Ontdek
Kortingen Win CJP events
Over CJP
Contact
Koop je pas Inloggen
Batman blijft
23 JUL 2012 • Door René van der Meer • Meer blogs over Film

Batman blijft

Om te beginnen: applaus voor Bob Kane, beter bekend als de bedenker van Batman. Eind jaren dertig staat zijn thuisland Amerika aan de vooravond van een Wereldoorlog en de inwoners kunnen wel een verzetje gebruiken. Facebook bestaat nog even niet. In plaats daarvan zijn er strips en na het succes van de eerste echte stripheld Superman is er best ruimte voor nog zo’n man die alles kan. Maar wie?

Ommetjes op een zwaard paard
Het antwoord komt van Bob Kane, dan nog geen 23 jaar en werkzaam bij een tekenstudio. Een tekening van Leonardo da Vinci inspireert Kane om een superheld met kenmerken van een vleermuis te schetsen. Zijn eigen jongensdromen om in een kasteel in Italië te wonen en ommetjes te maken op een zwart paard doen de rest. In 1939 stelt hij zijn collega’s voor aan zijn creatie Batman.

Zijn pitch moet ongeveer zo gegaan zijn: ‘Batman is een weeskind dat gezien heeft hoe zijn ouders zijn vermoord. De hieruit voortkomende rancune motiveert hem om de rest van zijn leven tegen misdaad te strijden. Verkleed als vleermuis houdt Batman de straten van zijn fictieve woonplaats Gotham City schoon van gespuis. Batmans Batmobiel is zijn zwarte paard. Een grot zijn Italiaanse kasteel.’

Bobs collega’s knikken instemmend en Batman is een feit. In mei 1939 debuteert Batman in stripvorm en daarna gaat het hard. Als een zwarte raket stijgt de populariteit van de nieuwe held. Naast de strips verschijnt er een korte serie in de bioscoop. Bob Kane kan trots zijn.

Depressie, astma, krentenbaard
En dan is daar in 1954 opeens het allesvernietigend boek Seduction of the Innocent van de psychiater Fredric Wertham. Depressie, concentratieproblemen, astma, krentenbaard; volgens Wertham allemaal de schuld van strips en veel mensen geloven hem.

Batman maakt zich klein en lijdt onder de kritiek. Om vooral niemand te kwetsen vlucht hij in zijn verhalen naar fantasievolle plekken, waar hij het opneemt tegen aliens en andere vage vijanden. De verkoopcijfers lijken in de verste verte niet op het succes van de jaren veertig.

Tot 1964. De makers van Batman kunnen niet langer aanzien hoe hun held loopt te prutsen. Ze schakelen de hulp in van Julius Schwartz, een topschrijver die raad weet met de zwalkende vleermuis. Schwartz veegt alle braafheid van tafel en vergroot de psychologische kanten van Batman. Hadden we het hier niet over iemand die getuige is geweest van de moord op zijn ouders en zich daarna heeft gestort op het nemen van wraak? Precies. Lezers, inmiddels ook een dagje ouder, kunnen zich prima vinden in de meer volwassen verhalen. Sloeg Batman tot voor kort ruimtewezens tegen de grond, nu neemt hij het op tegen nazi’s. Batman is terug en hij is gegroeid.

Gelaagd, donker en dreigend
Toch kan het nóg beter, vindt Frank Miller in de jaren tachtig. Want is het niet vreemd dat een man zich verkleed als vleermuis in een omgeving die eigenlijk zo bedreigend niet is? Gotham City en diens schurken mogen wel wat gevaarlijker en gemener, vindt Miller. De verhalen worden naast gelaagd ook donker en dreigend. Het blijkt de winnende formule die in 1989 een hoogtepunt bereikt met een verfilming om stil van te worden.

Tim Burtons Batman van dat jaar, met Michael Keaton, Jack Nicholson en Kim Basinger, is een ongekend succes. De soundtrack van Prince is slechts een van de succesfactoren. Nooit eerder knalde Batman, de Cape Cruisader voor vrienden, zo hard van het witte doek.

De trilogie van Nolan
Toch is er vanaf 1989 geen rechte lijn te trekken naar de recente trilogie van regisseur Christopher Nolan. In de jaren negentig maakt Batman nog een paar lelijke uitglijders met te fantasierijke en bonte films. Arnold Schwarzenegger als Mr. Freeze. Jim Carrey als de Riddler. Laten we het er maar niet meer over hebben en blij zijn met Nolan die in 2005 Batman Begins aflevert. Het is het begin van een ijzersterke trilogie en Nolan brengt Batman donker en gelaagd terug van nooit echt weggeweest. Niet gek voor een held zonder superkrachten.

Comments

Gerelateerde kortingen

Pathé
€ 2,- CJP-korting

Pathé

Of je nou in Zwolle of Delft woont; deze bioscoopketen is overal