Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Marthe: 'Je moet anders kunnen zijn'
24 SEP 2013 • Door Steven Stoffers • Meer blogs over Expo

Marthe: 'Je moet anders kunnen zijn'

De Bosch Young Talent Show is onderdeel van Bosch 500; ter ere van zijn vijfhonderdste sterfdag wordt Jheronimus Bosch sinds 2010 tien (1!) jaar lang met allerlei activiteiten geëerd in Den Bosch. Bosch schilderde, zeker voor zijn tijd (hij werd waarschijnlijk geboren rond 1450 en stierf al op 9 augustus 1516), bizarre taferelen. Afgehakte armen, rare wezens en monsters, zondigende mensen en vuur komen in veel van zijn werken terug. Sommige van zijn schilderijen zijn zelfs zo bizar dat men zelfs nu nog niet precies kan of durft te analyseren wat hij er precies mee bedoelde. Over je tijd ver vooruit zijn gesproken. Bosch had een onbegrensde fantasie en experimenteerde veel met kleur, compositie en onderwerpen. Dát is precies wat de organisatie van BYTS hoopt te laten zien met haar expo. Ze gaven hun scouts de opdracht mee de allerbeste jonge kunstenaars op te sporen die samen ‘de meest actuele ontwikkelingen zouden laten zien op het gebied van de hedendaagse kunst.’   

Marthe, jij bent het talent uit de stad van Jheronimus. Is hij voor Boschenaren een aanwezige figuur?

‘Ja, zeker! Toen ik laatst mijn ateliercomplex binnenkwam, hoorde ik zelfs een kunstenaar zeggen dat hij nou eens even niets met Jheronimus Bosch wilde doen.  Bosch wordt goed levend gehouden hier.’

Komt Bosch nog terug in jouw werk?
‘Niet direct. Net als bij hem komen er in mijn werk wel eens monsterachtige wezens binnensluipen, maar op een heel andere manier. Alleen al het materiaalgebruik is niet te vergelijken. Volgens mij ben ik niet echt door hem beïnvloed, maar hij is zeker wel aanwezig in de stad.’
 
Heeft jouw scout, Stijn Peeters, gezegd waarom hij juist jou heeft uitgekozen voor BYTS?
‘Ja. Toen ik nog schilderde vond hij me minder interessant. Mijn werk was wel al heel ‘eigen’, maar het was allemaal niet erg anatomisch correct en hij kon dus niet zo veel met de schilderijen an sich. Ik ben pas anderhalf jaar geleden tekeningen gaan maken en toen hij die zag was Stijn wel onder de indruk van wat hij een combinatie noemde tussen ‘het academische en The Terminator’. Met ‘het academische’ bedoelde hij de anatomisch correcte weergave van de mens, zoals je vroeger op de academies geleerd kreeg, het realistisch tekenen. Hij vond mijn werk een mooie mix tussen high en low culture, zeg maar.’

Waarom vind jij het interessant om zo’n anatomisch correcte mens te combineren met bijvoorbeeld Mickey Mouse?
‘Ik vind het leuk om te spelen met beelden die niet per se bij elkaar passen. Ik probeer om elementen in een totaal andere context te plaatsen, om te zien of ze dan iets anders kunnen betekenen. Eén van mijn werken heet bijvoorbeeld Defend using the fire extinguisher. Daarin wordt een brandblusser gebruikt als afweergeschut tegen nare invloeden van buitenaf in plaats van als vuurbestrijder.’  

Ok, maar waarom vind je het zo interessant om te kijken of beelden ook een andere rol kunnen spelen dan de rol die ze oorspronkelijk hadden?
‘Ehm, nou. Ja. Misschien heeft dat wel te maken met mijn dyslexie. Als ik een tekst lees, zie ik soms woorden die er helemaal niet staan. Ik kijk op een andere manier naar die tekst. Dat vind ik een apart idee en ik probeer dat nu met beelden te doen, zodat mensen even op een ander been worden gezet. Dan moet je over het werk gaan nadenken en dat lijkt mij belangrijk. Ik wil mensen bewust maken van hun eigen vrijheid, door ze op een andere manier te laten kijken naar de woorden en beelden die zij kennen.'
 
Het idee achter BYTS is dat de vijftien geselcteerde kunstenaars samen iets laten zien van de huidige tijdsgeest en ontwikkelingen in de hedendaagse kunst. Wat ga jij op de expositie laten zien?
‘Ik hou me erg bezig met het feit dat we er allemaal naar streven om individuen te zijn en gezien te worden, maar dat we allemaal falen juist omdat iedereen dat wil. Het tegenovergestelde gebeurt daardoor; we worden steeds identieker, omdat we allemaal hetzelfde nastreven. Ik ga in op oordeelvorming. Ik vind het heel belangrijk dat mensen ook daadwerkelijk anders zouden moeten kunnen zijn.’

Stijn Peeters zei over je schilderijen dus al dat het heel ‘eigen’ was. Is het streven naar individualisme ook de reden dat jij kunst maakt?
‘Ja, ik denk het wel. Dat heeft ook weer te maken met mijn dyslexie. Vroeger had ik ontzettend het gevoel dat ik niet anders mocht zijn. Ze zijn er bij mij heel laat achter gekomen dat ik dyslectisch ben en dat maakte me een uitzondering die de leraren niet goed konden plaatsen. Dat heeft op mij als persoon een grote impact gehad, ook doordat kinderen merken dat je anders behandeld wordt door leraren. Dat was niet altijd leuk.’

Bij welke werken ben je tijdens de opening zelf het langst blijven staan? 
‘Bij die van Inge Aanstoot (Rotterdam), Fabio de Meo (Venetië) en Korakrit Arunanondchai (New York). Korakrit had bijvoorbeeld allemaal sinaasappels neergelegd en het was de bedoeling dat mensen die zouden eten, maar niemand durft dat. Doordat er schillen bij lagen, was het best duidelijk dat mensen ze mochten pakken. Op de een of andere manier durfde toch niemand over de museumregeltjes heen te stappen. Bij de schilderijen van Inge bleef ik alleen al staan vanwege het enorme formaat, je wordt er helemaal ingezogen. Fabio heeft een hondenhok gemaakt, met daarin een projectie van een hond. Die is erg grappig.’

Waarom moeten wij hier per se naartoe?
‘Je gaat vernieuwende kunstwerken zien en het is heel interessant om te zien waar kunstenaars van je eigen leeftijd mee bezig zijn. Ze zitten in dezelfde belevingswereld, in tegenstelling tot de kunstenaars die je meestal in musea ziet.’

Comments