. De verbinding tussen hem en de buitenwereld verloopt niet ideaal en dat is ergens een soort lichamelijk defect. Hij kan bijvoorbeeld gezichtsuitdrukkingen niet goed lezen. Ik weet zonder daarover na te denken dat ik nu naar jou moet kijken, ik zie of je geïnteresseerd bent in wat ik zeg, jij lacht, ik lach terug - dat zijn ontzettend belangrijke aanwijzingen in de wildernis van de wereld, ik hoef er niet bij stil te staan, het gebeurt gewoon. Jij let precies op dit moment weer op heel andere dingen. Je karakter zit niet alleen maar in je hoofd, het zit in je hele lichaam en je blik op de wereld. Iris probeert die oncontroleerbare aspecten van mens-zijn te accepteren en te vieren.' In het kader van ‘iedereen heeft zijn eigen perspectief’ gaan we vergelijken hoe onze reacties verschillen bij Cathedra van Barnett Newman. Dat hele grote met die witte streep door het midden, in de befaamde kleur blauw die Yves Klein zelf International Klein-blauw doopte (IKB). Bij de balie vragen we of we mogen kijken of het werk een oncontroleerbare reactie bij ons oproept, om de theorie van Giulio Andreotti te testen. De vrouw bij de balie herkent Emma, want heeft een stuk over haar in de krant gelezen. Ze neemt ons mee naar het blauwe doek. Emma heeft ergens gelezen dat het blauw van giftige verf is gemaakt. Een willekeurige oud-Stedelijk medewerkster die ook voor het doek staat, ontkracht dit direct. Vervolgens tiert ze een kwartier over de gefrustreerde vandaal die jaren terug het doek aan gort sneed. Ondergetekende ziet na een kwartier staren voornamelijk groen en gele sterretjes uit het doek verschijnen. Emma merkt op dat ze ook graag zulke grote schilderijen zou willen maken. In Emma Curvers-geel (ECG) bijvoorbeeld.

Via de legozaal, waar we een paar steentjes aan de muur prikken tussen de mannen die hun jeugd herbeleven. Iedereen kan lego’en, dat dan weer wel.

Emma Curvers is columniste van CJP magazine. Wij vonden haar allang geweldig en extreem funny en nu kan de rest van Nederland dit ook ontdekken met haar debuut Iedereen kan schilderen. CJP geeft hier vijf exemplaren weg. Wil je ook een avondje naar het Stedelijk om te kijken of iedereen kan schilderen? Ga dan 2 oktober naar CJP Serveert @ Stedelijk. CJP organiseert daar een exclusieve expo met Marlene Dumas. Joost Zwagerman geeft die avond een mini-college over deze veel besproken artieste. 

Comments

Gerelateerde kortingen

American Book Center
10% CJP-korting

American Book Center

Koop je samen met CJP helemaal arm aan Engelstalige boeken

Win
Boek Iedereen kan schilderen