Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Vrouwen om in te lijsten
09 APR 2014 • Door Judith Zijp • Meer blogs over Expo

Vrouwen om in te lijsten

Het Fotomuseum in Den Haag eert deze waaghals met een tentoonstelling, maar zij was niet de enige in haar soort. Om dit te bewijzen trekt CJP een blik met de meest ass kicking vrouwen uit de fotografie voor je open.

Margaret Bourke-White (1904-1971)
Deze fotograaf weigerde te wachten met de piepers totdat haar man thuis kwam en trok er zelf op uit. Dit deed zij onder andere als fotografe voor Life Magazine. Waar ze dan heen ging? Naar concentratiekampen, bijvoorbeeld. Hier nam ze gezellige foto’s van stapels rottende lijken of van mensen in barakken die snel op deze stapel zouden liggen. Nee, Bourke-White was niet bang om een flinke zooi ellende op de gevoelige plaat vast te leggen. Hoewel bijna het gehele oeuvre van Bourke-White bestaat uit kiekjes van andermans misère, kun je niet ontkennen dat ze fantastisch zijn. De wanhoop druipt op veel van haar foto’s bijna van het papier. Inmiddels is zijzelf long gone, maar haar nalatenschap vol mannen in streeppyjama’s is voor altijd.
 
Diane Arbus (1923-1971)
Johnny de Mol probeert door ongrappige tv-programma’s te laten zien dat gehandicapten ook gewone mensen zijn. Een nogal belegen tactiek, Johnny, want fotograaf Diane Arbus was in de jaren zestig en zeventig  al de ambassadrice van de beperkte en ongewone mens. Met haar camera bedwong zij de betonnen jungles van Amerika, op zoek naar sociale outlaws. Nudisten, travestieten, gehandicapten, Diane probeerde ze te laten zien zoals ze waren. De manier waarop ze dat deed verdient het etiket ‘geniaal’. De composities zijn rauw en ogen soms zelfs een beetje vies. Helaas overleed samen met Arbus zelf ook haar magistrale manier van fotograferen. Want hoe je het ook probeert, Johnny M, een Diane zul je nóóit worden.
 
Annie Leibovitz (1949)
Ondergetekende testte of haar vrienden iconische plaatjes uit de pophistorie herkende als kiekjes van Annie Leibovitz. De uitslag was schokkend: op één na (fotograaf, dus telt niet) wisten ze niet wie John Lennon knuffelend op bed met Yoko Ono had gefotografeerd. Vinden wij erg jammer, want Annie Leibovitz is een household name. Sinds begin jaren zeventig maakt zij prachtige portretten die er -in tegenstelling tot die van Arbus- clean uitzien. Jarenlang werkte Annie voor muziektijdschrift Rolling Stone. Tot begin jaren tachtig kon je geen nummer open slaan of er prijkte wel ergens een foto van Annie’s hand. Ook in haar vrije werk had zij het liefst beroemdheden voor de camera. Inmiddels heeft ze er duizenden gefotografeerd en is ze nog altijd op zoek naar nieuw, gewillig A-list sterrenvlees.

Rineke Dijkstra (1959)
Het meisje hangt op groot formaat in het Amsterdamse Stedelijk. Onzeker kijkt ze de camera in terwijl ze haar lichaam probeert te verbergen. Helaas voor haar onthult de oranje jaren negentig bikini alles. Vaderlands trots Rineke Dijkstra maakte de foto in 1996 op een Amerikaans strand. Soms is aanvoelen wat een fotograaf wil zeggen met een beeld net zo moeilijk als de wortel van 34 oplossen, maar bij Rineke niet. Zodra je een exporuimte met haar werk binnen stapt, word je in je gezicht geslagen door de puberale onzekerheid die van de portretten afspat. Het kan zijn dat je je plotseling identificeert met een vies, glurend mannetje, maar geloof ons: dat is alleen de eerste vijf minuten. Daarna wil je de hele dag alleen nog maar staren naar prachtig gefotografeerde dertien-en veertienjarigen in gedateerde zwemtenues.
 
Viviane Sassen (1972)
Beelden van schietende Afrikaanse kindsoldaten werken als vliegen op stront voor ons Westerlingen. Onze fantasieraderen gaan volop draaien en we vijf minuten later zijn we er heilig van overtuigd dat Afrika de hel op aarde is. De Nederlandse Vivianne Sassen laat zien dat hier heus niet iedereen als een gek met een geweer loopt te zwaaien. Op haar foto’s zie je dat mensen in Afrika ook heel normale dingen doen. Zoals liggen, zitten en spelen op het strand. Deze alledaagse bezigheden legt zij vast op een mysterieuze manier. Hoofden zijn vaak niet of gedeeltelijk zichtbaar door lichtinval of voorbijkomende rookwolken. Dit levert spannende composities op, die ruimte laten voor eigen interpretatie. Precies zoals Europeanen dat graag hebben ten opzichte van Afrika.

De tentoonstelling in het Fotomuseum Den Haag is van 12 april tot 26 juni te zien. Met je CJP-pas betaal je € 6,- voor een toegangskaartje.

Comments