Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Nu bij de Slegte: De kronieken van S. Montag
24 APR 2013 • Door Steven Stoffers • Meer blogs over Lezen

Nu bij de Slegte: De kronieken van S. Montag

‘Dit boek gaat over het plankton van de geschiedenis. Het gaat over de minigebeurtenissen die de grote verhalen voeden, de kleinigheden die alles zeggen, de zo snel vergeten lijfgeur van het verleden. (…) Het gaat over, in de woorden van Samuel Montag, de ‘smaak van de tijd’.’ Aldus Geert Mak in het voorwoord van De kronieken van S. Montag: Nederland 1975-2010. Beter hadden we het niet kunnen zeggen.

Henk Hofland schreef onder het pseudoniem S. Montag meer dan 35 jaar elke zaterdag een column in NRC Handelsblad. De teller staat inmiddels op 1709 Overpeinzingen, een haast onvoorstelbaar aantal. In De kronieken van S. Montag zijn 88 van die columns gebundeld, van de allereerste in 1975 (toen de column nog niet wekelijks verscheen), tot nummer 1483 in januari 2009. Wat Geert Mak hierboven zegt, verklaart de ondertitel van het boek. Doordat Montag over de kleine gebeurtenissen in het leven schrijft, is zijn oeuvre een schets van het dagelijks leven in Nederland en dat is prachtig om te lezen.

Een voorbeeld. In april 1986 krijgt Montag een walkman cadeau. De oprechte blijdschap dat hij nu ‘het hele Concertgebouw op zijn hoofd kan meedragen’, een ‘mirakel waaraan hij verslaafd zal blijven’, maakt dat je bijna terug zou willen naar die tijd. Datzelfde gevoel krijg je, maar om heel andere redenen, trouwens ook wanneer je zinnen leest als: ‘Aan het zogenaamde verkeer binnen de grachtengordel valt pas goed te zien hoe sterk het centrum aan het verdorpen is. (…) Amsterdam centrum heeft niet eens meer iets wat je met goed fatsoen een spitsuur zou kunnen noemen.’ (Overpeinzingen 14, 27 september 1975) Of: ‘Zodoende heb ik gemerkt dat je beter een fax kunt sturen dan een iemeeltje (een e-mail via de elektronische supersnelweg) maar dat kan aan de kinderziekten liggen. Het kan wel een halve dag of nacht duren voordat je toegang tot het net van je verlangen hebt en dan is het nog de vraag of de geadresseerde de boodschap ook zal lezen (om een paar voorkomende frustraties te noemen).’ (Overpeinzingen 749, 17 september 1994) En zo heeft e-mail volgens Montag het schrijvende woord gered. Door de opkomst van de telefoon was de brief immers al bijna gestorven.

De overpeinzingen van S. Montag zijn gemiddeld drie pagina’s lang, wat De kronieken tot een ideaal boek voor onderweg maakt. Sterker, het lijkt alsof het precies met dat doel is geschreven of in ieder geval met die gedachte in het achterhoofd is samengesteld. Gezien de crisis op de boekenmarkt is dat misschien niet eens zo vreemd. Hoezo dan? Nou, in zeker de helft van de stukjes komt een vorm van (openbaar) vervoer voor. Montag observeert en overpeinst bij voorkeur in de tram en trein, zo is de conclusie na 311 pagina’s. Alleen om die reden al, is De kronieken een aanrader. Wie vaak met de trein reist, verliest de schoonheid en de voordelen daarvan wel eens uit het oog. Maar blader tijdens de reis even naar pagina 204 of 273 en dan weet je weer waarom je ‘het geluk van meer dan twee uur naar buiten kijken’ boven autorijden verkiest. Ook een van onze favoriete doorkijkjes naar de dagelijkse geschiedenis is een terloops zinnetje in zo’n treinscène. ‘De Koploper is een voorbeeldige trein, met twee gebreken: de asbak zit in de leuning op de plaats waar je elleboog moet staan als je wilt nadenken, en ik kan niet wennen aan de naam.’ (Overpeinzingen 626, 21 maart 1992)

Maar het mooist van De kronieken zijn de momenten waarop je begrijpt dat er in al die tijd eigenlijk helemaal niks veranderd is. Zo beschrijft Montag in ‘95 al de jaarlijks terugkerende roep tot het opheffen van 5 mei als feestdag, zou je in een stukje uit ’81 de walkman door iPod kunnen vervangen en de column in zijn geheel opnieuw naar de krant kunnen sturen en vat hij, morgen precies 23 jaar geleden, de Nationale Toon samen die vandaag de dag nog steeds geldt: ‘Ik herkende de toon: het was de nationale toon, anders gezegd, onze unieke symbiose van de drie klankkleuren zelfbeklag, verontwaardiging en machteloosheid. (…) Ze (Nederlanders, -red.) hebben het allemaal even erg, maar allemaal hebben ze het nog erger dan anderen.’  

Voor een paar grijpstuivers heb je de geschiedenis van het dagelijkse Nederland al in huis. De kronieken van S. Montag ligt voor € 12,- bij De Slegte, maar met een CJP-pas betaal je € 1,20 minder.

Comments

Gerelateerde kortingen

Polare (voorheen De Slegte)
CJP-korting

Polare (voorheen De Slegte)

10% korting bij Polare