Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Museum van de Maand: Het Mauritshuis
16 JUL 2014 • Door Klaas Bakker • Meer blogs over Expo

Museum van de Maand: Het Mauritshuis

Groot, klein, nieuw of stokoud. Wij bezoeken de meest uiteenlopende musea van Nederland en doen verslag. Deze maand: Het Mauritshuis in Den Haag.

We weten allemaal wel ongeveer wat de Gouden Eeuw voor ons land heeft gedaan. De handel in specerijen bracht ongekende rijkdom, macht over de wereldzeeën en heel veel uitvindingen. Zonder onze kennis waren er geen duikboten, klokken en microscopen. Oké, de slavenhandel was een zwarte bladzijde. Maar we werden er zo rijk mee dat iedereen een schilderij van zichzelf kon laten maken. Deze selfies avant la lettre werden door schilders als Rembrandt, Frans Hals, Jan Steen en Johannes Vermeer gecreëerd en ze werden er wereldberoemd mee. 

Het Mauritshuis hangt vol met portretten en nog veel meer hoogtepunten uit onze glorietijd. Officieel heet het museum ‘Het Koninklijk kabinet van Schilderijen’; een moeilijke term voor wat wij de ultimate kickass-verzameling van Nederlands beste doeken noemen. Het Rijksmuseum heeft misschien wel het Melkmeisje, De Nachtwacht en een veel grotere collectie; de verzameling van het Mauritshuis is volgens ondergetekende indrukwekkender. Reden: de werken die je hier bij elkaar ziet, laten een glorieus beeld zien van de Gouden Eeuw. When we ruled the world. 

Appeltje eitje

Als we het Binnenhof in Den Haag oversteken, horen we de krekels tjirpen. Het is nog vroeg en de Hofstad is aan het ontwaken. Behalve de mensen in de indrukwekkend lange rij voor het Mauritshuis. Deze cultuursnuivers staan in de startblokken om in de Nederlandse pracht en praal uit de Gouden Eeuw te duiken. De lange stoet bestaat uit rondreizende Amerikanen, wat Hollandse Gaastra-jassen en een berg Aziaten waarvan de precieze herkomst even niet te herleiden is. Om tien uur mag de hele horde naar binnen. We zijn nu al blij met het vooraf aangeschafte e-ticket, waardoor we niet in de rij voor de kassa hoeven te staan. Thuis uitprinten mag, maar de barcode kan ook op je smartphone gescand worden. Appeltje eitje dus; het eerste pluspuntje voor het Mauritshuis is binnen. Je ziet direct de resultaten van de verbouwing. De ingang is verplaatst naar een niveautje lager en oogt door het vele licht en glas een beetje als het kleine broertje van het Louvre.

Spoedcursus
Onwennig of niet; het museum is sowieso met zijn tijd meegegaan. Je kunt tegenwoordig namelijk de audiotour downloaden als app. Geen krakerige headsets meer met apparaatjes die van vóór My First Sony dateren, vanaf nu beluister je de audiotour met een smartphone of tablet. Het enige dat je nodig hebt, zijn je eigen oortjes. De kunstluistertrip werkt als een geschiedenisles, noem het een spoedcursus ‘Schilderkunst in de Gouden Eeuw’. Veel van de doeken ken je waarschijnlijk uit je middelbare schooltijd, maar de audiotour is vele malen interessanter door telkens kort en bondig te vertellen over een schilderij. Binnen anderhalve minuut weet je alles van het doek én je leert anders naar schilderijen kijken. Het minuscule zelfportret van Clara Peeters op het tinnen deksel van de kruik in Stilleven met kazen, amandelen en krakelingen was je namelijk anders echt niet opgevallen.

Meesterwerken
Met onze smartphone in de aanslag gaan we een tweetal trappen op en komen in de hal van de eerste verdieping terecht. Hier begint onze reis door de Gouden Eeuw. In de hal zien we een ode aan de Oranjes, de stichters van deze collectie. Hier hangen portretten van prins Willem V, die zijn verzameling doeken aan het museum schonk, en Johan Maurits van Nassau, de naamgever van het huis. De eerste verdieping is vooral een aanloop naar de glorietijd van de zeventiende eeuw. Veel Vlaamse schilders hangen hier, de schilderkunst beleefde daar zijn piek iets eerder, met als hoogtepunt Het aardse paradijs met de zondeval van Adam en Eva. De Antwerpse bevriende topschilders Jan Brueghel en Peter Paul Rubens zorgden rond 1615 voor een best of both worlds. Let in dit Bijbelse landschap op de verfijning van Brueghel en het grovere schilderwerk van Rubens. In zaal acht blijven we hangen bij IJsvermaak van Hendrick Avercamp. Het schilderij is typisch Nederlands, we zien over de gehele breedte ijspret, in een dorpslandschap in de winter. Het is dat het zomer is, anders hadden we onze schaatsen al onder gebonden.

Rembrandt en Vermeer
We lopen naar de tweede verdieping. Wow. Hier is het druk en dat is niet voor niets. Richting zaal negen zien we meteen waarom; we zijn aangekomen bij de schilderijen van Rembrandt. Zijn zelfportretten op jonge leeftijd en De Anatomische Les van Dr. Nicolaes Tulp hangen hier. De verdieping staat verder volledig in het teken van de Gouden Eeuw. Hier zie je het portret van zeeheld Michiel De Ruyter, zeelandschappen vol schepen en kleurige bloemstillevens. Terwijl we door de zalen lopen, zien we elke keer weer een nieuw thema. De schilderijen van Jan Steen laten bijvoorbeeld het dagelijkse leven uit zeventiende eeuw zien en de vele landschappen showen waarom we het tegenwoordig nog altijd over ‘Hollandse luchten’ hebben.

In de hal (zaal zestien) zijn alle thema’s samengevat, maar zaal vijftien is het hoogtepunt van de dag. We zien het beroemdste schilderij van Johannes Vermeer, Het Meisje met de Parel. Om ons heen horen we de ene ‘oh’ en ‘ah’ na de andere vallen. We blijven even luisteren, want hier is iedereen voor gekomen. Hoewel, iedereen? We zien ineens een echtpaar in sneltreinvaart langslopen. ‘Ja, die ken ik nu wel, die heb ik echt al tachtig keer gezien, Henk.’ Soms heb je een meesterwerk te vaak gezien blijkbaar, het roept in ieder geval genoeg reacties op. Wat verder opvalt is dat het niet eens zo’n groot doek is. Je 24-inch-monitor is al groter. We blijven nog heel even hangen bij Vermeers Gezicht op Delft en dan is de crash course ‘Schilderkunst in de Gouden Eeuw’ na een paar uur rondwandelen aan zijn einde. We doen nog een drankje in de brasserie, kopen een ansichtkaart voor het thuisfront (‘Het is hier heel leuk’) en lopen richting de uitgang. Het aantal meesterwerken voor een klein museum als het Mauritshuis is flink en met CJP-korting zie je ze voor iets meer dan een tientje. De audiotour-app is een aanwinst; we hebben in een paar uur Mauritshuis meer opgestoken over de Gouden Eeuw dan tijdens drie jaar snoozen op de Havo. Pure winst!

Comments

Gerelateerde kortingen

Mauritshuis
€ 3,- CJP-korting

Mauritshuis

Het Mauritshuis toont de beste werken van de Grootmeesters