Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Papercuts en vouwelijke vormen
29 JUL 2014 • Door Martine Bakker • Meer blogs over Expo

Papercuts en vouwelijke vormen

Keiharde regen op een druilerige maandagochtend. De watersnoodramp is er niets bij. Terwijl hele volkeren op luchtbedden ronddobberen in de Rivierenbuurt, vinden wij tropisch vertier in het Tropenmuseum. In het kader van vroeger was alles beter, toen er a) nog geen global warming was b) je kon spelen in de knutselhoek, en c) je maar één bakje chips per week mocht, is nostalgie is de nieuwe Prozac. Wij gaan een lekker potje vouwen.
In het Tropenmuseum kun je tot 31 augustus een dynamisch giga-origami kunstwerk zien van kunstenaar Sipho Mabona. De Lichthal hangt vol met hysterisch grote vogels en bezoekers mogen hun eigen mini-variant vouwen en toevoegen aan het werk. Origami-workshopgeefster Iris Vis nam ons op sleeptouw door de wondere wereld van vouwen.

Propper of vouwer
Ben je een propper of een vouwer? Dit is geen moeilijke vraag voor de Zweedse origami-ster Sipho Mabona. Sipho vouwde op zijn vijfde voor het eerst een vliegtuigje. Binnen vijftien jaar had hij ieder denkbaar toestel nagemaakt. Deze eindbaas had het vliegtuigvouwen zowaar uitgespeeld. Op zoek naar een nieuwe uitdaging kwam hij in de origami-scene terecht. Zijn carrière ging pijlsnel na zijn gigantische olifant project. Door middel van crowdfundingcampagne - welke hipster is er niet rijk mee geworden – kreeg hij het voor elkaar om binnen twintig uur een olifant op ware grootte te vouwen, samen met een team van twintig man. Donateurs van het project konden het vouwen via live stream volgen. Nu exposeert de kunstenaar over de hele wereld.

Knotsgek knutselen
Gemotiveerd nemen we plaats aan de knutseltafel vol met zoete kindertjes die met papiervellen spelen. Even wennen, zo’n tafel zonder elektronica. Voor de zekerheid leggen we onze telefoon en camera toch maar naast ons neer. Dit voelt elektrisch gezien toch beter in een plek die out of our comfortzone heet. Ook zijn we lichtelijk bang voor een dichtklappende aandachtsspanne. Een papiertje is ons enige afleidingsmateriaal. En dan nog de instant-agressie die soms komt opborrelen als iets niet lukt. Printers, toetsenborden en kettingkasten hebben dit al ondervonden. Maar goed, misschien werkt knutselen wel heel rustgevend. We beginnen met het vouwen van een vogel. Dat lukt niet geheel zonder lerares Iris. Oké, misschien dat die bloedfanatieke kinderen het wel kunnen en daarbij in dezelfde tijd dertig vogels af krijgen, maar dat zijn gewoon uitslovers. Daarbij: zij hebben uren de tijd om op school te oefenen in de knutselhoek, terwijl wij moeten werken, stofzuigen en ons gezicht laten zien op festivals. Dat is geen eerlijke competitie natuurlijk. Gelukkig is de vogel af en onze bijdrage aan het saamhorige proces is een feit.

Vogelfeiten
Als museumbezoeker kun jij ook je carrière als vouwfanaat beginnen met een duif. Niet zo’n schijtende Damvervuiler die graag tussen je gaas op het balkon blijft hangen (sorry, even een persoonlijke frustratie tussendoor). Nee, het gaat om wiskundige, symmetrische vredesduiven. De grootste vogel die aan het plafond van het Tropenmuseum hangt is gemaakt van een vel van 5,5 bij 5,5 meter. Jouw bijdrage wordt een onderdeel van het grotere geheel: een zwerm hangende vogels. De filosofie is dat je met elkaar lekker aan de slag gaat.

Antilopekop
Stap twee. Een knutselboek. Wat zullen we eens maken? Een olifant, daar beginnen we maar niet aan. Een struifvogel: meh, lijkt op duif. Een antilopekop wellicht, dat lijkt wel te doen. Ondanks dat we een paar keer het vouwboek van tafel wilden vegen door de ‘het lukt niet’-frustratie, werkt het knutselen ook meditatief. Het is een soort downward facing dog voor je handen. Op een kleine papercut na - klassieke beginnersfout – gaat het best goed. Misschien hadden we bruin moeten kiezen. En niet groen. Nu is het net een dode kikker. We noemen het experiment gewoon post-neon-modernisme. Daarbij, imperfectie is perfectie toch? (Voor de Facebook doorklikkers: had je een antilopekop met een genetische afwijking als antwoord? Yay! Je hebt een levenslange voorraad vouwblaadjes gewonnen! Niet echt natuurlijk, maar meedoen is belangrijker dan winnen, toch?)

Origamisch weetje
Even een lekker feitje tussendoor. Iris vertelt ons dat origami een Japanse traditie is, die ongeveer vijfhonderd jaar geleden is uitgevonden. Al claimt China ook dat het hun idee was. Zoals China wel vaker probeert te shinen met andermans ideeën. Origami is eigenlijk heel wiskundig en maakt gebruik van symmetrie. Het speelt nog steeds een belangrijke rol in Aziatische culturen. Zo vouwen families duizend kraanvogels, om pasgetrouwde stelletjes geluk te brengen. Na de bruiloft worden de slierten vol vogels bij de pasgetrouwden thuis opgehangen. Dit brengt geluk. Toch een puntje ter irritatie lijkt ons, als je door de deur wordt getild en je oog en oog staat met duizend vogels in je slaapkamer.

Happertje
We sluiten af met een portie vrij werk. Creativiteit die we zó uit de losse pols schudden. Een 'happertje'. Ken je dat nog? Je vouwt een blaadje een paar keer dubbel, draait het om, nog een keer dubbel, en dan teken je met een stift op de binnenste flapjes de cijfers één tot en met acht. Onder die flapjes schrijf je dan namen van klasgenoten. Of erotische escapades. Afhankelijk van je intenties. Ga je voor de klasgenoten? Vraag een cijfer. Dat aantal keer maak je dan hapbewegingen met je vouwcreatie. Vervolgens mag je slachtoffer een nummertje trekken. De naam van de klasgenoot die ze onder het cijfer vinden, daar zijn ze dan zogenaamd verliefd op. Dit kun je ook toepassen op collega's, buren of mensen in de kroeg. De escapades zijn voor tussen de lakens. Alleen gebruiken als je seksleven drastisch is ingedut. Kortom, vouwen brengt blijdschap.

Na het vouwen is het fijn om nog even je zenheidsmodus voort te zetten in een van de andere zalen van het Tropenmuseum. Kun je bijkomen van ‘de film van vroeger’ die zojuist voor je ogen heeft afgespeeld.

Het Tropenmuseum is een van de mooiste historische gebouwen van Amsterdam. Je kunt hier culturen van alle hoeken van de aardkloot opsnuiven. In de Lichthal kun je de reusachtige origamivogels zien en zelf meevouwen. CJP’ers kopen een kaartje voor het Tropenmuseum voor € 11,50, maar als je jonger dan negentien jaar bent, betaal je € 7,-

Comments