Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Woord! en nog meer taal van nederhop
24 OKT 2013 • Door Willemijn Kruijssen • Meer blogs over Lezen

Woord! en nog meer taal van nederhop

‘Ik erger me altijd aan vooroordelen over hiphop, dat het alleen maar schelden, schreeuwen en straattaal zou zijn. Hiphop draait om de teksten.’ Vivien Waszink is niet de meest voor de hand liggende pleitbezorger van hiphop.  Maar daarom is ze juist zo’n goede. Ze cultiveert haar moeder-imago door op de achterflap te poseren in bloemetjesjurk en roze schort, met een pak cupcakemix op het aanrecht. Als een gezellige huismoeder, neerlandica bovendien, al nederhop waardeert, wie ben jij dan nog dat niet te doen? Ze luistert al 25 jaar hiphop. ‘Vroeger droeg ik wel wijde broeken.’ 

Vivien bestudeerde voor haar boek Woord!, dat woensdag 22 oktober is uitgekomen, talloze teksten. Van de eerste generatie artiesten zoals Osdorp Posse en Extince tot hedendaagse Mr. Polska en de Jeugd van Tegenwoordig. Maar ook de hits van Gers Pardoel en Ali B. komen aan bod. De teksten van Winne bestudeert ze het liefst. ‘Ik vind hem in zijn teksten de beste, naar zijn muziek luister ik heel vaak. Wat mij betreft maakt hij pure hiphop.’ 

Hooggeleid
Een voorbeeld uit het nummer Hooggeleid van Winne, dat ook in het boek staat:
 
De pen me libi je en mensen wensen hem dood, Kadaffi
M’n ziel in dit, als ik spit is het m’n oma’s nasi
Homie, de flow is kassie, wijlen, we schrijven weetje
Ziek als ik kook, full blown eetze
 
Daarna legt ze uit: libi is Surinaams voor leven. Omdat er veel jaloezie is, wensen anderen Winnes pen dood. Bij libi denk je ook aan Libië en aan Kadaffi. De nasi van zijn oma is soulfood, daar zit ziel in. Ziek is positief en Winne is hier zo ziek dat hij full blown aids heeft. 

Gewoon rösti 
‘Wat ik heel leuk vind zijn de metaforen en vergelijkingen die hiphop-artiesten gebruiken. Zoals Winne rapt: ‘Ik ben als anorexia, ik hoef niet eens op te scheppen’, daarin koppelt hij het letterlijke aan het figuurlijke.’ Maar niet alle teksten en woorden hebben altijd een dubbele betekenis. De Jeugd van Tegenwoordig heeft het over 'gewoon rösti als een aardappelgerecht'. Vivien: ‘Zij zijn vooral goed met het spelen met associatie. Dat is grappig, maar het slaat niet echt ergens op, behalve dat rösti op rustig lijkt.’ 

Lezers krijgen nu en dan een opfrisles Nederlands: een afleiding is een woord dat uit meerdere elementen bestaat. Eén element is geen woord op zich, zoals –heid in schoonheid en –on in onaardig. In hiphop werd aanheid bedacht, Osdorp Posse kwam met heupwiegelijk, Ome Omar met gangsterlijk. Vooral die laatste vindt Vivien bijzonder, schrijft ze. Want er komen in de Nederlandse taal eigenlijk helemaal geen woorden meer bij die eindigen op –lijk. Omar verbindt het bovendien met een Engels woord, iets dat al helemaal nooit werd gedaan. 

Gruwelijk
In de hiphop worden ook heel veel woorden die eigenlijk een negatieve betekenis hebben, als positief gebruikt: kapot, gruwelijk, ziek. Een anekdote uit het boek: ‘In een aflevering van van Ali B. op volle toeren zong Bonnie St. Claire haar bewerking van het nummer Eeyeeyo van Darryl. Die complimenteerde haar na afloop met ‘Gruwelijk!’. Bonnie vroeg verschrikt: ‘Was het zo erg?’.’  De mogelijkheid bestaat best dat die woorden over honderd jaar voor iedereen een positieve associatie hebben. Het woord leuk bijvoorbeeld, betekende vroeger lauw. En dan niet de hiphopbetekenis van lauw, maar halfwarm en onverschillig of kil. ‘In de boeken van schrijver Louis Couperus heeft leuk ook nog die negatieve betekenis, dat was dus aan het begin van de 20ste eeuw.’

Comments

Gerelateerde kortingen

Polare (voorheen De Slegte)
CJP-korting

Polare (voorheen De Slegte)

10% korting bij Polare

Win
Woord!