Elisa Albert: tradities omver - Lezen

Lezen: Recensie Waarom deze avond anders is – Elisa Albert

06-04-2010

Geen zorgen: Waarom deze avond anders is mag dan een boek over het Jodendom zijn; het is allesbehalve een braaf boek over religie en tradities. De 31-jarige Elisa Albert schopt graag tegen heilige huisjes en dat levert een grappige roman op, die je ook nog aan het denken zet.

Lees ook:
- Interview met Elisa Albert: ‘Grappen over de dood mogen’
- Recensie Het boek Dahlia

Met haar debuutroman bewees de New Yorkse het al: onderwerpen waar een taboe op rust, zijn niet veilig in de buurt van Elisa Albert. In 2008 schreef ze Het boek Dahlia, over een rijkeluisdochter die kanker heeft en een zekere dood tegemoet gaat. Niks zieligs aan, want de hoofdpersoon was zo sarcastisch en egoïstisch dat je amper medelijden voelde.

Twijfels in Auschwitz
In haar tweede roman gebruikt Albert dezelfde truc.Waarom deze avond anders is bestaat uit verschillende verhalen die een of twee hoofdstukken lang zijn, met één overkoepelend thema: het Jodendom. Natuurlijk horen daar joodse tradities en gebruiken bij – besnijdenissen, rabbijnen, parasja’s, pruiken voor getrouwde vrouwen en uitroepen als ‘baroech sjaloom’ – maar bij ieder van deze typisch joodse onderwerpen plaatst de auteur bijzonder kritische kanttekeningen.
Ieder hoofdstuk wordt weliswaar vanuit een ander ik-persoon geschreven, maar ieder hoofdpersonage is een moderne jood, die niet zeker lijkt te weten of het traditionele Jodendom wel iets voor hem of haar is. Wanneer groeit het eigenhandig afgeschoren haar van de bijna getrouwde Rachel weer aan? Is het slecht om geen overweldigend gevoel te krijgen tijdens een bezoekje aan Auschwitz? En om niet meer te weten welk stukje uit de Thora er werd voorgelezen op je eigen bat mitswa?

Seks en oma’s servies
Het feit dat Elisa Albert ermee weg komt dat ze tegen de heilige joodse huisjes schopt, zit ’m niet alleen in het gegeven dat ze zelf joods is. Ook haar vlotte, toegankelijke schrijfstijl en sarcasme helpen hierbij. Moeilijke taal en ingewikkelde zinsconstructies worden vermeden: Albert schrijft zoals ze denkt. Zo lijkt het althans, want haar gevoel voor humor en goed doordachte keuzes komen in de opbouw en woordkeuzes naar voren. Tijdens de jaarlijkse viering van sedariem denkt hoofdpersoon Joanna bijvoorbeeld ongegeneerd terug aan haar seksuele escapades (“waarschijnlijk een schimmelinfectie (…). Die klotekutpil ook (…)”), terwijl haar moeder doorratelt over oma’s servies en familietradities. Leuk om te lezen, maar het zet je ook aan het denken: zijn geloofstradities nog wel van deze tijd? Hoe ga je met je religieuze achtergrond om als jij er niks mee hebt, maar je er genetisch aan vast zit?

Joodse outsiders
Met de teller op bijna twee miljoen is New York een van de grootste niet-Israëlische steden met joodse inwoners. Waarschijnlijk verwoordt Albert met haar boek daarmee veel vragen waar generatiegenoten mee zitten. Maar het mooie van de roman is dat het niet alleen voor joden geschreven is – door de hoofdpersonen aan de rand van het geloof te plaatsen, worden ze (net als niet-joodse lezers) outsiders. Objectief worden ze daarmee niet, maar dat is dan ook juist niet de bedoeling: Albert geeft kritiek, maar doet dit op een geestige, scherpe en makkelijk te begrijpen manier. Ze is daarbij niet bang om met vooroordelen te spelen: het ene joodse meisje verwacht alleen om haar roots de rol van Anne Frank te krijgen in een schooltoneelstuk; een ander voelt zich geen echte jodin omdat ze in het concentratiekamp geen exclusieve achtergrondinformatie kan geven.

Huisje gezocht
Het enige dat jammer is aan Waarom deze avond anders is, is dat de hoofdstukken soms te kort zijn – ze kaarten een thema aan, laten je even helemaal in het verhaal duiken en zijn alweer afgelopen voor je het weet: we willen weten hoe het afloopt met al die personages. Maar dat mag Elisa Albert als compliment beschouwen. Op naar het volgende heilige huisje.

Waarom deze avond anders is – Elisa Albert
Uitgeverij: Ailantus
224 pagina’s
Prijs: €18,95
www.ailantus.nl
www.elisaalbert.com

De debuutroman van Elisa Albert, Het boek Dahlia, kost nu maar €10,-. Snel naar de boekwinkel!

Wil jij Elisa Albert in het echt ontmoeten?
Donderdag 22 april om 20:00 uur treedt Elisa Albert op bij Boekhandel van Rossum, Beethovenstraat 32, Amsterdam.
Entree gratis, wel aanmelden via: van.rossum@xs4all.nl

Tags: Elisa Albert, Ailantus