De beste recensie - Theater

AGENDA/ZOEK KORTING

trefwoord

plaats

genre

wanneer

van

tot en met

Theater: Resultaat workshop Javier Guzman

16-12-2009

Een recensie van een cabaretvoorstelling schrijven is geen makkie. Gelukkig kregen de deelnemers van de CJP- en de Volkskrant-workshop begin december alle tips en trucs die ze nodig hadden van cabaretrecensent Hein Janssen. De beste recensie werd geschreven door Thomas Termeulen (18).

Thomas deed mee aan de workshop van CJP en de Volkskrant en ontmoette daarbij niet alleen Javier Guzman, maar schreef ook deze recensie over de voorstelling Por Dios.

De conquistador keert terug
Thomas Termeulen, 13 december 2009

Javier is hetero. Javier is blank. Javier is Nederlands. Of nee, Javier is Spaans. Javier is atheïst. Of agnost, dat moet hij zelf nog even opzoeken. Javier is een heleboel dingen, en ook een heleboel niet. Maar is Javier grappig? En wie is Javier?

De vraag ‘Is Javier grappig?’ zal door het gros van cabaretkijkend Nederland bevestigend beantwoord worden. Met enkele prijzen op zak en drie zeer succesvolle shows kan hij dan ook zeker gerekend worden tot de eredivisie van het Nederlands cabaret. Javier heeft wellicht niet de bekendheid en een naam als een Freek de Jonge, een Youp van ’t Hek of een Theo Maassen, maar zijn naam zal bij menig Nederlander toch een belletje doen rinkelen. Al dan niet in verwarring zijnde met de Feyenoorder Jonathan De Guzmán.

Javier Guzman, geboren in Las Palmas, is het kind van een Spaanse vader en een Nederlandse moeder. Op zijn zevende hier gekomen, in zwartekousengemeente Ouderkerk aan den IJssel, zonder ook maar een woord Nederlands te kunnen spreken. Het doet denken aan de immigratie van gelovige moslims naar het nuchtere Nederland. En dat vindt Guzman ook. De afgelopen jaren sprak het voor zich wie of wat Javier Guzman was. Maar door alle discussies van politiek rechts- en links Nederland over de multiculturele samenleving, is hij daar zelf aan gaan twijfelen.

In zijn nieuwe show Por Dios (‘in naam van God’ of ‘in godsnaam’) vertelt Guzman over zijn jeugd, zijn opvoeding in het zwaar gelovige dorpje en het conflict tussen de twee verschillende culturen dat daarmee gepaard ging. Over zijn opleiding aan de Kleinkunstacademie, zijn haat/liefde verhouding met de natuur, en zijn ervaringen met (mooie) vrouwen.
Maar bovenal gaat Por Dios om het geloof. Zowel het Christelijke als het islamitische geloof worden op de hak genomen, en dan met name de angst van de maatschappij ten opzichte van het geloof. Zoals Guzman zelf zegt: “Ik geloof niet in God. Wel in Allah...maar dat is angst.”

Waar Guzman in zijn show Bot mee begon, gaat hij twee shows later, in Por Dios, verder in op de kwestie van het geloof. Men is ooit gaan geloven uit angst voor de raadselachtige natuur, en het is deze ommekeer in de gedachtegang van de huidige maatschappij – we kunnen tegenwoordig alles verklaren, maar zijn nu juist bang voor (de aanhangers van) het geloof – waar Javier zo kritisch op neerkijkt. Al lopend in een ‘Jezus Saves’-shirt predikt hij over de maatschappij als niks meer dan een meute ja-knikkers die bang is voor alles wat onbekend is. Op scherpzinnige wijze maakt hij alles belachelijk wat door hem als idioot wordt bestempeld. Een tikje kort door de bocht misschien, maar meestal goed onderbouwd.

Maar naast de rode draad van de voorstelling passeren ook ‘luchtigere’ onderwerpen de revue, zoals het sluiten van de wallen en het softdrugsbeleid waarover Guzman zijn onbespoten mening geeft. En zoals gebruikelijk, zet deze Spaanse conquistador het publiek telkens op het verkeerde been waar hij zo bekend om staat. Om met de woorden van een pas net in Nederland gearriveerde allochtoon, die een beroep doet op de gasvrijheid van Javier, te spreken, je wordt als publiek “van kast [naar] muur gestuurd”.

Al met al is Por Dios een staaltje kwalitatief cabaretwerk wat we van Javier gewend zijn. Waar het in zijn vorige show Delirium vooral om zijn kritische houding ten opzichte van zichzelf ging, keert hij nu terug naar het maatschappijkritische waar Guzman bekend mee is geworden. Javier eindigt zijn voorstelling met het openbaar maken van zijn mobiele nummer, om te laten zien dat hij niet bang is voor dreigementen. Guzman gelooft niet in ‘een illusie’, en is er daarom ook niet bang voor: hij gelooft in zíjn beeld van de waarheid. Punt is, Javier is Javier. Een zichzelf bewust zijnd, nadenkend mens, met een uitgesproken eigen mening. En nog grappig ook.

Zelf meedoen aan een workshop van CJP en de Volkskrant? Kijk op www.cjp.nl/workshops.

Tags: Javier Guzman