Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Slavernij: Zwarte Bladzijdes
25 JUN 2013 • Door Willemijn Kruijssen • Meer blogs over Expo

Slavernij: Zwarte Bladzijdes

We weten dat Nederland ooit New York voor Suriname heeft geruild. Daarbij leerden we iets over de West-Indische Compagnie en dan ging er nog een voetnoot over slavernij. Nederland liep in de wereld niet bepaald voorop met de afschaffing ervan. Met de slavenhandel daarentegen, speelde Nederland (en dan vooral Amsterdam) wel een voortrekkersrol.

Gouden Eeuw
Tijdens de Gouden Eeuw bijvoorbeeld. Over die periode is al een tijdje een tentoonstelling te zien in het Amsterdam Museum. Maar sinds kort (en tot 1 september) met De Zwarte Bladzijde als toevoeging. Bij verschillende schilderijen wordt er meer uitleg gegeven, die eens een ander perspectief biedt dan het gejubel en gejuich rond die bloeiperiode van de Nederlandse welvaart. Want wist je dat veel van de families die in het duurste deel van de Herengracht (de Gouden Bocht) woonden, dat konden betalen omdat ze zo rijk waren geworden met de slavenhandel? Of dat de stad Amsterdam eigenaar is geweest van Suriname?

Deze tentoonstelling in het Amsterdam Museum gaat dus vooral over de geschiedenis. In het Scheepvaartmuseum gaat de aandacht van de gelijknamige tentoonstelling uit naar de scheepvaart.  

Scheepsramp
Want zonder schepen geen slavernij, zegt historicus Leo Balai. Hij deed onderzoek naar het slavenschip Leusden. En op dat onderzoek is de tentoonstelling gebaseerd. De Leusden was een schip van 34 meter, dat negen keer de route tussen Europa, Afrika en Suriname voer. Tot het de tiende keer in 1738 in de monding van de Marowijnerivier in Paramaribo vastliep. De bemanning sluit daar de luiken naar het onderdek, uit angst voor opstand van de ‘vracht’. Want voor de bemanning waren de 680 gevangenen die nog aan boord waren handelswaar, geen mensen. Het verlies van de waar staat nauwkeurig in het logboek genoteerd. Het is de ultieme wreedheid. De dood van deze mensen is de grootste scheepsramp in de Nederlandse geschiedenis. En niemand die het weet.

Dat het leven aan boord voor de gevangenen (het museum spreekt over Afrikanen als ze nog in Afrika zijn, over gevangenen als ze aan boord zijn en over slaven als ze tot slaaf zijn gemaakt en op de plantages moesten werken) vreselijk geweest moet zijn, blijkt wel als je de tweede ruimte van de tentoonstelling binnenkomt. Je bent onderdeks van het slavenschip. Een donkere, benauwde, beklemmende ruimte. Te zien zijn omtrekken van lichamen, zij aan zij. Een volledig gebrek aan menselijkheid.

Kille feiten als de grote aantallen verhandelde slaven, de prijs van een gezonde man tussen 15 en 35, het aantal schepen: het is onmogelijk dat het je als toeschouwer onberoerd laat.

Aan denken gezet
In beide tentoonstellingen worden bezoekers aan het denken gezet. Bij het Amsterdam Museum door stellingen aan te halen (‘Wat als er over zeventig jaar een Chinees naar je toe komt om herstelbetalingen te eisen vanwege die goedkope spijkerbroek van jou?’), in het Scheepvaartmuseum doordat er een ruimte is ingericht waar in filmpjes telkens twee mensen verschillende standpunten innemen.

Nog meer zien dat te maken heeft met slavernij? 
Jörgen Raymann en Izaline Calister zijn te zien in de voorstelling Geen liefde zonder vrijheid, die rondreist met de Parade. De voorstelling gaat over de onmogelijke liefde tussen twee slaven: het mooiste meisje van de plantage en een sterke slaaf die weigert te buigen voor het gezag. Met je CJP-pas betaal je voor de Parade € 3,50 in plaats van € 7,50.

In de Stadsschouwburg in Amsterdam, is op 30 juni (generale repetitie) en 1 juli de opera Katibu di Shon te zien. Met een hoofdrol voor Tania Kross (die van Wie is de Mol?)  Daar krijg je met je CJP-pas to € 4,- korting.

Comments

Gerelateerde kortingen

Amsterdam Museum
€ 2,50 CJP-korting

Amsterdam Museum

Hier leer je de hoofdstad pas écht goed kennen

Win
Kaarten voor Tula: The Revolt