Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
IDFA: Superjews
29 NOV 2013 • Door Harm Teunisse • Meer blogs over Film

IDFA: Superjews

Superjews
Regie: Nirit Peled (Nederland, 66 minuten)
 
Waar gaat het over:
Een Ajacied is niet alleen Ajacied, maar ook een ‘superjood’. Al decennia lang staat Ajax bekend als ‘jodenclub’, de supporters scanderen vol trots hun geuzennaam en de Davidsster is op het Ajax-logo na het meest gebruikte symbool door Ajacieden. Dat levert in eigen land al genoeg voer voor discussie op, maar voor de Israelische Nirit Peled was de kennismaking met Ajax volstrekt bizar.

In 1994 landde de regisseur van Superjews namelijk vanuit Israel in Nederland, zonder enig benul dat hier een club bestond wiens identiteit zo verbonden leek met haar geboorteland. Daar kwam ze pas achter in een tram vol Ajax-supporters die gehuld in Israelische vlaggen ‘Joduuuh’ scandeerden. Voor Nirit een bizarre en nogal angstaanjagende ervaring, die het symbolische startpunt vormt van een persoonlijke zoektocht naar de vreemde verhouding tussen Ajax, Israel, haar eigen identiteit en wat het in anno 2013 betekent om Joods te zijn.
 
Wat volgt is een film vol openhartige, intieme en soms hilarische interviews met die hard Ajax-supporters, voor- en tegenstanders van het Joodse Ajax-imago en beelden van Nirit’s geboorteland Israel.
 
Verwoven door de film zitten de twijfels van Nirit en de vragen die ze zichzelf stelt over haar eigen identiteit. Want waarom identificeren Ajacieden zich met Joden als er geen enkele concrete band is met de Joods religie, of het Joodse volk?  Maakt dat uit als het vanuit een positieve beleving gaat? En wat betekent identiteit eigenlijk voor een half Syrische, half Jemenitische Joodse vrouw die is opgegroeid in Israel, maar nu woont in Amsterdam en getrouwd is met een Nederlandse man?
 
Kortom: lekkere lichte kost voor de eerste docu van deze IDFA-ochtend.
 
Wat vonden we er van:
Nirit heeft het voor elkaar gekregen om een bak met moeilijke, soms bijna onbespreekbare vraagstukken helder en genuanceerd neer te zetten. Gezien het onderwerp een knappe prestatie. Vooral als je bedenkt dat zowel hartstochtelijke Ajaxsupporters als een overlevende van de Holocaust aan het woord komen, maar iedereen volledig in zijn waarde wordt gelaten.
 
Dat Nirit een complete outsider van het Nederlandse voetbalwereldje is helpt daar natuurlijk ook bij. Ze onderzoekt met open blik de ontstaansgeschiedenis van dit culturele fenomeen. En wat begint met nieuwsgierigheid naar die Amsterdamse superjoden, ontwikkelt zich tot een boeiende zoektocht naar haar eigen identiteit als niet-religieuze Joodse vrouw.  
 
Er wordt ook veel rond het onderwerp níet behandeld in de film. Zo is het scanderen van Joodse liederen en te koop lopen met Davidssterren door Ajacieden eigenlijk pas echt begonnen nadat ze door Feyenoorders werden uitgescholden voor Joden. Die onderlinge vete wordt in Superjews nauwelijks benoemd. En afgezienvan een aangrijpend gesprek met Holocaust-overlevende mevrouw Visser, wordt de deze pikzwarte bladzijde slechts licht aangestipt. Begrijpelijk, omdat je als filmmaker soms harde keuzes moet maken om je film op koers te houden, maar het illustreert de complexiteit van de 'Superjoden'. Wel kunnen we één conclusie trekken: de volgende pot van Ajax wordt er gewoon weer met blauw-witte vlaggen gezwaaid, want dit fenomeen lijkt niet meer te stoppen. 

Cijfer: 7,5

Draait nog op IDFA:
Vrijdag 29 november, 18:45 - ketelhuis
Zondag 1 december - Tuschinski, zaal 6

Comments