Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Goddamn Griekse tragedie
14 AUG 2014 • Door Martine Bakker • Meer blogs over Theater

Goddamn Griekse tragedie

Loepzuivere koorzangers, een veelkoppig orkest, moderne dansers in ridderpakken en godinnenjurken, een hysterische lichtshow en een immens piepschuimhoofd dat verdacht veel op Julius Caesar lijkt. De Odyssee is een gigantische productie. Wij bezoeken zowel de repetities als de première in de Westergasfabriek en doen ver(zee)slag.
Geschiedenislesje
Met de volgende kennis op zak komt de symboliek in de uitvoering van Lonneke van Leth Producties beter tot zijn recht: Odyssee is gebaseerd op het beroemde gedicht over de held Odysseus. Een slimme kerel. Je kent vast wel een van zijn uitvindingen: de list met het paard van Troje. Als de Trojaanse Oorlog is afgelopen mag iedereen weer naar huis, behalve Odysseus. Hij moet nog tien jaar rondzwerven voordat hij zich weer bij zijn vrouw Penelope en zoon Telemachus kan voegen. Tijdens zijn terugtocht heeft hij ruzie met zeegod Poseidon en moet hij allerlei sexy vrouwen weerstaan. Gelukkig is er de godin Athena, die zorgt dat hij vermomd als Darth Vader look-a-like, weer thuis komt op zijn eiland Ithaka. Want ja, echte helden zoals Robinson en Odysseus dus, wonen op een eiland. Oh, maar voordat hij kan chillen een hangmat, moet hij eerst nog even een volksstam uitroeien.
 
Oefening baart kunst
Is de sfeer in de repetitieruimte aan de vooravond van een optreden chaotisch, gestrest of juist ontspannen? We nemen een kijkje op de dag dat de dansers en muzikanten voor het eerst samen in het decor spelen. Bij binnenkomst struikelen we bijna over stoflappen, die bedoeld zijn voor de danseressen om in te hangen. Het is chaos. Het orkest oefent, koorzangers zijn hun stembanden aan het oprekken en overal staan dansers in joggingpakken in stretchende posities. Het lijkt wel een rave uit de jaren negentig. 
 
Licht en actie
De eerste man die ons wat vertellen kan is lichttechnicus Jan. Hij is de man die dansers op het podium volgt met lichtspot. Een hele verantwoordelijkheid, want hey, je zal maar achter de feiten aanlopen. Verder is hij de special effect expert. Tijdens de wraak van Odysseus –waarbij deze bloedlinke held de hele stad opblaast- gooit Jan alle trossen los om op het podium de verwoesting symboliseren. ‘Tijdens de technische repetities worden de lichten opgenomen op een ‘bandje’, wat tijdens de voorstelling kan worden afgespeeld. Want het is niet te doen om al die honderden afzonderlijke lampen los van elkaar te bedienen.’ Dat lijkt ons ook bizar heftig. Soms is de koplamp van de fiets rechthouden al een uitdaging.
 
Bami en kolven
In al het oefengeweld vinden we Lonneke van Leth, de choreografe. Ze is door alle drukte haar stem kwijt. Samen met Lonneke en haar partner, beeldend kunstenaar Vincent de Kooker, drinken we een koffietje backstage. Vincent en Lonneke produceren iedere twee jaar een nieuw klassiek stuk samen. ‘Als stel samenwerken gaat goed. We bemoeien ons niet te veel met elkaars discipline, al spreken we wel onze meningen naar elkaar uit’, zegt Vincent. Lijkt ons best intens. ‘We hebben een vier maanden oude baby die ook debuteert in De Odyssee als Telemachus. Leuk voor haar CV!’, fluistert Lonneke terwijl ze bami eet én melk kolft voor haar baby. Dit is multitasking 2.0. Vincent: ‘De Odyssee is een klassiek verhaal, maar we hebben het in een modern en abstract jasje gestoken. Je ziet je geen boten op het podium maar ‘roeiende’ dansers. De performers bestaan uit semi- en professionals van over de hele wereld. Van een Oekraïense componist tot Italiaanse musici. Het leuke van een combinatie tussen professionals en amateurs is dat iedereen een kans krijgt om te laten zien wat ze in huis hebben.’ We zijn nog steeds gefascineerd door de time-magagement skills die Lonneke in huis heeft.
 
Chaos en crisis in de zaal
Even beppen met de dames van het koor. Het groepje zingende vrouwen is maar wat enthousiast dat ze de kans krijgen om mee te zingen met deze dirigent en componist. Dan is er plotseling een drama gaande, volgens één van de vrouwen. Paniek alom. Altijd lekker zo’n hysterisch moment. Goed voor het verhaal ook. Oké, eigenlijk is er niets aan de hand. Het decor moet omgebouwd worden, want het koor kan de dirigent niet zien vanuit de huidige opstelling. Om bij te komen straks maar even emo-eten bij IJscuypje.
 
Klassiek concertje op de Wallen
Op de tribune zit cellist Anne voor zich uit te staren tot ze weer mag spelen. Tijdens de performance in Den Haag was zij de eerste cellist. Een eer en uber-eng, want ze droeg een hele dans op haar performance. ‘Er was alleen een harp die er een beetje doorheen pingelde.’ Voor de variatie heeft ze nu andere partij gekregen. ‘Het is geweldig dat we steeds met een nieuwe groep mensen het stuk spelen. Heel afwisselend. Ik heb niet veel hoeven oefenen dit keer, dus voel nauwelijks stress. Waar ik meestal oefen? Ik woon op de Wallen. Thuis, dus.’ Wij zien verbaasde gezichten van hoerenlopers al voor ons.  
 
Rondreizend collectief
Even afkoelen buiten. Aan een stoere chick die hetzelfde idee had vragen we of ze een danseres is. ‘I take that as a compliment.’ Djana Covic uit Bosnië Herzegovina omschrijft zichzelf voornamelijk als total gypsy. Samen met haar scenografiecollectief SIDF – bestaande uit Djana en drie jongens - zwerft ze door Europa. Ze zijn verantwoordelijk voor het lichtdesign en bouw van het decor. ‘Op dit soort locaties moet je soms echt MacGyver zijn. De afmetingen van het podium verschillen vaak, dus daar moet je ter plekke mee werken. Maar het is echt awesome om met zo’n grote productie te werken. Alle disciplines komen bij elkaar: dans, muziek, zang en visuals. Voor ons is het cool maar ook voor het publiek. Iemand die niet van moderne dans houdt, heeft alsnog een mooie avond door de live muziek en de lichtshow.’
 
Show-time
Een paar avonden later zijn we terug voor de première. Vanaf de hoge tribune kijken we uit op het diepe podium. We zien wat bekende koppies. Het immense hoofd blijft een indrukwekkende vertoning. Elfjesmuziek begint te spelen en daar is Odysseus met zijn Griekse lover Penelope. Een intense liefdesdans met een baby die wordt vastgehouden door een vroedvrouw. Is dat de baby van Lonneke en Vincent? Lijkt toch echt meer op een pop. Daar komen de dansers. Als je maar lang genoeg naar de roeiende, gespierde lijven kijkt, dan zie je inderdaad een boot voor je. Onze lievelingsscène is die van een Aziatische vrouw die met haar zweep varkens slaat. Klinkt sadistisch. En dat is het ook. Haar wijd opengesperde mond en verleidelijke blik zijn angstaanjagend en ze danst (bijna) beter dan Beyoncé.
 
Het koor begint te sissen, schreeuwen en een slaat een onverstaanbare taal uit. Rillingen. Het publiek wordt meegesleurd in de onderwereld. De klanken uit het orkest trekken ons moeiteloos dieper in deze sfeer en schakelen dan weer schizofreen over naar lieflijke harpgeluiden. Het visuele spel ziet er strak en simpel uit. Met een beetje verbeelding zie je sterren, landkaarten en een storm. Ook de acrobatische touwmeiden zijn te gek. De scène met Odysseus en de witte linten begrepen we niet helemaal, maar dan worden we al weer meegesleurd in het euforische geweld van dansers met palmboomkronen. We krijgen een Madagaskar’s stokstaartjes gevoel, dat Odysseus rap tot einde brengt met zijn verpulverende stenen. Als het niet zo abstract was geweest had er veel bloed op het podium gelegen. Dan komen Odysseus en zijn Penelope met veel fysiek contact weer samen. Aaaaaww. 

Het publiek is een beetje afwachtend. Het einde? Nu al? Dan ontploft het in een staande ovatie.  
 
Van 13 t/m 17 augustus en van 19 t/m 24 augustus staat De Odyssee in de Zuiveringshal West op het Westergas terrein. Met CJP krijg je maar liefst € 10 euro korting. Kaartjes koop je hier

Comments