Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
IDFA 2013: Borders
30 NOV 2013 • Door Sara Madou • Meer blogs over Film

IDFA 2013: Borders

Borders
Regie: Jacqueline van Vugt (2013, Nederland, 85 minuten)

Waar gaat het over:
De titel is vrij duidelijk: grenzen. Die tussen Nederland en onze zuiderburen, maar ook die van Senegal, Madagascar, Niger en andere Afrikaanse landen. Deze documentaire geeft een scherpe blik op de verschillende manieren waarop er wereldwijd met grensovergangen wordt omgegaan. Een beambte in Mali, die schuchter in de camera kijkt wanneer iemand hem geld wil geven om te 'vergeten' dat hij geen identiteitsbewijs bij zich heeft. Snel schuift hij het verfrommelde briefje in een la. Even later zien we de identiteitsloze man grijnzend in een bus stappen. Heel anders dan de controles op de snelweg, ergens net over de Belgische grens, waar drugs gevonden worden achterin een auto.

De film bezoekt een hele rits grensovergangen, op de route van midden-Afrika tot Europa: Spanje, Nederland, Frankrijk. Kortom: de route die veel mensen volgen, op zoek naar een beter leven.

Wat vonden we er van:
Ondanks de vele locaties, heeft Jaqueline van Vugt er een mooi geheel van weten te maken. Hierbij maakt ze ook slim gebruik van muzikale ankers: liedjes komen meerdere keren terug, of zijn eerst te horen als ringtone bij een persoon op het doek, vervolgens als achtergrondgeluid bij een volgende scène.

De film opent en eindigt sterk, met twee afzonderlijke verhalen van Afrikaanse vrouwen. Jaren geleden kwamen ze hoopvol in ons land terecht, maar al snel ging het de verkeerde kant op. Kapotgemaakte dromen, afgepakte paspoorten, het beloofde werk dat een raam in de rosse buurt buurt bleek te zijn; al hun geld hadden ze geinvesteerd in de reis naar Europa en ze konden geen kant meer op.

Als kijker zit je relatief rustig op je stoel, je weliswaar verbazend over de wereldwijde verschillen, maar niet bijster onder de indruk. Toch geeft de film je af en toe een slap in the face, met name op het gebied van vrouwenhandel. Zoals het Nigeriaanse meisje, door haar 'vriend' gedumpt ergens in een bos, bij de grens met Marokko. Hij had beloofd haar naar Spanje te brengen, incasseerde vijfduizend dollar en had er toen blijkbaar opeens geen zin meer in. Een onguur type zegt tegen de geluidsman dat hij het meisje 'wel even mag hebben', waarop zij stilletjes richting tent schuifelt. De tent waar ze inmiddels al drie jaar woont. Of wat dacht je van de vrachtwagenstop tussen twee Afrikaanse landen, waar smokkelaars voor een schamele twee dollar met een vrouw mogen doen wat ze willen? Om nog maar te zwijgen over de man die vertelt over zijn tocht over zee, om Spanje te bereiken. Ze vertrokken met tachtig man in een wankel bootje, eenmaal aangekomen leefden er nog vijftien. Nu verkoopt hij zonnebrillen op de boulevard, steeds op zijn hoede of er niet toevallig politie in de buurt is.

Daar zit je dan met je goed fatsoen, op het pluche van een Amsterdamse bioscoopzaal. Een hele dag films te kijken over de levens van anderen, terwijl op het scherm een trieste man bij een donkere spoorwegovergang verklaart dat hij het lieft journalist had willen worden; 'but unfortunately you can't choose you're profession in life'. Misschien omdat het deprimerend herfstweer is, misschien omdat we inmiddels al behoorlijk wat heftige IDFA-docu's hebben gezien, maar toch: wat lopen we soms toch nodeloos te klagen hier met zijn allen, terwijl je het zoveel slechter had kunnen hebben.

Cijfer: 7

Draait nog op IDFA:
Zondag 1 december – 16:15 uur, Munt 10

Comments