Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Moeten we bang worden van De Cirkel
08 NOV 2013 • Door Harm Teunisse • Meer blogs over Lezen

Moeten we bang worden van De Cirkel

In zijn nieuwe boek De Cirkel gaat publiekslieveling Dave Eggers met vrolijk cynisme en Orwelliaanse taferelen de aftakeling van privacy te lijf. De roman vertelt het verhaal van de 23-jarige Mae, die een baan krijgt bij het grootste technologiebedrijf ter wereld: The Circle. Net op dat moment lanceren ze een campagne voor totale transparantie, met slogans als 'Privacy is diefstal' en 'Geheimen zijn leugens'. Gekkenhuis natuurlijk, zo’n vaart zal het niet lopen. Dachten we.

Tot we een kop koffie gingen drinken met privacypitbull/actrice/model Ancilla Tilia. We vroegen haar het boek te lezen en ons gerust te stellen. Dat lukte niet helemaal, in een intiem interview tussen Ancilla, CJP en zo’n tienduizend  potentiële afluisteraars in een Amsterdams café.
 
Goed, om te beginnen: wie weten nu allemaal dat jij hier bent?  
‘Nou, dat valt wel mee. Hoewel: Apple, Google, misschien Facebook. Als er mensen live meekijken met de beveiligingscamera ‘s, dan zij ook. Ik ben niet met het ov, dat scheelt een hoop.’
 
Over hoeveel mensen heb je het dan?
‘Die toegang hebben tot mijn locatie? Ik denk toch minimaal 10.000.’
 
Dat is wel veel ja. Ik hoop dat m’n haar goed zit. Hoe ben je eigenlijk in de rol van privacywaakhond gerold?
‘Ik interesseerde me al langer voor de ontwikkeling van internet en privacyvraagstukken, maar in december 2012 heb ik me voor een half jaar aangesloten bij Bits of Freedom. Na dat half jaar kwam de NSA zaak aan het licht, dus ik hou me nog steeds met het onderwerp bezig.’
 
Ben je verrast door de het Amerikaanse afluisterschandaal?
‘Nee, het is een bevestiging van vermoedens. Een aantal Amerikaanse whistleblowers, waaronder voormalig NSA-er William Binney, waarschuwen al vanaf de jaren negentig voor de enorme data-verzamelingwoede van de Amerikaanse veiligheidsdiensten. Er was alleen nooit hard bewijs. Nu wel, waardoor de discussie pas écht gevoerd kan worden. Daar helpt dit boek ook bij.’
 
Ja, het boek! Wat is je eerste indruk?
‘Je gaat me misschien uitlachen, maar het deed me eigenlijk een beetje denken aan 50 Shades of Grey.’
 
Bedoel je dat ons onstopbare verlangen naar technische innovatie eigenlijk een sadomasochitische neiging is waarmee we onszelf in een steeds strakker harnas manouvreren, tot het te laat is en je het stopwoord bent vergeten?
‘Eh. Nee. Dit gaan ze me niet in dank afnemen denk ik. Ik bedoel dat het boek een moeilijk onderwerp toegankelijk maakt voor de massa. Lezers die al bekend zijn met de materie zullen het boek misschien wat makkelijk vinden, maar het is goed geschreven. Het is bovendien heel herkenbaar hoe Eggers het bedrijf De Cirkel beschrijft in zijn boek.’
 
Vind je? Een veelgehoord kritiekpunt op het boek is de naïeve houding van de hoofdrolspeelster en de werknemers, die wel heel blind meegaan in het idee van ‘totale transparantie’.
‘Nee nee! Het gaat daar écht zo! Juist die blinde houding van mensen die bij De Cirkel werken is heel herkenbaar. Ik heb dat bij Google gezien, maar ook bij kleine startups door heel Nederland. Vergis je niet, die bedrijven hebben een veel grotere cult-vibe dan je denkt. Als je eenmaal werkt bij het technisch meest vooruitstrevende bedrijf ter wereld, met gratis kinderopvang, uitgebreide lunches en leuke optredens: er zijn weinig mensen die dan kritische vragen durven te stellen.
 
Ga maar eens langs een Apple store. Dat is geen winkel meer, dat is een kerk. Een plek om je onder te dompelen in ‘Appleness’, waar misdienaren klaarstaan voor morele en technische ondersteuning.
 
Ik was vorig jaar op een congres over Google Glass en op de vraag wie zich zorgen maakte over zijn privacy staken twéé mensen hun hand omhoog, waaronder ik. De enige kritiek die klonk: ‘Je kan me er mee zien plassen.’ Niet over het feit dat er straks honderdduizenden camera’s en microfoons op straat hangen, die op afstand te activeren zijn, niet over facial recognition. Het gaat niet alleen om jezelf; je verschaft met zo’n bril informatie over anderen die voor altijd bewaard wordt. Ik schrok daar van, zo weinig kritische vragen. Dat was wel een eyeopener.’
 
De bedoeling van het bedrijf De Cirkel in het boek lijkt goed; het oplossen van misdaad, kindermisbruik, de mensheid helpen door techniek. Dat is toch een mooi streven, willen de bedrijven in het echt dat ook niet?
‘Ik betwijfel het. Google had ooit de slogan ‘Don’t be evil’. Daar hoor je ze nooit meer over. En dan Mark Zuckerberg. Is er iemand die durft te zeggen: ‘Ik vertrouw Zuckerberg voor 100%’? Kom op.
 
Bovendien zijn die bedrijven zelf helemaal niet transparant. Ik heb enige tijd geleden een filmpje gedraaid bij Google, waar ik allerlei restricties kreeg opgelegd. De werknemers die ik sprak mochten niet met hun volledige naam genoemd worden en ik mocht geen totaalshots draaien van het gebouw. Dus het bedrijf dat álles van ons weet en elke straat in de wereld ongevraagd fotografeert, doet enorm geheimzinnig als we haar zelf vragen stellen. Zo naïef zijn ze dus niet. Power corrupts.’
 
Naast privacy pleit Eggers ook tegen het eindeloos liken, commenten en retweeten van elkaars foto’s en postjes. Hoe kijk jij daar tegenaan?
‘Daarin ben ik het niet met Eggers eens. Ik ben niet anti-social media. Daardoor ontmoet ik veel mensen van over de hele wereld, waar je op makkelijke manier contact mee wilt houden. Het is laagdrempelig.’
 
Denk je werkelijk dat het ooit zover gaat als in het boek?
‘Dat is al zo. Elke keer met kleine stapjes. De discussie wordt steeds meer zwart-wit gemaakt: ben je tegen volledige transparantie, dan ben je vóór terrorisme en kinderporno. Onzinnig. Er is geen ruimte voor nuance en kritiek. De wereld bestaat straks uit twee kampen: offliners en onliners. Ik weet nog niet waar ik zal staan straks.’ 


Winnen!
Wil je weten waar het heen gaat met al je online profielen? Moet dus blijkbaar Dave Eggers nieuwe boek lezen. Kan heel makkelijk, want wij mogen er vijf weggeven! Check hier hoe je kans maakt.

Comments

Gerelateerde kortingen

Polare (voorheen De Slegte)
CJP-korting

Polare (voorheen De Slegte)

10% korting bij Polare

Win
Dave Eggers - De Cirkel