Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
IDFA 2013: Dirty Wars
24 NOV 2013 • Door Steven Stoffers • Meer blogs over Film

IDFA 2013: Dirty Wars

Dirty Wars
Regie: Richard Rowley (US, 2013, 86 minuten).

Waar gaat het over?
In Gardez, Afghanistan wordt de helft van een gezin 's nachts onder geheimzinnige omstandigheden neergeschoten door een 'Amerikaanse eenheid'. Onderzoeksjournalist Jeremy Scahill gaat met gevaar voor eigen leven naar het dorpje dat ver buiten de veilige groene en zelfs semi-veilige rode zone ligt. Het gezin, dat niets moet hebben van de Taliban, legt hem uit wat er gebeurd is en laat een video zien, waarop buiten beeld twee Amerikanen met elkaar overleggen wat hun verhaal wordt. Bovendien weet het gezin te melden dat de 'Amerikanen met baarden' met messen al hun kogels uit de lichamen hebben gepeuterd. Vervolgens werden de mannen die nog leefden meegenomen voor verhoor. Een van hen verklaart: 'Nadat de Amerikanen mijn vrouw en kind vermoord hadden, wilde ik mezelf tussen hen opblazen. Mijn vader en broer hebben me tegengehouden.'

Dit citaat is belangrijk, want het raakt aan de kern van de organisatie die hen vermoord heeft. Jeremy ontdekt namelijk dat de night raid het werk is van een ultrageheime militaire organisatie, de enige die direct aan president Obama rapporteert: Joint Special Operations Command (JSOC). JSOC is in essentie een organisatie die een kill list afwerkt. Maar met elke kill wordt de lijst alleen maar groter, zeker als op basis van verouderde informatie onschuldige slachtoffers worden gemaakt. Wat ooit begon als een lijst van zeven man, werd na de inval in Irak een lijst met vijftig man en inmiddels staan er duizenden namen op. Dat zou ergens te verdedigen zijn, ware het niet dat JSOC vrijwel ongelimiteerde bevoegdheden heeft. Ze bepalen zelf wie er op de lijst komt en mogen toeslaan in elk land ter wereld (ook als ze er niet mee in oorlog zijn). Oftewel: als iemand bij JSOC wil dat je verdwijnt, dan kun je het schudden. Zoals ook een aantal Amerikanen is overkomen: zonder proces geëxecuteerd, door hun eigen regering.

Wat vonden we ervan?
Ontnuchterend. Tijdens de aftiteling van Dirty Wars krab je jezelf achter de oren. Want als wat Jeremy Scahill vertelt waar is, en daar kun je na de berg bewijslast die hij aanvoert wel van uitgaan, is de wereld een nog naargeestiger plek dan je je tot nu toe voorstelde. De war on terror blijkt een eindeloze self-fulfilling prophecy. Want zoals een anonieme mederwerker van JSOC zegt: 'We've created a hammer that will continue to search for a nail.' Zoals hierboven gezegd, zorgen de moordaanslagen van JSOC er voor dat de kill list langer wordt in plaats van krimpt. Een ijzingwekkende gedachte, zeker als je je bedenkt dat zelfs Nederland waarschijnlijk onder de loep ligt van de Amerikaanse veiligheidsdiensten.

Het probleem met Dirty Wars is alleen dat de vorm van de film je enigszins doet twijfelen aan het waarheidsgehalte. Regisseur Richard Rowley heeft gekozen voor een filmische stijl, wat de film op het Sundance filmfestival de prijs voor beste cinematografie opleverde. Denk: een rauwe, fletsgekleurde actiethriller. In combinatie met de sterke nadruk die Rowley legt op de persoon Jeremy Scahill ('Ik probeer te bepalen waar ik nu heen moet.', 'Ik zit vast.', 'Ik ken het klappen van de zweep in de media, ik heb het meegemaakt tot mijn boek over Blackwater uitkwam.') en zijn af en toe overgedramatiseerde one-liners, geven je het gevoel dat je meer naar drama dan naar een docu zit te kijken. Denk: het verhaal van Green Zone, de beelden van Jarhead.

We zijn geneigd om het de makers te vergeven. Het verhaal is te uitzonderlijk en waarschijnlijk is deze vorm nodig om de boodschap enigszins over te brengen in Amerika. Een boodschap die gehoord moet worden, want JSOC staat imago-technisch voorlopig nog 1-0 voor op Scahill: de officier die verantwoordelijk was voor de onterechte nigt raid in Gardez trad vorig jaar opeens op de voorgrond. In naam van het tot dan toe ultrageheime JSOC nam hij alle lof in ontvangst voor het doden van Osama Bin Laden.

Cijfer: 7-

Nog te zien op het IDFA:  
Donderdag 28 november, 10:15 uur - Tuschinski 1
Zondag 1 december, 12:00 uur - Munt 12

Comments