Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
zeer mysterieuze expo op IFFR in 2070
31 JAN 2014 • Door Steven Stoffers • Meer blogs over Expo

zeer mysterieuze expo op IFFR in 2070

Omdat we in 2014 weer naar de stembus mogen voor de Europese parlementsverkiezing, is het thema van IFFR dit jaar The State of Europe. Onder die vlag worden verschillende speciale programma's georganiseerd. Het meest opvallende onderdeel is de expositie Domo de Europa Historio en Ekzilo (Esperanto voor: Huis van Europese Historie in Ballingschap). De expo is gebaseerd op het boek The Next 100 Years (2010) van George Friedman, een nogal pessimistisch boek over de toekomst van de VS en de wereld. In Domo gebeurt juist het omgekeerde: aan de hand van 'oude' voorwerpen (in werkelijkheid nieuw gemaakt door Belgische kunstenaar Thomas Bellinck) krijg je vanuit 2070 een overzicht van het ontstaan van de EU tot het uiteindelijke verval in 2017. Oké Thomas, onze onze interesse is gewekt. Let's go!

Creepy
Vanuit het spiksplinternieuwe station van Rotterdam linksaf, tussen de tramrails en de enige echte wolkenkrabber van Nederland door, oversteken, trapje op, dichte deur, trapje af, steelse blik in het aftandse steegje, korte check van het adres op de smartphone, toch maar het steegje in en ja; we zitten toch goed. Op een klein uithangbord waar al jaren geen natte lap meer overheen is gegaan, zien we dan eindelijk Domo de Europa Historio en Ekzilo staan. Probleempje: het rolluik is dicht. We vonden de expo al een beetje mysterieus, maar dat het zo moeilijk zou zijn om binnen te komen hadden we niet verwacht. Het voelt alsof je ergens in het Oost-Europa van de jaren zeventig op zoek bent naar een bioscoop met Westerse pornofilms. Als we de golfplaatdeur (weer een hoekje om) eindelijk gevonden hebben, voert een steigertrap ons naar de receptie van de expo.

Even wachten
Daar gaat de geheimzinnigheid verder. Je moet een nummertje trekken bij twee fluisterende receptionistes en in een wachtkamer plaatsnemen. Er hangt een grote kaart van de Europese Unie. Hij ziet er uit alsof 'ie vijftig jaar geleden gemaakt is, maar er staan maar liefst 27 EU-lidstaten op, waaronder het 'in 2017 toegetreden lid' Schotland. Aye? Als we na vijf minuten door mogen lopen, zijn we een beetje zenuwachtig. Je mag namelijk alleen in je eentje naar binnen, foto's maken is absoluut verboden en de eerste vijftien meter is het stikdonker. 

Esperanto
De hele aanloop slaat ons behoorlijk uit het lood. Dat zal wel de bedoeling zijn, het maakt het in ieder geval gemakkelijker om te accepteren dat het eigenlijk 2070 is. In de eerste echte tentoonstellingsruimte lopen we daarom direct naar het bord met een verklarende tekst in het Esperanto, Nederlands, Engels en Frans. Deze borden blijken later in elke ruimte te hangen en vertellen de geschiedenis van de EU, waarbij alles na 2013 uiteraard verzonnen is. Het is raadzaam om deze verhalen eerst te lezen en vervolgens pas door de ruimte te lopen. Dan begrijp je de artefacten, die bedenker Thomas dus bijna allemaal zelf heeft gemaakt, een stuk beter. 

Problemen en zegen
Zo lezen we bijvoorbeeld een verhaal over het Aquis, het handvest met alle richtlijnen van de EU (officieel maakt de EU geen wetten). In 2017 telt het 311.000 bladzijden, welke '80% van de regelgeving in de EU-lidstaten bepalen'. Om de hoek hangt een dozijn van die richtlijnen. Bijvoorbeeld het 'Direktivo 2008/120/EK', zie de afbeelding hierboven, waarin de ruimte wordt bepaald waar varkens van een bepaald gewicht recht op hebben. In 2017 is verder onder andere de kromming van een banaan gestandaardiseerd en moeten ruitenwisserfabrikanten voldoen aan een minimale en een maximale uitslag van hun product (10 - 55 cm). De boodschap is helder: de EU grijpt tot in het kleinste detail in in het leven van de burger. Dit is de grote kracht van de tentoonstelling: Domo is geen lofzang op wat de EU allemaal, zeventig jaar vrede om maar wat te noemen, bereikt heeft in haar korte bestaan. Het kleinste kamertje op de tentoonstelling is bijvoorbeeld dat van een tomatenplukker in Spanje. Omdat wij allemaal tomaten wil eten in de winter, maar er niet meer dan € 2,- per kilo voor over hebben, wonen daar grote groepen arbeiders in krotten op de plantage.

Doemscenario
Pas als iets verdwenen is, ga je het missen. Het wordt nergens concreet gezegd, maar het einde van de EU belooft volgens Thomas weinig goeds belooft voor de toekomst. In sommige stukken wordt je daar terloops op gewezen door zinsnedes als 'aan het eind van het Tweede Interbellum' en 'een terugkeer naar het Europa van Soevereine Staten, de oudste vijand van het continent'. Het knappe is dat een dergelijk doemscenario helemaal niet zo onvoorstelbaar is als je door de expo loopt. Dat heeft te maken met het feit dat je nog steeds in je eentje door een vervallen museum loopt, waardoor het lijkt alsof werkelijk niemand meer geïnteresseerd is in Europa. Maar ook de teksten en tentoongestelde artefacten zijn vaak vege tekens aan de wand. Neem bijvoorbeeld de passage over een top achter gesloten deuren van de FPÖ, Front National, PVV, Vlaams Belang en de Lega Nord die 'de kiem vormde voor het Anti-Europees Rechts-Radicaal Verbond'. Klinkt bekend, nietwaar? Dat klopt, in november 2013 is er een dergelijk verbond gesloten in Wenen. 

Ingehaald door de geschiedenis
Aan het eind van de tentoonstelling, je bent er in een klein uur doorheen, is er de bar. Daar schenkt Michiel graag een vruchtensap voor je in, als je trek hebt in iets sterkers heeft hij ook een Roemeense palinca. De bar blijkt eigenlijk een excuus om mensen de gelegenheid te bieden vragen te stellen. Normaal staat Thomas hier zelf, maar Michiel heeft geholpen bij het maken van de expo en weet bijna net zoveel. Als we vertellen dat we een beetje schrokken van de passage met de PVV, glimlacht Michiel. 'Weet je wat het gekke is?', zegt hij, 'Thomas heeft de geschiedenis van Europa helemaal uitgeschreven tot aan 'nu', tot aan 2070 dus. Die tekst over het Rechts-Radicale Verbond is geschreven vóórdat de geheime top in Wenen had plaatsgevonden. We werden ingehaald door de geschiedenis. Hetzelfde geldt voor de laatste kamer, het symbolische monument voor de mensen die crisiszelfmoord hebben gepleegd. Toen we daar mee bezig waren, pleegde de vader van een vriend zelfmoord. Hij was tomatenplukker.'

Domo de Europa Historio en Ekzilo is fascinerend. Het dwingt je tot nadenken, of je nu voor of tegen grotere eenwording in Europa bent. Bovendien zul je de inrichting en de problemen van het 'democratische experiment' beter begrijpen. Als je even twee uur te doden hebt tussen je films in, ga dan langs op Delftseplein 37. Een kaartje kost € 11,-, met CJP-pas hoef je de fluisterende receptionistes slechts € 8,- te overhandigen.

Comments

Win
10 to Watch: IFFR dvd-pakket